Yazar:
Sophokles
Çevirmen:
Ari Çokona
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 57 dk.
Sayfa Sayısı:
104
Basım Tarihi:
5 Kasım 2018
İlk Yayın Tarihi:
1941
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Grekçe: Αἴας [Aías]
ISBN:
9786053325826
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Ciltli
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
ve tanrılar çıldırtmış olmalı....·104 syf.·Savaş
8/10
2022 38. kitabı
" Aias(Ajaks) adlı oyunda, başroldeki Aias, ününü yaşamının sonuna kadar korumayı başaramayan nitelikli ve cesur bir savaş kahramanıdır.
Ancak kendini aşırı beğenmişliği sonunda, çaresiz ve gülünç bir duruma düşünce (dağıtılan savaş ganimetlerinin usulsüz dağıtıldığını, kendinin hakkı olduğunu düşünüp bildiğin delirip koyun,keçi, boğa sürüsünü, savaşta ganimetleri usulsüz hak kazananlar olarak görüp saldırıp, işkence ediyor) yaşamını trajik bir şekilde son vermek zorunda kalır.
Oyun, hayatta ölçülü olmanın değerini tartışırken aynı zamanda Yunan antik yaşamında, ölen kişiden intikam almak için ölüsünün gömülmemesi şeklinde uygulanan geleneğin yanlışlığını tartışarak, bu eylemin, akıl yolu ile çözümünün yolunu da gösterir.
Sofokles, ölülerin gömülmemesi tartışmasını, daha sonra yazdığı Antigone oyununun ana teması yaparak insanlık onurunun, baskıcı yönetimlere karşı gösterdiği direnişinin güçlü bir örneğini ortaya koymuştur."
Ayrıca ortamlarda satılacak bilgilerden Hollanda'nın en ünlü futbol kulübü Ajax da adını ve logosunu Yunan mitolojisinden, Truva Savaşı'nın kahramanlarından Ajax (Aias), kulübün isim babasıdır yaa.
Birde Homeros, Aias'ın boylu boslu, heybetli, kırk arşınlık kule gibi olduğunu söyler ... Analar ne adamlar doğurmuş...! .... Çok güçlüdür, koca kayaları yerinden oynatıp düşmana fırlatır. Simgesi başka kimsenin kaldıramayacağı büyüklükteki koca kalkanıdır.
Helenler, tanrıları ve lanetleri....
Aias, sophokles'in günümüze kadar ulaşan en eski tragedyası olma özelliğine sahip olduğunu belirtelim öncelikle.. MÖ 452/442 yılları arasında yazıldığı söylentiler arasında.. her ne ise kitaba gelince; aias ahka ordusunun en güçlü savaşçıların dan biri girdiği savaşların hiç birinde yara almayan aias'ın ölümsüz olduğuna inanılır.. fakat aias sonunu kendi kılıcıyla hazırlar.. ne yazık kral aias aklını kaybederek intihar ediyor. Diğer bütün tanrıların laneti üzerine olsun Athena.. keyifle okuyun.
Troya Savaşı'nın Büyük Kahramanı: AiasEdebiyat
Sophokles'e Dair:
Euripides ve 
Aiskhylos'la birlikte Antik Yunan'ın en büyük 3 tragedya yazarından biri olarak bildiğimiz Sophokles, M.Ö. 495-406 yılları arasında yaşamıştır. Atina'nın en parlak dönemlerinde yaşayan Sophokles'in hayatı boyunca 123 oyun yazdığı söylense de, bunlardan yalnızca 7 tanesi günümüze dek sapasağlam ulaşabildi.
Tragedya sanatına getirdiği yeniliklerle adından söz ettiren Sophokles, katıldığı hemen her yarışmada dereceye girmiş ve oyunları halk arasında oldukça popüler bir hale gelmiştir. Buna rağmen Sophokles, Euripides ve Aiskhylos'un aksine kendisini saray davetlerine çağıran kralların tekliflerini geri çevirmiş ve yönetici tabakayla ilişkilerini minimumda tutmuştur.
Homeros Etkisi ve Aias Mitosu Hakkında
Günümüz dünya edebiyatını derinden etkileyen Antik Yunan edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olan Sophokles'in "Aias" isimli bu eseri de tıpkı kendisinin diğer eserleri ve diğer tragedya yazarlarının kaleme aldığı eserlerde olduğu gibi, konusunu mitoloji ve destanlardan alır.
