"Lewis'e göre aslında problem İslam'ın özünde değil, Müslümanların algılarındaki katılık ve kemikleşmededir. Kapitalizmin ruhuna uygun köklü sosyo-ekonomik reformların gerçekleştirmesinin önünü kesen bu kemikleşmenin nedeni ise sınırlı bir müfredatı dayatan medrese sistemidir."
Bernard Lewis'e göre: "Doğu'nun geri kalması tamamen kendi kültürel faktörlerinin kabahatidir. İslam dünyası, Batı'nın inovatifliği karşısında kendisini tekrar üretmekten öteye gidememiştir. Gazali'den sonra kapanan içtihad kapıları, Avrupa'daki bilimsel gelişmelerin takibini ve uygulamasını engellenmiştir."
"Çalışmayı Adem ve Havva'nın işlediği ilk günahın bir yükü olarak gören Katolik görüşün aksine, Protestanlar için iş bir ibadetti. Bu da iş gücünün kapitalist manada şekillenmesine yol açarak modern işçiyi yarattı."
"Toplumsal grupların kendi çıkarlarını savunmasını hoş karşılaşmayan bir anlayışın ürünüydü. Buna göre, devlet ayakta kalmak için reformlar yapmalıydı ve herkes bedeli ne olursa olsun buna rıza göstermeliydi. 3. Selim'in Nizam-ı Cedid'ine muhalefet etmenin, yeni askeri birliklerden rahatsız olmanın âlemi vardı?"