Aynı savaşta birbirini öldüren iki erkek kardeşten biri kralın taraftarı, diğeri ise asidir. Kral yandaşının gömülmesine izin verir fakat asi olanın gömülmesini tamamen yasaklar hatta gömmeye uğraşanlara da ölüm cezası vereceğine duyurmasına rağmen Antigone, abisinin naaşını öyle bırakmak istemez. Gömmek için bir plan yapar. Planına nerdeyse tüm mitolojik tanrılar karışır.
Yunan mitolojisini kısaca özetleyen bir hikaye.
Yatırım tavsiyesidir.
Yunan tragetyalarının çok başarılı anlatıldığı bir yapıt açıkçası. O trajedi, o anlatım... Bir tiyatro oyunu olarak hem işlemek hem okumak bambaşka bir olay.
AntigoneSophokles · Karbon Kitaplar · 20196,3bin okunma
“Nefret etmek için değil, sevmek için yaratıldım.” demişti Antigone. Ne yazık ki onu anlayamayacak kadar iktidar zehirlenmesi yaşamıştı kral. Ne yazık, o çok büyük, zavallı serveti kibir, geri alamayacağı acılar getirdi.
"Antigone" Sophokles tarafından yazılan Thebai üçlemesinin sonuncusu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tragedya; temel olarak karar alırken aklı kullanmaktan uzaklaşmamak gerektiğini, hiddet ve gurura kapılmanın hatayı beraberinde getireceğini ele almaktadır. Kendi elleriyle gözlerini kör eden Oidipus'un ölmesi üzerine yönetim iki oğlu Eteokles ve Polyneikes'e kalmaktadır. Ancak her zaman daha fazlasını elde etme arzusu bir süre için huzurlu bir şekilde yaşayan bu iki kardeş arasında anlaşmazlıklara yol açmaktadır. Bu durum kardeşlerin birbirinin kanına girmesiyle sonuçlanmakta ve hırsın insana kazanç getirmeyeceğine dair toplumsal mesaj verilmektedir. Ardından yönetime geçen Kreon'un vatana zarar vermesinden ötürü Polyneikes'in ölüsünün gömülmesine izin vermemesi ile kız kardeşleri olan Antigone'un kanunlara karşı baş kaldırısı görülmektedir. Antigone cezasının ölüm olduğunu bilmesine rağmen kardeşine borcunu ödeyebilmek ve Tanrıların buyruklarını yerine getirmek arzusuyla kardeşini gömmeye çalışmıştır. Oyunda sahip olunan değerlerin her şeyden önemli olduğu mesajı, tüm kararlılığıyla inandığı doğruları gerçekleştirmeye çalışan Antigone tiplemesiyle kendini göstermektedir. Antigone eserde "Başıma gelecek felakete karşın bana bir şey kalacaktır: güzel bir ölüm." sözüyle inançlarından ve Tanrıların buyruklarından öte başka bir şey olmayacağının altını çizmektedir. Oyunun devamında yakalanan Antigone, Kreon tarafından emre uymamakla suçlanarak cezalandırılmıştır. Kreon hem halk hem de kendi oğlu tarafından uyarılmasına rağmen kapıldığı gururdan ve öfkeden ötürü gerçeğin özünü görmekten uzaklaşmıştır. Böylece, oğlu Hiamon ve eşi Euridyke'nin kendilerini öldürmesiyle Kreon tüm sevdiklerini kaybetmiş ve Tanrılar tarafından cezalandırılmıştır. Oyunun esas mesajı temkinli bir
Sophokles’in Antigonesi beni en çok insanın vicdanıyla devlet otoritesi arasına sıkışmış haliyle etkiledi. Antigone’nin kardeşi için göze aldığı şey, aslında sevginin ve inancın yasaları aşabileceğini gösteriyor. Onu okurken sadece Antik Yunan’ın değil, bütün insanlığın ortak derdini gördüm: Adalet mi, yoksa itaat mi? Antigone kalbini dinledi ve bunun bedelini ödedi. Bence bu eser, bize hâlâ “insan olmanın” ne demek olduğunu hatırlatıyor.
AntigoneSophokles · Karbon Kitaplar · 20196,3bin okunma
Iyi akşamlar herkes!
Korona Karantinası’nda 7. günüm. En son geçen cuma günü doyasıya oturmuştum dışarda. Iki kere de markete çıktım. Evimizde kalıyoruz. Bu zamanın tek güzel yanı kendimle baş başa kalma kısmım. Sizi, kitapları, müziklerimi ve kendimi özlemişim.
Önümde Warhaus’un albümleri, dışarda kıyamet kopsa duyamayacağım kulaklıklarım, bol rokalı, peynir ve jambonlu sandviçim ve 1 litrelik kupamda filtrem kahve ve ben inceleme yapmaya hazırız!
*
Suç ve Ceza bir kenarda duruyor, basiretim bağlandı. Ama bitecek, karantina kazanımım olarak ekleyeceğim listeye.