Aias ismi, 
Homeros'un 
İlyada ve 
Odysseia destanlarını okumuş okurlara yabancı gelmeyecektir zira kendisi İlyada destanında 51 günü anlatılan büyük Troya Savaşı'nın en ünlü kahramanlarından biridir. Hektor, Akhilleus, Odysseus gibi savaşın en güçlü simalarından biri olan Aias, Salamis Kralı Telamon ile Periboia'nın oğludur.
Homeros tarafından başka hiç kimsenin kaldıramayacağı kocaman bir kalkana, heybetli ve güçlü bir vücuda sahip olarak betimlenen Aias, Troya Savaşı'nın kaderini değiştirecek önemli hamlelerde bulunur. Bir başka Antik Yunan şairi 
Hesiodos ise Aias'ı güzel Helene'nin taliplilerinden biri olduğunu söyler. Hiç yara almayan Aias'ın ölümsüz olduğu da rivayetler arasındadır.
Sophokles sırtını Homeros'un eserlerine dayayarak sağlam bir tragedyaya
Euripides ve Aiskhylos'la birlikte Antik Yunan'ın en büyük 3 tragedya yazarından biri olarak bildiğimiz Sophokles, M.Ö. 495-406 yılları arasında yaşamıştır. Atina'nın en parlak dönemlerinde yaşayan Sophokles'in hayatı boyunca 123 oyun yazdığı söylense de, bunlardan yalnızca 7 tanesi günümüze dek sapasağlam ulaşabildi.
Tragedya sanatına getirdiği yeniliklerle adından söz ettiren Sophokles, katıldığı hemen her yarışmada dereceye girmiş ve oyunları halk arasında oldukça popüler bir hale gelmiştir. Buna rağmen Sophokles, Euripides ve Aiskhylos'un aksine kendisini saray davetlerine çağıran kralların tekliflerini geri çevirmiş ve yönetici tabakayla ilişkilerini minimumda tutmuştur.
Homeros Etkisi ve Aias Mitosu Hakkında
Günümüz dünya edebiyatını derinden etkileyen Antik Yunan edebiyatının en önemli temsilcilerinden biri olan Sophokles'in "Aias" isimli bu eseri de tıpkı kendisinin diğer eserleri ve diğer tragedya yazarlarının kaleme aldığı eserlerde olduğu gibi, konusunu mitoloji ve destanlardan alır.
Aias ismi, Homeros'un İlyada ve Odysseia destanlarını okumuş okurlara yabancı gelmeyecektir zira kendisi İlyada destanında 51 günü anlatılan büyük Troya Savaşı'nın en ünlü kahramanlarından biridir. Hektor, Akhilleus, Odysseus gibi savaşın en güçlü simalarından biri olan Aias, Salamis Kralı Telamon ile Periboia'nın oğludur.
Homeros tarafından başka hiç kimsenin kaldıramayacağı kocaman bir kalkana, heybetli ve güçlü bir vücuda sahip olarak betimlenen Aias, Troya Savaşı'nın kaderini değiştirecek önemli hamlelerde bulunur. Bir başka Antik Yunan şairi Hesiodos ise Aias'ı güzel Helene'nin taliplilerinden biri olduğunu söyler. Hiç yara almayan Aias'ın ölümsüz olduğu da rivayetler arasındadır.
Sophokles sırtını Homeros'un eserlerine dayayarak sağlam bir tragedyayaAiasTiyatro
Merhabalar:) Bugün, Sophokles'in "Aias" adlı eseriyle geldim. Bu, yazardan okuduğum beşinci kitap. Daha önce "Thebai üçlemesi" olarak bilinen Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta ve Antigone'u, bunun dışında bir de Elektra adlı eseri okuma fırsatım oldu. Hepsi de muhteşem eserlerdi. Sophokles, Yunan tragedyasının üç büyük babasından biri. Tiyatro tekniğini geliştiren yazar, eserlerinde diyaloglara, dekor ve kostümlere ayrı bir önem vermiştir. Eserlerinde genellikle kader sorununu ön planda tutmuştur. Yazdığı yirmi üç tragedyadan maalesef sadece yedi tanesi günümüze ulaşmıştır.
