Elektronik teknolojisi diplomamı cebime koyduğumda, dünyayı değiştirecek devreler tasarlayacağımı, masabaşında mühendislik yapacağımı sanıyordum. Ama kendimi, bana sadece getir-götür işleri yaptıran, tak-çıkar rutinleriyle ömür törpüleyen o küçük, basık elektronik atölyesinde buldum.
İlk günler dükkandaki o havaya aldanmıştım. Herkes gülüyor, çay içiyor, birbirinin hatırını soruyordu. Dışarıdan baksan huzurlu, birbirine bağlı bir aile işletmesi... Ama tezgâhların altına gizlenmiş sinsi bir çark vardı orada. Kimse bana işi öğretmek istemiyordu. Bir gün Remzi’nin yanına yaklaşıp işin detayını sorduğumda, yüzüme o çok övündüğü "dürüst, dobra" maskesiyle gülümseyip lafı geçiştirdi. Sonra arkamı döndüğümde, Begüm’le göz göze gelip fısıldaştıklarını gördüm. Orada anladım; yeni gelene bir şey öğretmek, kendi yerlerinin doldurulabilir olduğunu patrona kanıtlamaktı. Bu yüzden onlar için en güvenli liman, benim arkamdan "Kafası basmıyor, çok yavaş, işi bilmiyor" algısını ilmek ilmek işlemekti.
Herkes bir roldeydi. Remzi dürüstlük satıp arkadan kuyu kazar; Begüm menfaati için herkesi satmaya hazır, elit kesime özenip kasım kasım kasılırdı. Emre ise özünde iyi çocuktu ama çevresinin müptelasıydı; dikkat çekmek için gelirinden fazla harcar, özentilik yapardı. Oysa ben şunu biliyordum: Bir erkeği karizmatik kılan üzerindeki etiket değil; başarısı, çabası ve yarattığı maddi güçtür. Baki ise tüm bu tiplerin arasında rengini belli etmeyen, nabza göre şerbet veren bir gölge gibiydi.
İşte bu maskeli tiyatronun ortasında, bir aydır boş duran o tezgâha bir gün biri oturdu: Avrupalı Abla.
Girişi bile olaydı. Atölyedekiler arkasından "Çok kibirli, çok soğuk, kimseyle muhatap olmuyor" diye fısıldaşırdı. Gerçekten de içeri girdi, kimsenin yüzüne bakmadan köşesine geçti ve o sesi başlattı.
BÖLÜM XI: ÇARKIN DİŞLİLERİ VE ROBOTİK FISILTILAR
İnsan, idealleriyle girdiği kapılardan unvanlarıyla çıkabilir; ama o kapıların arkasında bıraktığı ruhun hesabını hiçbir diploma kapatamaz. Elektronik teknolojisi bölümünün o teorik, temiz dünyasından çıkıp, piyasanın o küçük, rutubetli atölyelerine adım attığımda, karşımda bulduğum şey devre şemaları değil, insan ruhunun karmaşık ve sinsi haritasıydı. Girdiğim o küçük firmada bana yaptırılan işlerin basitliği (getir-götürler, tak-çıkar rutinleri) aslında sistemin bir prototipiydi: Sistem, senin zekanı değil, sadece o anki işlevselliğini talep ediyordu.
O dükkanın eşiğinden içeri girdiğinizde, floresan lambaların altında sahte bir huzur havası solurdunuz. Herkes içten içe bir diğerinin eksiğini arar, onu patronun gözünde düşürmek için pusuda beklerdi ama yüz yüze gelindiğinde o samimiyet tiyatrosunun perdeleri ardına kadar açılırdı. Bu atölyede kimsenin bir diğerine iş öğretmek, onu geliştirmek gibi bir derdi yoktu. Çünkü bilginin paylaşılması, gücün devredilmesi demekti. Yeni gelene bir şey öğrettiğin an, kendi yeri doldurulabilirliğini tescillemiş olurdun. Bu yüzden, dükkanın eski sakinleri için en konforlu alan, yeni gelenin arkasından "kafası basmıyor, yavaş, işi bilmiyor" fısıltılarını yayarak kendi tahtlarını sağlama almaktı.
O çarkın dişlileri arasında, her biri kendi zindanında yaşayan karakterler dizilmişti:
Remzi: Toplumun o en tehlikeli damarını temsil ediyordu; geleneklere, göreneklere sıkı sıkıya bağlılık taslayan, ağzından "dürüstlük ve dobralık" kelimelerini düşürmeyen ama arkasından kuyu kazmadığı tek bir insan bırakmayan o organize yüzsüzlük.
