Jostein Gaarder sevdiğim için aldığım bu kitabı Aurelius Aigustunus'un eski sevgilisinin yazdığını okuduğumda gelen şoku anlatamam wosjwowjpwak
Jostein üstat bir gün sahafta el yazma eserlerin arasında latince bir mektup bulur ve ufaktan okumaya başlayınca bu mektubun bildiğimiz ünlü Augustinus'a yazıldığı fark eder. Ve daha önce Augustinus'un itiraflarını okuduğundan ötürü mektubu yazan Floria Aemilia'nın kim olduğunu hemen anlar. Daha sonra da bu mektubu edbeiyata kazandırması gerektiğini düşünüp Latince'den Norveççe'ye çevirir. Benim okuduğum ise Norveççe'den Türkçe'ye çevrilmiş versiyonu.
İbretlik bir mektup. Tavsiye ederim.
MutlulukAugustinus
Aurelius Augustinus inançlı bir annenin etkisiyle hayatını dine adayarak geçirmiş bir filozof ve teolog. Maniheizm dinini bitirebilecek kadar da hristiyanlığa hakim ve retorik ustası bir aziz.
De Beata Vita (Mutlu Yaşam Üzerine) kitabında bilgelik arayışı ile mutluluk arayışındaki bağlantıyı ortaya çıkarıyor aziz. 4 bölümden oluşan eserde 1. bölüm haricinde ailesiyle yapılan mutluluğu arayış söyleşisinde gerçek mutluluğun Tanrı'ya inanmakla mümkün olabileceğine vurgu yapıyor.
Şüpheci (Academica) inanışa sert ve alaycı yaklaşan Augustinus'un bu eserde annesine olan hayranlığı dikkat çekiyor. Dindar bir Hristiyan olan anne felsefi açıdan da oldukça donanımlı.
Tüm aile ile aynı şekilde düşünmese de Augustinus retorik eğitiminin de etkisiyle kardeşlerini ikna edebiliyor. Skolastik düşüncenin hakim olduğu bir çağda yaşayan Augustinus dönemine ilham olmuş bir karakter.
Reklam
Ön bilgi: Pre-sokratik dönem filozofların düşünceleri hakkında gerekli bilgileri edindikten sonra ilk çağ felsefesini sistematik hâle getiren Platon ve Aristoteles okuma serüvenimde, Platon serisini bitirmiş bulunmaktayım. Nitekim Aristoteles serisi bittikten sonra ise felsefe tarihinin kronolojik sıralamasını, önemli filozof ve eserlerini baz alarak okumalarıma devam etmeyi, mamafih İslam felsefesini de kronolojik sıradan bağımsız olarak ele alıp okumayı planlıyorum.
Detaylandırırsak:
Aristoteles'ten sonra Helenistik felsefeden Seneca, Epiktetos, M. Aurelius, Plotinus... Orta çağ felsefesinden Augustinus, Boethius, T. Aquinas... 17. Yüzyıl felsefesinden Descartes, Spinoza, Leibniz, T. Hobbes, J. Locke... 18. Yüzyıl felsefesinden G. Berkeley, D. Hume, İ. Kant, J. J. Rousseau... 19. Yüzyıl felsefesinden Hegel, Marks, A. Comte, Bentham, Mill, Schopenhauer, Nietzsche... 20. Yüzyıl felsefesinden Bergson, J. Dewey, B. Russell, Heidegger, Sartre, A. Camus... İsimlerini daha sayamadığım birçok filozofun da içinde bulunduğu felsefe tarihi okumalarına devam...
Platon serisi hakkındaki düşünce ve incelemelerim:
Öncelikle bu seriyi okumak benim için bir zevkti. Serinin diyaloglar üzerinden şekillenmesinden ötürü de kendimi bizzat konuşmaların geçtiği mekân ve zamanlarda buldum diyebilirim. Kimi diyaloglarda konuları tartışırken, kimi konularda güldürmüşlerdir, kimi konularda ise dahil olma isteği oluşmuştur bende. Kısacası M.Ö 5. Yüzyıl Atina'nın havasını tatmak bir başkaydı.