**************************
Gelelim eserimize :) Sophokles'in günümüze kadar gelen en eski tragedyası olan Aias'ın, MÖ 450-442 yılları arasında yazıldığı düşünülüyor. Aias'ta Arkaizm (dilin artık kullanılmaz olmuş eski sözcükleri, deyimleri ya da eski söz dizimine özgü biçimlerini anlatımda kullanma sanatı) izlerine rastlanır. Sophokles bize Truva Savaşı'ndaki bir olayı anlatıyor. Yazar burda karakterden çok konuya ağırlık vermiştir. Konumuz kısaca şöyle: Aias, Akhilleus'tan sonra Akha ordusunun en güçlü savaşçısıdır. Üvey kardeşi Teukros ile Salamis'in on iki gemisiyle Truva Savaşı'na katılır. Savaşta gerçekten büyük başarılar elde eder. Akhilleus'un ölümünden sonra silahlarının kime verileceği konusuna açıklık getirmek için, Akhalar silahları ordunun en güçlü kahramanına vermek isterler. Odysseus'u bu onura layık görürler. Aias, silahların kendisine verilmesi gerektiğine inanır, hatta öyle bir duruma gelir ki hırsından aklını kaybeder, diyeyim ve burda bırakayım. Bu aralar Truva ile ilgili oyunlar okuyorum ve bu benim çok bilmediğim bir hikâyeydi. Aklımda yavaş yavaş şekillendi bazı olay örüntüleri. O yüzden konuya ilgi duyanlara bu okumaların büyük faydası olduğunu düşünüyorum. Eğer siz de Yunan
* Aias Akhalar'ın en cesur savaşçılarındandı. Adının anlamı gibi bir hayat sürmüştü. Ölenedek inlemiş dövünmüş ve pişmanlık içerisinde kıvranmıştı. Günahını yanı başında aklını yitirmiş, hayatına son vermişti. Geride acılı bir eş ve bir çocuk bırakmıştı. Tekmessa'nın eşinin ikna etme çabaları bu aşamada boşa idi. Oğlu Eurysakes'i babası bu hale düşmeden önce çadırın uzağına göndermişti. Teukros Aias'ın kardeşi idi ve ölümünü haber alır almaz kardeşini defnetmek için gelmişti. Oradakiler tarafından gömülmesine müsaade edilmemiş engel olmaya çalışılmıştı. Belkide Aias'ın baş düşmanı olan Odysseus'un Teukros'a desteği ve toplum içinden benimsenmiş bilgeliği ile sözüne itimat edilmiş ve istediği yerine getirilerek Aias'ı defnetmişlerdir. *
Klasik okumaktan aşşırı zevk alıyorum. Son zamanlarda özellikle tragedy yazarları merakımı cezbediyor. Aias da çok sevdiğim bir tiyatro metni oldu. Okumanızı tavsiye ederim
Geleceğin ve kaderin ne olacağını bilmiyorken düşmana düşmanca davranmakta ileri giden bir adamın trajedisi. Tanrıların kibir karşısında taraf tutması. Aklın güçten üstün olduğunun anlatısı. Sophokles bu trajedisinde yine birçok soruyla baş başa bırakıyor bizi: Erdem nedir? Her şeyin beklendik olduğu zamanlarda uyum sağlayan mı erdemlidir? Tanrılar kötülerin tarafındaysa kişinin Tanrılara borcu var mıdır? Bireysel kahramanlık mı toplumsal kahramanlık mı önemlidir? Hükümdarların ikna etme çabası yerine siyasi kaba kuvvet kullanmalarının sonu nedir?
Sophokles’in thebai üçlemesini okuduktan sonra Aias’a başlamak istedim ve iyi ki okumuşum! Yazarın 123 oyunundan sadece yedi tanesi günümüze ulaşabildiği için hepsini almış ve kitaplığımda en sevdiğim bir alana yerleştirmiştim geçtiğimiz aylarda. Aias ile birlikte de dört kitabını okumuş oldum böylece.
Aias, Troya’da savaşan en güçlü kişiliklerden biri. Akhalar arasında cüsseli ve cesaretli olarak biliniyor. Savaş meydanında hiç korkmadan, dehşetli ve kanlı bir şekilde gözünü bile kırpmadan adam öldürebilen, hatta Olimpos’lulara karşı başkaldıran cinsten. Tabi ki Tanrılara karşı kibirlenmenin meyvelerini aldı hem de çok ağır bir bedel ödeyerek.
