BİTCONİN'İN İÇSEL DEĞERİ
Bitcoin için çok sık karşılaştığımız sorulardan birisi de içsel değerinin ne olduğu veya ''ne değeri var ki fiyatı buralara kadar çıktı'' sorusu. Bu soruya biz de soru ile karşılık veriyoruz: Doların içsel değeri ne? Peki, Türk lirasının içsel değeri nedir?
Bazen ''devletler altın karşılığı para basıyorlar ya'' diye cevaplar alıyoruz. Bu sistem Bretton Woods ile birlikte (1970'lerin ilk yarısı) terk edildi. Mesela ABD'nin 2017 yılı altın rezervi 8.130 ton. Cari fiyatlar ile 330 milyar dolar ediyor. Ancak ABD'nin bastığı para tam 14 kat; 4.5 trilyon dolar. Yani ABD'nin bastığı paranın altın karşılığı basıldığını söyleyemeyiz. Türkiye'de ise bu oran 2 katın altındadır. 2017 sonu itibariyle 85 milyar liralık altın stokumuz varken tedavül hacmi ise 130 milyar lira seviyesindedir.
Artık devletler sadece para basıyorlar. Karşılığı olmadan basıyorlar. Arkasında kendi itibarları var. İtibar ise askeri, ekonomik, toplumsal, hukuki, kültürel ve teknolojik güç, hepsinin üzerinde de üretim gücü belirler. Hindistan'nın son senelerde gösterdiği gelişimi buna örnek gösterebiliriz.
Paranın değerini devletlerin itibarı belirliyor ve itibar da zor kazanılıp kolay kaybedilen bir değer ise mevcut paraların dayandığı değer sisteminin kırılgan bir zemine dayandığını söyleyebiliriz.
Gerek para cinsi olsun (bitcoin, bitcoin cash, ethereum, iota, ripple, monero ve binlercesi daha) gerek kullanılan farklı alt yapılar olsun (blokzincir, tangle ve türevleri), şimdilik hepsinin sahip olduğu ortak özellikler şunlar:
1. Merkezi bir otoriteye bağlı değiller
2. Arkalarında bir merkez bankası veya bir devlet yok
3. Dağıtık bir yapıya sahipler (bu sebeple hacklenme ve/veya saldırıya uğrayacak merkezi bir sunucu-server mevzu bahis değil)
4. Arz edilen veya edilecek miktar belli (böylece devletlerin para basarak kendilerine gelir yaratmaları, bu esnada yükselen faizler ve enflasyon vasıtasıyla bu yükü halkın omuzlarına bindirmeleri gibi bir durum söz konusu değil)
Bitcoin, bir aracı olmadan kişiden kişiye güvenli şekilde ödeme yapmayı mümkün kılan kripto paradır.
Yani şu an yüz yüze iken size nasıl para verip de ödeme işlemi gerçekleştiriyorsam aynısını yüz yüze değilken de yapabilmektir. "Yüz yüze değilken EFT ile ödeme yapabiliyorum ama" diye hemen itiraz etmeyin. EFT yaptığınızda bir aracı kullanıyorsunuz. Aynı şekilde kredi kartı, PayPal, Western Union veya benzeri bir ödeme aracı ile ödeme yaptığınızda hep bir aracı kullanıyorsunuz. Devreye aracı girince komisyon ödeniyor, zaman harcanıyor ve bir sürü özel bilginizi aracı ile paylaşmış oluyorsunuz. Hele bir de SWİFT ile ödemeyi konuşuyorsak harcanan zaman 2-3 güne çıkıyor; hatta daha da uzadığı oluyor.