Ülkü Acar
@acarulku
10/10
Beğendi
·4 günde okudu
·Okunma: 10 Nisan 2021 18:16
·2021 19. kitabı
Serinin 2. kitabı, evet, daha durgun, sanki daha ağır ilerliyor lakin benim için sürükleyiciliğinden bir şey yitirmedi. Birinci kitapta hakkı çalınmış, eziyet görmüş ve dahası gözünü dünyaya açtığından beri zulme şahit olmuş yoksul ve basit bir köy çocuğu olan Memed'in eşkıyaya dönüşme serüveni okumuştuk. Verdiği mücadelenin nihayetinde amacına ulaşması, Abdi Ağa'yı öldürüp sadece anasının, Hatçe'sinin değil yıllarca sömürülen köylüsünün de intikamını alarak hakkın, hakkı olana verilmesiyle 'mutlu son'a ulaşıldığını düşünen fazla romantik bir Memed'i orada bırakmıştık.
2. kitapta tam anlamıyla düzeni sorgulayan bir Memed'le karşı karşıyayız. Gücün ve zulmün sadece el değiştirdiğini ama köylüsünün, köylülerin, kalabalık kitleleein kaderinin değişmediğini gören, 'bu düzen hep böyle mi devam edecek, öyleyse bu kadar uğraş niye?" diye sorgulayan, gittikçe karamsarlaşan ve karamsarlaştıkça da gözünün önünde yaşanıp giden o kadar eziyete karşın hiç bir şey yapmaya yeltenmeyen Memed. Bakalım serinin geri kalanında ezberlenegelmiş ve maalesef kabullenilmiş bu düzenin değişmesine umut olacak bir şeyler yapabilecek mi?
Memed'in tüm o sorgulamaları, kendini suçlamaları bir yana, bu kitapta Yaşar Kemal KORKU'yu muhteşem anlatmış. Kitlesel, toplumsal ya da bireysel korkunun insana/insanlara neler yaptırabileceğini/ yaptıramayacağını. Korkunun kalabalıkları üstlerine ölü toprağı serilmişçesine sindirdiği, gücü elinde tutanları ise nasıl daha zalim bir hale getirdiğini..
Çok 'yaşadığım' bir okuma oldu İnce Memed 2. Keyif kelimesini kullanmaya içim elvermiyor açıkçası, daha çok öfke ve keder yaşatıyor çünkü.
“… Asık çehreli partili adam daha da çattı kaşlarını: Kitlelerin cehaletini ve partinin gelecekte bu cehaletle ne kadar çok uğraşması gerektiğini getirmişti gözünün önüne….”
Devrim gerçekleşmiş, sosyalizm gelmiştir. Lakin ülkenin dört bir yanına dağılmış, en ücra köşelere kadar var olan küçük halk toplulukları içinde küçük komünist örgütlenmeler başlamış olsa da sanki herkes için henüz tam anlamını bulmamıştır. Herkesin kendine göre bir komünizm tanımı vardır ve beklentileri de buna göre şekillenmektedir.
Çevengur, komünizmi tam olarak uygulamaya koyduğunu iddia eden küçük yerleşim birimlerinden biri. Emek, ‘bir açgözlülük kalıntısı, hayvanca-sömürgence bir şehvetperestlik’ olarak ilan edilmiştir Çevengur’da. Zira emek tam olarak mülkün yani zulmün ortaya çıkışına neden oluyordu. Çevengur’da herkesin yerine ve her bir kimse için ‘evrensel proleter’ ilan edilen güneş çalışmaktadır ve kitlelerin ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olacaktır. Sınıf savaşını ateşleyecek olan kasti çalışmayla elde edilecek her türlü fazlalığın önüne geçilecektir böylece. Tasarlanan budur en azından ama kent sakinleri tarafından ne kadar benimsenip sürdürülebilecektir acaba?
Her ne kadar komünist sisteme karşı gibi bir hava yaratmış ve Sovyetler’in ‘sakıncalı’ yazarlarından biri gibi algılanmasına sebep olmuş olsa da sondan başlayan bir değişimin olması gerektiği ve hak ettiği biçimde anlatılamaması, anlaşılamaması ve haliyle benimsenip yaşatılamamasını çok iğneleyici ve bir o kadar da etkileyici bir biçimde anlatmış bence. Kitlelerin o ‘ne yapacağını bilememe’ halini ve ‘e şimdi ne olacak’ beklentisini bazen okuyucuyu da fazlaca sıkacak kadar iyi aktardığını düşünüyorum.
Geç keşfettiğim bir yazar oldu Platonov. Çok daha fazla tanınmayı ve okunmayı hak ediyor.
