Konuşma konusunda beceri geliştirmek için bazı okullar ve programlar kurslar verirler; ancak bunun bir parçası olan dinleme konusunda daha becerili olabilme alanında hiçbir yerde kurs verilmez. Başarılı bir iletişim açısından gerekli olan "anlayabilmek için dinleme" kişinin raslantılara bağlı olarak kendi kendisini eğitmesine bırakılır.
Benlik iletişim süreci içinde oluşan bir kavramdır ancak iletişim içinde insan kendi içinden çıkıp sanki diğerlerinin gözüyle kendine bakabilmektedir sadece kendine değil başkalarına da başkalarının gözüyle bakabilmeyi öğrenir böylece bu etkileşim ağı içinde benlik ortaya çıkmaya başlar benliği toplumsal yaşantının dışında düşünmek olanağı yoktur toplumsal yaşantının olmadığı yani iletişim olmayan yerde benlik bilincinin oluşacağını düşünemeyiz benlik bir kez oluştuktan sonra bireyler uzun yalnızlık sürelerine dayanabilirler çünkü birey bir arkadaş olarak kendini kullanabilir benlik oluştuktan sonra kişiyi diğerleri ile olduğu gibi kendisiyle de iletişim kurabilir kendisi ile kurulan iletişim sonsuzadaki sürmez mutlaka bir süre sonra bu iletişim başkalarıyla kurulan toplumsal iletişim biçimine dönüşmesi gerekir yoksa kişilerde akıl hastalığı belirtileri ortaya çıkar.
Esaret hatıraları külliyesine baktığımız zaman Birinci Dünya savaşı sonunda çok az ülkede görülen zorluklara meşakkatle katlanan çile çeken bir ordu ve millet görülür. Yenilgiye rağmen Gazi Mustafa Paşa'nın da ifade ettiği gibi işgal kuvvetlerinin gideceğine mantık çerçevesinde de inanılıyordu. Nitekim Kurtuluş Savaşı bu zemin üzerine kuruldu. Eski bir milletin genç bir Cumhuriyet olarak doğuşu için bu bir başlangıçtır, o nedenledir ki 19 Mayıs Gençlik Bayramı'nın derin ve kalıcı bir anlamı vardır.