*
Gelelim incelememize; kitabımız olan Antigone, Kral Oidipus’un devamı nitelindedir. Kısaca Oidispus’tan bahsedersem, Kralımız bilmeden babasını öldürmüş, hükümdar olmuş ve yine bilmeden annesiyle evlenmiş 2 erkek 2 kız çocuğu olmuştur. Tabii bir Lut Kavmi hezeyanı ülkede hakim olmuş, salgın kıtlık her şey ama her şey Tanrılar tarafından gönderilmiş. Neden böyle oluyor acaba diye sızlanıp sigara üstüne sigara yakan Oidupus bir bakıyor ki Aman Tanrım, anasıyla evlenmiş!! Sonra kendini kör ediyor. Sonu da çölde canına kıyıyor filan.
Bu kitabın konusu da, Kralımızın kızlarından Antigone ile ilgili. Oidupus’un 2 oğlu birbirini öldürdü. Bir erkek kardeş geleneğin ve Tanrı’nın istediği şekilde cenaze törenine sahip oldu ve kutsandı ama diğeri... diğerinin de aynı haktan faydalanması için kız kardeşinin verdiği çabayı görüyoruz.
Yeni Kral'ın kıza karşı tutumu gayet aşağılayıcı olsa da, kızın kendine güvenli ve ne istediğini bilen hali kralı hayli şaşırtmış ve otoritesine karşı bir tehdit olarak görmüştür. Ne de olsa otoritesini bi’ KADIN sarsmaya çalışıyor, verdiği hükmün üstüne basıyordu. Nasıl olabilirdi bu?
“ Fenalıkların en büyüğü başıboşluktur; devletleri çöküşe götürür, ocakları söndürür. Savaşta mızraklarla
Hukuk okumuş herkesin bu kitabı okumasını cidden öneriyorum. İlahi adalete ilişkin olsa da bu kitap, içinde doğal hukuk kurallarının alt metnini barındırıyor. Bir yasa koyucunun, kendi isteği üzerine, başka insanların vicdanının üstüne bir kanun çıkarılamaz. Adaletli olmayan, doğal akışa uygunsuz bir kanun ölmeye mahkumdur. Er ya da geç.
Büyük tragedya yazarı Sophokles’in en önemli tragedyalarından biri. Sophokles okumak gerçekten çok keyifli ve bu tragedyasında sanatının inceliklerini çok iyi yansıtmış Sophokles. Kitap özet itibariyle, kardeşlerinin birbirlerini öldürmesi sonucu Thebai’yı yönetmeye başlayan dayısı Kreon’un kararına karşı çıkan Antigone'nin ölüme giden yolunu anlatır. Kral Oidipus öldükten sonra (Sofokles’in bu isimde bir tragedyası da vardır ve Antigone Kral Oidipus ve Oidipus Kolonos'ta adlı tragedyalarla bir üçleme oluşturur. Bu tragedyalar yine de aralarında bağımsızdır, ama Antigone üçlemenin son tragedyası olarak düşünülebilir) oğulları Polyneikes ve Eteokles taht mücadelesine düşer ve birbirlerini öldürürler. Yeni kral Kreon taht mücadelesi sırasında dışarıdan yardım aldığı için Polyneikes’in gömülmesini ve adına tören yapılmasını yasaklar. Antigone buna karşı çıkar ve Kreon’un karşısında durur. Sonu ölüm cezası olur ve diri diri geniş bir mezara atılır. Bu arada Antigone'nin nişanlısı olan Kreon’un oğlu Haimon mezarda intihar eden nişanlısına dayanamayarak intihar eder. Bunu duyan Haimon’un annesi Euridyke de intihar eder. Geç olsa da Kreon hatasını anlamıştır. Bu tragedya dünya edebiyatında ilk direniş oyunudur ve güçlü kadın başkahraman Antigone toplumsal cinsiyet stereotiplerini alt üst eder. Okunmalı.
Temkinli bir akıl, mesut olmanın birinci şartıdır.
Geçmişte okulda adını duyduğum kitapları okumak başka bir güzel oluyor. Bu kitabı da meşhur bilmeden babasını öldürüp ve yine bilmeden annesiyle evlenip iki çocuk sahibi olan Oidipus un hikayesiyle öğrenmiştim.:) Ana fikirler tanrının koyduğu kurallara bağlılık, halkın fikrine önem vermek ve son pişmanlık fayda vermez.
Kitabı beklediğim gibi gayet beğendim ve mümkün olursa tiyatroda oyununu da izlemek istiyorum.
Sofokles (Grekçe: Σοφοκλῆς) (d. MÖ 495 - ö. MÖ 406), Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük tragedya yazarlarından biridir.
