Betül Köklü
@betulkoklu
"Antigone" Sophokles tarafından yazılan Thebai üçlemesinin sonuncusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tragedya; temel olarak karar alırken aklı kullanmaktan uzaklaşmamak gerektiğini, hiddet ve gurura kapılmanın hatayı beraberinde getireceğini ele almaktadır. Kendi elleriyle gözlerini kör eden Oidipus'un ölmesi üzerine yönetim iki oğlu Eteokles ve Polyneikes'e kalmaktadır. Ancak her zaman daha fazlasını elde etme arzusu bir süre için huzurlu bir şekilde yaşayan bu iki kardeş arasında anlaşmazlıklara yol açmaktadır. Bu durum kardeşlerin birbirinin kanına girmesiyle sonuçlanmakta ve hırsın insana kazanç getirmeyeceğine dair toplumsal mesaj verilmektedir. Ardından yönetime geçen Kreon'un vatana zarar vermesinden ötürü Polyneikes'in ölüsünün gömülmesine izin vermemesi ile kız kardeşleri olan Antigone'un kanunlara karşı baş kaldırısı görülmektedir. Antigone cezasının ölüm olduğunu bilmesine rağmen kardeşine borcunu ödeyebilmek ve Tanrıların buyruklarını yerine getirmek arzusuyla kardeşini gömmeye çalışmıştır. Oyunda sahip olunan değerlerin her şeyden önemli olduğu mesajı, tüm kararlılığıyla inandığı doğruları gerçekleştirmeye çalışan Antigone tiplemesiyle kendini göstermektedir. Antigone eserde "Başıma gelecek felakete karşın bana bir şey kalacaktır: güzel bir ölüm." sözüyle inançlarından ve Tanrıların buyruklarından öte başka bir şey olmayacağının altını çizmektedir. Oyunun devamında yakalanan Antigone, Kreon tarafından emre uymamakla suçlanarak cezalandırılmıştır. Kreon hem halk hem de kendi oğlu tarafından uyarılmasına rağmen kapıldığı gururdan ve öfkeden ötürü gerçeğin özünü görmekten uzaklaşmıştır. Böylece, oğlu Hiamon ve eşi Euridyke'nin kendilerini öldürmesiyle Kreon tüm sevdiklerini kaybetmiş ve Tanrılar tarafından cezalandırılmıştır. Oyunun esas mesajı temkinli bir
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
"Kral Oidipus" üç büyük tragedya şairinden biri, Sophokles tarafından kaleme alınan üçlemenin ilkidir. Eser, temelde talihsizliği ile anılan Kral Oidipus'un henüz doğmadan önce yazılmış olan kaderinden kaçamayacağını ele alır. Bir gün babasını öldüreceği ve annesinden çocukları olacağı kehanetiyle dünyaya gelen Oidipus, babası Laios ve annesi İokaste tarafından Kithairon Dağı'na terkedilse de ailesi bildiği insanlardan kaçsa kaderiyle yolu bir üç yol ağzında kesişiyor.
Eserin başında gerçekleri söyleyen kahini "Sen sadece geceden besleniyorsun, öyle ki ne bana ne de ışığı gören bir başkasına zarar verebilirsin." sözleriyle suçlayarak hakiki anlamda kör kabul edilen Oidipus, annesi olan eşinin uyarısına rağmen tüm gerçeği öğrenme sevgiyle eserin sonunda tekrar kendini gösteriyor. Çarpışık ve ahlaki yaşamla ters düşen konusu ilerleyen süreçte "Oidipus Kompleksi" olarak psikolojinin bilinen isimleri tarafından değerlendiriliyor. Diyaloglarla ilerleyen eser sık sık geçmişe gitmelere yer vererek bugünlerde sinemalarda yer alan "Flashback" kesitlerinin öncüsü olarak kendini gösteriyor. 56 sayfalık bir eserle pek çok alana dokunmuş eserin okunmaya değer olduğuna inanıyorum.