Begüm: Kendi ait olduğu sınıfı beğenmeyip, zihninde kurguladığı elit kesime özenen, ancak o sahte elitliğe ulaşmak için kendi menfaati uğruna yanındaki herkesi
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
11. BÖLÜM: FIS FIS DOLGU VE İNSANLIĞIN EN VERİMLİ ÇAĞI
Üniversitede elektronik teknolojisi bölümünden yeni mezun olmuştum. Büyük umutlarla girdiğim ilk işimde alanımla ilgili bir şey yapamadığımı görünce istifa ettim ve daha küçük bir elektronik firmasında işe başladım. Ancak orada da durum değişmedi; bana yine sadece getir-götür, tak-çıkar gibi en basit işleri yaptırıyorlardı.
Çalışma ortamına dışarıdan baktığınızda, herkes içten içe birbirini eleştirse de sanki birbirine bağlı, samimi ve huzurlu bir hava vardı. Oysa bu sadece bir illüzyondu. Aslında oradakilerin yeni gelene bir şey öğretmek gibi bir dertleri asla yoktu. Çünkü birine iş öğretmek, patronun gözünde kendi değerlerinin azalması ve "yeri doldurulabilir" insanlara dönüşmeleri demekti. Kendi koltuklarını korumak için yeni gelenin arkasından "kafası basmıyor, yavaş, işi bilmiyor" algısı yaratmak çok daha işlerine geliyordu.
Bu sinsi çarkın içinde her biri ayrı birer maskedeydi: Gelenek ve göreneklere bağlılık taslayıp dürüstlük edebiyatı yapan ama herkesin yüzüne gülüp arkasından konuşan Remzi; menfaati için herkesi satmaya hazır, elit kesime özenen Begüm; çevresinden çok etkilenen, ilgi müptelası ve dikkat çekmek için gelirinden fazla harcayan Emre; ve rengi olmayan, nabza göre şerbet veren Baki...
İşte bu insanların arasında, ilk bir ay izinde olduğu için göremediğim "Avrupalı Abla" ile yollarımız bir gün kesişti. Onu ilk gördüğümde ben de dahil herkes onun kibirli ve soğuk biri olduğunu düşünüyordu. Kimseyle konuşmuyor, tek başına çalışıyordu; diğerleri de ondan hoşlanmadığı için onunla iş dışında muhatap olmuyordu. Atölyede ona yaklaşan tek kişi, 80 yaşındaki kurucu patron Talha Bey'di.
Talha Bey; zorluklarla büyümüş, kendini geliştirmiş, bilgili bir adamdı ama onun için önemli olan insan değil
Siyasal İletişimde Şeffaflık, Güç ve Liderlik Tipolojileri: Kurumsal Diplomasiden Popülizmin Tarihsel Sınırlarına
Yirmi birinci yüzyılın siyasi manzarası, yerleşik kurumsal yapıların çözüldüğü ve liderlik figürlerinin kitlelerle kurduğu doğrudan bağın, geleneksel diplomasi kanallarını kökten dönüştürdüğü bir evreye işaret etmektedir. Bu dönüşümün en somut tezahürleri, uluslararası ilişkilerin arka odalarında yürütülen kayıt dışı iletişim pratiklerinde ve bu pratiklerin kamuoyu önünde yarattığı şeffaflık krizlerinde kendisini göstermektedir. Avrupa Birliği bünyesinde filizlenen son ombudsman incelemesi, modern devlet aygıtının şeffaflık ilkeleri ile jeopolitik stratejiler arasında sıkışıp kalan doğasını anlamak adına bir nirengi noktası sunmaktadır. Avrupalı liderlerin kendi aralarında ve sınır ötesi aktörlerle kurduğu iddia edilen gayriresmî dijital ağlar, sadece bürokratik bir ihlal tartışması değil, aynı zamanda çağdaş güç odaklarının karar alma mekanizmalarındaki yapısal kaymaları da gözler önüne sermektedir.
Avrupa Komisyonu bünyesinde şeffaflık kurallarının ihlal edilip edilmediğine odaklanan bu tür idari incelemeler, esasen gücün dijitalleşen doğasıyla ilgilidir. Bilgi edinme hakkının, devletlerin üçüncü ülkelerle yürüttüğü hassas dengeler gerekçe gösterilerek sınırlandırılması, modern demokrasilerin en büyük paradokslarından birini doğurmaktadır: Kamu adına hareket eden kurumlar, kamunun denetiminden ne ölçüde muaf tutulabilir? Geçmişte ilaç tedariki süreçlerinde yaşanan benzer nitelikteki kısa mesaj krizleri de dikkate alındığında, kurumsallığın yerini anlık yazışma pratiklerine bırakması, uluslararası ilişkilerde kalıcı bellek oluşturma geleneğine indirilen bir darbe olarak yorumlanabilir. Siyasetin bu şekilde kurumsal ve arşivlenebilir zeminden koparak
güney kore forma numarası hilesi
ulan manyaklar resmen casusluk filmi çeviriyor dünya kupası hazırlıklarında. son heung-min bir maç 7 numarayla çıkıyor, öbür maç 19, bir dahaki 2 … scout'lar, video analistleri “bu kim lan, aynı adam mı yoksa ikizi mi” diye deliye dönüyor.