Sofokles, Atina dışında bulunan Kolonos'ta doğdu. Babası Sophillos zengin bir silah üreticisiydi. Atina şehir-devletinin hem gelişimini hem de çöküşünü gördü. Birçok resmi ve askeri görevlerde bulundu. MÖ 441'de birliğe bağlı site devletlerine katkıları yöneten Kolegiumun üyesiydi. MÖ 441-440'ta Perikles ile Sisam'da baş gösteren ayaklanmayı bastırmak üzere görev aldı. Salamis deniz zaferini kutlamak üzere düzenlenen gençler korosunu yönetti. Kendisinden 16-17 yaş küçük olan Euripides'in ölüm haberi üzerine tragedyalarına yas giysileriyle gelerek meslektaşına duyduğu saygıyı gösterdi.
Sofokles'in ilk birinciliği MÖ 468 yılındadır. İlk ödülünü Dionysia şenliğindeki (Dionysian Yonder) tiyatro oyunu yarışmalarında aldı. Yaşamı boyunca eserler yazmaya devam etti. Filoktetes adlı oyununu 88 yaşında kendisi sahneye koydu. MÖ 420 yılında Asklepios'un heykelini tapınağa yerleşinceye kadar evinde tuttu. Bu davranışıyla ölümünden sonra da Atinalılar tarafından onurlandırıldı. MÖ 413'te Peloponez Savaşı boyunca Sicilya'daki Atinalı kuvvetin yıkımına karşılık veren komutanlardan biri oldu.
Tragedyalarında bir yazarın seyircilerine söylediklerinden çok bir yurttaş olarak diğer yurttaşa söylemek istediklerini yazdı. Seyircileri düşünmeye yönelten bir uyarıcı ve danışmandı. Suda'ya göre Sofokles 123 oyun yazmış ancak 7 tanesi tam şekliyle günümüze ulaşmıştır. Bunlar Troyalı Kadınlar, Aias, Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta, Antigone, Elektra, ve Filoktetes'tir.
Sofokles'in sahneye getirdiği yenilik korodakilerin sayısını 12'den 15'e çıkarmıştır. Sanat yapıtının temel koşutu Şehir-devlet ilişkileri olmuştur.
Sofokles'in eserlerinin bize en iyi ulaşanları MS 950'de Bizans'taki el yazmalarıdır. Aiskhylos, Sofokles ve Rodoslu Apollonios'un Argonauticası'ndan meydana gelen bir metin destesi Giovanni Aurispa tarafından 1453'te İstanbul'dan İtalya'daki Floransa Medici kitaplığına getirildi. Bu elyazmalarının yanında Sofokles'e ait olduğu kesin olmayan elyazmaları vardır.
Eserleri ve konuları
Aias ve Antigone'yi, Oidipus Kolonos'ta ile Filoktetes'ten önce sahneye koydu. Aias adlı eserinde Arkaizm izlerine rastlanır. Bu eserde Truva Savaşı'ndaki bir olayı ele alır. Sofokles bu oyununda karakterden çok konuya ağırlık vermiştir. Antigone ile dünya edebiyatında ilk direniş oyununu yazdı. Antigone'nin yanında İsmene ve Kreon karakterleri de belirgin olarak gösterildi. Trakhisli Kadınlar'ın temelini oluşturan mitos Herakles'in mitosudur. Kral Oidipus Sophokles'in başyapıtı olarak görülür. Aristoteles'in Poetika adlı eserinde tragedya hakkında bilgi verirken özellikle Kral Oidipus üzerinde durmuştur.
Aristoteles ideal tragedyanın birincil etkisi olarak belirlediği birlikte acı çekme ve dehşete uğramanın ilk kez Sofokles ile tam anlamıyla biçimlendiği görülür. Kral Oidipus MÖ 430'lu yıllarda, Yunan aydınlanma hareketinin sofizm akımına doğru eriştiği dönemde ortaya gelmiştir. Elektra, Filoktetes ve Oidipus Kolonos'ta adlı oyunlarda ana karakterler baştan sona oyunu tek başına belirler. Aias, Antigone ve Deianeira intihar etmiş; Herakles öldürülmüş; Kreon ile Oidipus acı bir sonla tükenirken, Elektra, Filoktetes ve Oidipus yüceltilmiştir.
Elektra mitosunu daha önce Aiskhylos da işlemiştir. Aiskhylos'ta olayların akışı doğrusaldır. Sofokles'te ise olay akışı daha karmaşık bir haldedir. Filoktetes Sofokles'in sanatsal olarak en olgun oyunu ve dönemindeki akılcılık ve bilgicilikle olan kesin bir hesaplaşmadır. Bu oyunda ahlakı vurgulayarak kanıtlamıştır. Oidipus Kolonos'ta adlı eserinde insan aklını, kendini her değerin üstünde ve kendini sınırsız ve güçlü gören yapısıyla hesaplaşmadır. Sofokles'in asıl dile getirmek istediği akıl üstü değerlerin geçerliliğini kanıtlamak için kendi üstün aklını ortaya koymasıdır.
Oyunlar
- Ajaks
- Antigone
- Kral Oidipus
- Trakhisli Kadınlar
- Elektra
- Filoktetes
- Oidipus Kolonos'ta
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sofokles