Ahmed Hilmi'ye göre, genel kanaatin aksine, II.Abdülhamid, İslam dinine çok büyük zarar vermiş, açık olan kötülüğün, bilerek yapılan fenalıkların, yani "mutlakiyet ve istibdadın" en son temsilcisi olmuştur. Bu dönemde sultanın yönetim anlayışına karşı çıkan tek İslami düşünür Ahmed Hilmi değildir. Bu dönemin etkili Müslüman aydınlarından Cemalettin Afgani, Said Halim Paşa, Said-i Kürdi, Mehmet Akif Ersoy, Muhammed Hamdi Yazır ve Babanzade Ahmet Naim gibi aydınlar da yaşamlarının bazı dönemlerinde sultan ile anlaşmazlığa düşmüş, onu eleştirmiş ve onun hışmına uğramışlardır. Bu kişiler II.Abdülhamid'in yönetim anlayışını "despotik" olarak değerlendirmiş, sultanın iktidarının sonlandırılması için muhalif hareketlerle işbirliği yapmışlar.