aslında mantıkları çok basit: “batılılar asyalı futbolcuları yüzünden ayırt edemiyor, o zaman numaraları da karıştıralım ki analizleri sıfırlansın” diyorlar. shin tae-yong'un meşhur açıklaması da efsane: “bizimkileri birbirinden zor ayırt ediyorlar, biz de yardımcı oluyoruz” tarzı bi şey.
2002'den beri gelenek haline gelmiş, 2018'de isveç'e karşı da yapmışlar aynısını. hazırlık maçlarında yasal, turnuvada kadro belli olunca numara sabitleniyor tabii. ama rakibin zihnini sikmek için baya etkili bi (mind games) sahtekarlık bence !!
türkçe karşılığı “`forma numarası trollü`” olabilir. koreliler bu konuda baya kurnaz çıktı, takdir etmek lazım. avrupalı hocalar sinirden kudururken koreliler kenardan gülüyor herhalde.
güney kore'nin dünya kupası hazırlıklarında yaptığı “forma numarası hilesi” (`jersey number trick`), bir taktik oyun/zihinsel savaş stratejisi.
ne yapıyorlar?
güney kore milli takımı, hazırlık maçlarında ve dünya kupası öncesi kamplarda oyuncuların forma numaralarını kasıtlı olarak değiştiriyor.
örneğin:
— bir hazırlık maçında son heung-min 14 numara giyerken,
— bir sonraki maçta 2 numara gibi farklı bir numara alabiliyor.
bu, rakiplerin video analistleri, scout'ları ve teknik ekiplerinin oyuncuları forma numaralarına göre etiketleyip analiz etmesini zorlaştırmak için yapılıyor. özellikle avrupalı veya batılı takımlar için asyalı oyuncuları yüzlerinden ayırt etmek zor olabileceği gerekçesiyle (koçların kendi açıklamalarına göre) bu yöntemi kullanıyorlar.
tarihçesi ve örnekler
- bu, 2002
Küresel siyaset sahnesinde bugün haritalara baktığımızda gördüğümüz sınır çizgilerinin çok büyük bir kısmı, adil birer bölüşümün değil, sömürgeci imparatorlukların geri çekilirken bilerek yanlış attığı dikişlerin eseridir. İngiltere, Fransa, İspanya gibi emperyal güçler egemenlik alanlarını terk ederken arkalarında net, hukuki ve homojen sınırlar bırakmak yerine, pimi çekilmiş el bombaları andıran "Kasıtlı Çözümsüzlük" alanları imal etmişlerdir.
Bu stratejinin temel amacı; yeni kurulan devletlerin enerjilerini birbirleriyle savaşarak tüketmesini sağlamak, bölgesel bir süper gücün doğuşunu engellemek ve her iki tarafı da kalıcı olarak Batılı bir hakeme ya da silah tüccarına muhtaç kılmaktır.
Dünya üzerinde bu sinsi mühendislikle üretilmiş, günümüzde hâlâ kanayan ve küresel dengeleri sarsan en kritik sınır sorunlarını şu şekilde haritalandırabiliriz:
1. Güney Asya ve Uzak Doğu: İngiliz Sömürge Laboratuvarı
İngiltere, sömürgelerinden çekilirken harita üzerinde cetvelle çizgi çekme ve etnik/dini unsurları birbirine düşürme konusunda en kusursuz sabıkaya sahip ülkedir.
Keşmir Meselesi (Hindistan - Pakistan): 1947 yılında İngiltere alt kıtayı apar topar ikiye bölüp giderken, nüfusunun çoğunluğu Müslüman olan ama yöneticisi Hindu olan Keşmir’in statüsünü ucu açık bıraktı. Bu bilinçli belirsizlik, iki komşu ülkeyi nükleer silahların gölgesinde üç büyük savaşa sürükledi. Sorun bugün hâlâ iki ülkenin kalkınma enerjisini emen kalıcı bir kara deliktir.
Durand Hattı (Afganistan - Pakistan): 1893 yılında İngiliz diplomat Mortimer Durand tarafından çizilen bu sınır, Peştun etnik kökenine sahip halkı tam ortasından ikiye böldü. İngiltere bölgeyi terk ettikten sonra Afganistan bu sınırı hiçbir zaman tanımadı. Bugün Taliban yönetimi dahil tüm Afgan hükümetleri ile Pakistan