İkinci olarak, erdem nedir? Kınalızâde'nin de ifade ettiği üzere, mücerred akıl, bedeni mütâlâa ederek isteklerini müzakere eder; ifrat ve tefrit arasındaki vasatı ihtiyar ederek nefsi itidâl üzere tutar; bu itidâl durumu da erdemdir. Açıktır ki ahlâk, beden için değil akıl içindir; başka bir deyişle ahlâk, insanî olanın, beşerî olanı mütâlaa etmesidir; bunun sonucu da erdemdir. Akıl olmadan tefekkür, tefekkür olmadan bigli, bilgi olmadan erdem olmaz.