Bir yandan Sokrates'in Savunması'nda bir grup Atinalının iftira ve suçlamalarına maruz kalıp cezalandırılan Sokrates, diğer yandan Kriton eserinde dostu olan ve kendisini kurtarmak için seferber olup ikna etmeye çalışan Kriton'un olmasına, Devlet adlı eserde ideal devlet ve yönetim biçiminin
Hayat Kısa, Floria Ameilia'nın, aşık olduğu ancak ruhunu kurtarma çabasıyla Papaz olarak hayatına devam eden; bu nedenle kendisinden ve oğlundan vazgeçen Aurelius Augustinus'a yazdığı mektup. Augustinus’un “İtiraflar” kitabına cevaben ilettiği uzun mektup boyunca, haksızlığa uğramış bir aşık bir kadının, haklı feryadını, felsefik öğelerle süslü şekilde bulmak mümkün. Elbette Jostein Gaarder’ın kaleminin farkıyla…
Hayat Kısa, bir kadının sevgilisine yazdığı bir mektup aslında, Floria Ameilia'nın Aurelius Augustinus'a yazdığı mektup. Augustinus MS 354'te Roma İmparatorluğunda Hristiyan bir anne ve Pagan bir babanın oğlu olarak dünyaya geliyor. Felsefe, Pagan, Manizm arasında geçen yıllardan sonra Hristiyanlığı kabul ediyor. Hristiyan olduktan sonra da kaybettiği yılları kayıp olarak görüp bu yıllarda yaptığı tüm hataları, arayış sürecini "İtiraflar" adlı bir kitapta topluyor. Bu kitap hem batı hem de Hristiyan felsefesi için önemli-yol gösterici bir kaynak. Hâlâ kitabın konusuna gelemedim ama az kaldı. Augustinus kendini, özellikle 20li yaşlarda, dünyevi zevkler peşinde koşan biri olarak tanımlıyor. Bu sırada bir kadın ile uzun süreli bir birliktelik yaşıyor ve ondan bir oğlu oluyor. Yıllar sonra yazdığı İtiraflar'ın büyük bir kısmı da bu süreç ile ilgili. İşte bu kitap, yani Hayat Kısa, Augustinus'un İtiraflar'ını okuyup kendine haksızlık yaptığını düşünen sevgilisi Floria'nın ona mektubu. Birara toparlayamayacağım sandım.
Ama bunları yazmazsam kitabın konusundan da bahsedemezdim. Etkileyici, yargılayıcı, bolca "kendince haklı isyan içeren ve haksızlığa uğrayan bir kadın"ın sözleri. Sevdiğini yitiren bir kadının ağıtları. Augustinus'u sorgularken, aslında Augustinus'un sığındığı inancı sorgulayan bir metin. Özellikle bu konulara ve tarihi metinlere meraklı kişilere tavsiye ederim. Önceden İtiraflar'ın okunmasına gerek yok (yaklaşık 650 sf). Çünkü cevaben yazılan mektupta, İtiraflar'daki ilgili bölümler verilmiş.
3 bölümlük Batı'da siyasal düşünceler tarihinin eski ve orta çağ düşünürlerinden seçme yazıların yer aldığı birinci kitap. Mete TUNÇAY'ın kendi çevirilerinin de yer aldığı kitabın derlemesinin bugünkü siyasi tarihe kadar uzanan çerçevede oldukça başarılı olduğunu düşünüyorum. Yazıldıkları tarih sırasına göre bu kitapta aşağıdaki kitaplardan seçme parçalar yer alıyor.
Heredotos - Tarih
Yaşlı Oligarkh - Atinalıların Anayasası
Thukydides - Peloponnesos Savaşı'nın Tarihi
Perikles - Cenaze Töreni Söylevi
Platon - Devlet
Platon - Yasalar
Aristoteles - Nikomakhos'a Etik
Aristoteles - Politika
Polybios - Tarihler
Marcus Tullius Cicero - Kamu Devleti ve Yasalar
Marcus Tullius Cicero - Görevler
Lucius Annaeus Seneca - Lucilius'a 47. Mektup İnsanlar'ın Eşitliği Üzerine
Lucius Annaeus Seneca - İnsaf Üstüne
Aurelius Augustinus - Tanrı Devleti
Salisbury'li John - Devlet Adamının Kitabı
Aquinum'lu Thomas - Prenslik Yönetimi Üstüne
Aquinum'lu Thomas - Toplu Dinbilim
Padua'lı Marsilio (Marsilius Patavinus) - Barış Savunucusu
