Muhammed Baki Çelik
@bakimhmt
Önce Hayatın ManasıDin
Bir şeye niçin sahip olduğumuz, bir işi yaptığımız sorusuna “hiç” diye cevap verme durumunda isek, bilmeliyiz ki o şey sahip olunmaya değmeyecek, o iş yapılmaya değmeyecektir. Üstelik anlamı son tahlilde hiçe indirgenebilecek bir şeyin ayrıca anlaşılmaya lâyık olmadıklarını da söyleyebiliriz.
Hayat ve UyanıklıkDin
Bugün artık “Namaz uykudan hayırlıdır.” sözünü bütün ağırlığıyla yeniden anlamak zorundayız. Önce dikkat etmeli ki uyku namazın yanında karalanan, kötü bulunan bir unsur olarak bulunmuyor. Uykunun da hayırlı olduğunu, ama namazın uykudan daha hayırlı olduğunu telkin ediyor bu söz. İçinde yaşadığımız dünyada uykusunu ekmek parası uğruna veya bazı merakları, ilgileri, nefretleri ve delilikleri uğruna delik deşik eden, kısaltan, biçimsizleştiren milyonlarca insan var. Her şeyden önce uyku çağdaş dünyada yerini ve anlamını kaybetmiştir.
"Namaz uykudan hayırlıdır.” denildiğinde insanların mühim bir ikazla karşılaşmış olmaları beklenir. Uykusu zaten elinden alınmış bir insana bu sözleri anlatmamız kolay olmayacaktır. Bugün, uykuyu, çalışan robotun dinlenmesi olarak anlıyorlar.
Türkiye'de YaşıyorumDin
Neden Türkiye'nin öğrencileri yıllar yılı Fransız, Alman, Amerikan, İngiliz eğitim sistemlerinin deneme tahtası oluyor da, bugüne kadar bu toprakların özüne uygun bir eğitim sistemi tatbikat sahası bulamamıştır? Bütün bu soruların cevabının bizlerin genel tavrında saklı olduğu söylenebilir.
Bizim genel tavrımız kendimizin olanı kendimizden saymayışımızdır.
Kültür Mü O Da Ne?Din
Türkiye'de yaşayan insanların büyük ekseriyeti geniş caddeler, düzgün yapılar, düzenli hastahaneler, iyi eğitim yapan mektepler, temiz basılmış kitaplar, yüksek üslûba sahip sözler tarafından çevrelenmiş olmak ister sanırım. İnsanların içinde, zorluklardan azade ve devamlı bir düzenlilik duygusu önemli yer tutuyor belli ki. Her şey tıkır tıkır işlese bu işleyişin belki devr-i daim'e dönüşeceği ihtimali bize gizliden gizliye bir teselli de temin edecek.
Her şeyin mekanik, otomatik oluşu bir avuç aydın kişiye rahatsızlık verirken, milyonlarca insana iyi işleyişin bir belirtisi olarak görünüyor.
Kültür farkıDin
Geleneksel yapıda doğu insanı suyu akıtarak, batı insanı biriktirerek kullanır. Hem doğu kültüründe, hem batı kültüründe ibrik ve leğen vardır. Doğudaki ibriğin ağzı ince ve dardır, çünkü oradan su yavaş yavaş akıtılarak kullanılır. Batıdaki ibriğin ağzı geniştir, çünkü oradan su hemen leğene boşaltılır ve insan elini yüzünü leğen içinde birikmiş suyla yıkar. Doğu ve batı farkı büyük ölçüde bu tekniklere bağlıdır. Çünkü bu kullanım teknikleri belli alışkanlıklar, tavırlar, düşünme biçimleri getirmişlerdir. Tersi de olmuştur: Belli düşünme biçimleri farklı farklı teknolojilerin yer bulmasına sebep olmuştur. Biz bugün soysuzlaşmış bir hayat yaşıyoruz. Hem evlerde küvet denilen bir şey var. Bu batılı su kullanım usûlüne uygun olarak, yani kabı doldurarak içine girip yıkanmak üzere yapılmış bir nesnedir. Ama Türkler hem küvete “oturuyorlar” (bunun için imal edilmiş özel sandalyeler bile var) hem de suyu "dökünüyorlar.” Bu durum hem doğu hem batı kültürünün hem de modern yaşama biçiminin yozlaşmasından başka bir şey değil.