Arkadaşlar, milletten çok şey istemeye hakkımız yoktur. Millete görev yapmaya mecburuz.
Reklam
Ordumuz babalarına ve ecdadına layık fiillerin ve hareketlerin kahramanı olmakla övünebilir. Hazırlanma dönemini geçtikten sonra da milletin işlerinde hiçbir endişeyle karşılaşmaması için bu orduyu şimdiye kadar olduğundan daha mükemmel bir hale getireceğiz. Bu ise ancak ordu mensuplarının refahını, saadetini temin etmekle mümkündür. Hayat kaygısı içinde bulunan insanların - hayat dediğim zaman askerler için bahis konusu olan muharebede terk edeceği hayat değildir. Bizim askerlerimiz, bizim zabit ve kumandanlarımız vatanı için ve milleti için muharebe meydanlarında tereddütsüz hayatlarını bırakırlar ve bunu yapmayı ararlar. Fakat icap ederse o ölüm gününe yetişebilmek için kat edeceği hayat mesafesi içinde ihtiyaçları vardır. O insanı ve ailevi ihtiyaçları fazlasıyla temin olunmalıdır ki, subay ve asker diğer sınıflara oranla o işlerle en az meşgul olsun.
Efendiler, saygıdeğer bilginler! Çok iyi bilelim ki bizim dinimizi bizden daha çok tetkik eden onlardı. Bugün biliyoruz ki Arap'ta dinsizliği kendine meslek yapanlar vardır.
Bu itibarla ben şu fikirdeyim ki milletimizin, memleketimizin, devletimizin bilgi veren yerleri, ilim kapısı yeri olmalıdır. Ve bütün memleket evladı oradan dinini, ırkını, memleketini, hakiki ihtiyaçlarını, yükselmek sebeplerini öğrenerek kadınlar ve erkekler beraber çıkmalıdır.
Arkadaşlar! Bizim dinimiz İslam dini, en makul ve tabii bir dindir ve ancak bundan dolayıdır ki son dindir. Tabii olabilmek için makul olması lazımdır. Akıl, feraset, muhakeme, mantık, ilim, fen ve hepsine uygun olması lazımdır ki, öyledir. O halde bu kadar açık bir hakikati bir defa anladıktan sonra tekrar anlatabilmek için etrafı çevrili bir sınıf halinde mevcudiyete hiç kimsenin hakkı yoktur. Kendisinde böyle bir hak, bir sıfat görenler muhakkak şeri hükümlerin aslına muhalif hareket etmiş olurlar. Çünkü biliyorsunuz ki bizim dinimizde ruhbanlık yoktur, bizim dinimizde ilmin ve faziletin istisnasız elde edilişi ve tatbiki vardır ve kimse bundan müstesna tutulmamıştır. Bunun üzerine hepimiz eşit olarak din neyse, hükümleri neyse bunların hepsini öğrenmeye mecburuz ve öğreneceğiz.
Reklam