Cevapsız sorular.... Kaç kitap okuyunca alim, kaç diyar görünce gezgin, kaç hezimetten sonra bezgin olurdu insan? Kaç olunca çok, kaç kalınca az olurdu rakamlar?
Fikret nasıl sosyalist değilse Akif de gerici değildir. Bu iki
düşman kardeşi sevgiyle bağrımıza basmak ve yıkılış çağı-
nın kaçınılmaz çelişkilerinden kurtulamadıkları için suçla-
mak küstahlığına kapılmamak bugünkü nesillerin en esas-
lı bir görevi. Akif, şairdir. Ama yaşadığı kıtanın tarihini bü-
tün derinlikleri ile bilen ve dertlerini ömür boyu kendi derdi
olarak haykıran ezeli bir düşünce adamıdır da.
Evet, buhranlar içinde kıvranan toplumumuz Akif’ten
birçok dersler alabilir ve almalıdır da. Akif, Cevdet Paşa’yla
başlayan, Tunuslu Hayrettin ve Sait Halim Paşa’larla devam
eden bir düşüncenin son büyük temsilcisidir. Ondan alaca-
ğımız derslerin başında çoktandır kaybettiğimiz bir fazilet
var: İnsaf. Ben, Akif’i Fikret’ten çok severim. Ama her iki şair
de ülkemizin barındırdığı milyonlarca “ecsad” arasında ihti-
şamla parlayan temiz birer nasiyedir. Akif, Fikret aleyhinde-
ki yazılarını Safahat’a almamak efendiliğini göstermiş. Keş-
ke Sultan Hamid’le ilgili hicviyesine de o güzel eserde yer
vermemiş olsa idi. Safahat, Türk dilinin en mükemmel ve
en dolu kitaplarından biri. Akif ise mistik hülyalardan uzak,
tam bir Asr-ı Saâdet Müslümanı.
Fikret, politikacıların kaleminde bir sosyalist olarak yüceltilmiş; Akif ise muhafazakârların bayrağı olarak alkışlanmıştır. Fikret’te sosyalizmi ifşa edecek tek mısra bulmak kabil değildir. Akif ise sömürgeciliğe bütün gönlü ile düşman, ilerici ve samimi bir sanat adamıdır. İnsanları kaypak klişelere hapsetmek sadece cehaletimizi ifsa eder.
Fikret derki;
Kimseden ümmid-i feyz etmem, dilenmem perr-ü bal
Kendi cevvim, kendi eflakimde kendim tairim
Inhina tavkı esaretten girandır boynuma
Fikri hür, irfanı hür, vicdanı hür bir şairim.
Şimdi de Akif'i dinleyelim:
Bana sor sevgili kâri, sana ben söyleyeyim
Ne hüviyette şu karşında duran eş'arım
Bir yığın söz ki samimiyeti ancak hüneri
Ne tasannu' bilirim çünkü ne sanatkârım.