Yuun
@Yuun_
1 okur puanı
Eylül 2022 tarihinde katıldı
“Her yanlış bir nakış.” Bu söz büyük Fransız filozofu Alain’in yazılarında sık sık zikrettiği bir fikrin Türkçesidir, “Şahsiyet hatayı meziyet haline getirir.”
Reklam
Modern şekliyle bilim sadece derinliğini değil gücünü de yitirmiştir. Çünkü ilkelerle kurduğu bağlantı, ilgilendiği konunun elverdiği oranda, ilkelerin değiştirilemezliğini onun da paylaşmasını sağlıyordu ama “değişme”nin geçerli olduğu alana fırlatılıp atıldıktan sonra bilim artık hiçbir tür kararlılığa, oturmuşluğa ulaşmayı umamaz, yaslanacak sağlam bir temel bulamaz. Artık herhangi bir kesinlikten yola çıkmadığı için bilim; ihtimallere, tahminlere veya bireysel fantezilerin ürünü olan ve varsayımdan başka bir şeye dayanmayan kurgulara indirgenmiş olmaktadır.
Rönesans zamanında itibar kazanan ve modern uygarlığın yapacaklarını çok önceden belirleyen bir kelime vardı: “Hümanizm”. Hümanizm, aslında her şeyi katıksız insani ölçülere indirgeme, insanı aşan bütün ilkeleri saf dışı bırakma; mecazi olarak söylersek, yeryüzüne sahip olma bahanesiyle göklerden yüz çevirme meselesi olmuştur. Rönesansçıların izlediklerini söyledikleri Yunanlılar bu konuda hiçbir zaman, hatta “entelektüel” çöküşlerinin en ileri aşamasında bile bu kadar ileri gitmemişlerdir.
Katıksız “din dışı” felsefe bütün köşeleri tutmuştur: Bir yandan şüpheciliğin öte yandan Stoik ve Epiküryen ahlakçılığın ortaya çıkması, “entelektüalite”nin ne kadar düştüğünü göstermeye yeter. Bütün bunlar olup biterken, artık kimsenin anlamaz olduğu kutsal öğretiler bu anlayışsızlığın sonucu olarak kelimenin tam anlamıyla “putperest”liğe dönüşmüş, yani birer hurafe haline gelmiştir. Bunlar anlamlarını kaybettikleri için, gerçek benliklerini ancak dış tezahürler biçiminde sürdürebilmektedirler.
Felsefe bir başlangıç ve hazırlık aşamasıdır, hikmete veya hikmetten daha üstün bir duruma doğru atılmış bir ön adım gibidir. Daha sonra görülen “anlam sapması” bu geçiş aşamasını kendi içinde bir amaç haline getirmiş ve felsefeyi “hikmet”in yerine koymaya kalkışarak hikmetin gerçek niteliğini unutturan ve tanınmaz hale getiren süreci başlatmıştır.
Reklam