Peki Aias’ı okumadan önce bilmemiz gerekenler nedir? Hem mitolojiyle ilgili hem de bir tragedya. Bir dram söz konusu. Akhilleus Hades’e indikten sonra silahlarını kimin alacağı konusunda bir kargaşa çıkıyor ve bir heyet kuruluyor sırf bunun için. Akhalar arasında en güçlü savaşçının silahları alması konusunda hemfikir herkes. Aias bu savaşçının kendisi olduğunu düşünürken silahlar Odysseus’un eline veriliyor. Aias bu seçimi kabul etmiyor ve işte o dram da burada başlıyor. Eserin başlama noktası da bu zaten ve Aias’ın kendi benliğiyle tıkanma anı da acı bir şekilde yansıtılmış. Sophokles kalemi yine şaşırtmadı. Keşke daha fazla eserini görebilseydik dünyamızda…
Aias’ı okumadan önce Homeros’un kıymetli eserlerini okumak gerekiyor: İlyada ile Troya Savaşı’nı; Odysseia’yla da Odysseus’u tanımamız lazım. Bu iki kitabı da okuduğum için ve mitolojiyi de çok sevdiğimden dolayı keyifle okudum Aias’ı. 60 sayfalık bir baş yapıt.
En cesaretli ve büyük bir insanın bile Tanrılar karşısında değeri yok. Bir bireyin bir otorite karşısında nasıl yıkıma sürüklendiğini de eleştirel bir üslupla okuyoruz ayrıca. Sophokles kendi ülkesinin
Kişi oldum dememeli...
İnsanın başına bela olan kendi benliğidir. Kibir insanı taşa çevirir, akıldan yoksun bırakır, hayvan eder. İnsan akıldan yoksun kalanda akıbetine hazır etmelidir bedenini; ölüm ya da felaket ona en yakın olandır.
“...hiçbir zaman kibirli konuşma
ve sakın böbürlenme birilerinden güçlü
ya da birilerinden zengin olduğun için.
Çünkü bir gün bile sürmez ölümlülerin
yükseklerden düşüp dibe vurması.” (Alıntı http://1000kitap.com/gonderi/45659396 )
Sophokles MÖ 400-500 yılları arasında yaşamış, Yunan tragedyasının akla gelen ilk ismidir. Sayısız ödülle dolu bir yaşamı vardır. Konu işleniş ve kendine has tarzıyla Tiyatro tekniğinde sayısız yeniliklere öncülük etmiştir.
Büyük Aias büyük sıfatını hem yaş hem de boy pos olarak üstün olduğu Locris Kralı Oileus’un oğlu Aias’tan alır. Keza ona da Küçük Aias derler. İsminin karşılığı “inleyen” diye manalanmaktadır. Salamisli Kral Güzel Helene talip olduğunda -taliplerin sayısı 250’dir- Helene’nin babası “kızı sadece bir kişinin alacağını ve geri kalan herkesin ise; ne olursa olsun Helene yardım edeceğine dair sözü aldıktan sonra Helene’yi Menelaus’la evlendirir,” burada vermiş olduğu sözden dolayı Aias 12 gemiyle Troya Savaşı’na katılır.
Güçün simgesi olan Aias hakkında birçok mit vardır. Bunlardan en yaygın olanları ise; “Troya düşünce Priamos ve Hekabe’nin dünyalar güzeli kızı Kassandra Athena tapınağına sığınır ve Aias Tanrı heykeline sarılan Kassandra’yı zorla oradan çıkarmayı başarır. Bu sebepten dolayı Tanrı’ların lanetini üzerine çeker. Eve dönüşünde fırtınada gemisi batar, Poseidon Aias’ı kurtarır. Kibrine yenik düşen Aias Athena’nın öfkesinden kendi başına kurtulduğunu savunarak böbürlenir. Athena onu denizde yakalar ve Zeus’un yıldırımıyla öldürür.”
Yunan dünyasında tapınaklara sığınan kişilerin dokunulmazlık hakları
Truva kahramanı Aias
Yunan mitolojisinin temelini oluşturan Troya Savaşını İlyada ve 
Odysseia eserlerinden öğrensek de savaştan sonra olanları daha çok tamamlayıcı metinler olan Yunan trajedyalarından öğreniyoruz. Burda üç önemli isim öne çıkıyor: Aiskhylos, Euripides ve bu eserin yazarı #y:5871..
Bu eserde de Yunan ordusu Akhaların tarafında savaşan Salamis orduları komutanı Aias'ın akıbetini öğreniriz. Kendisi ayağıtez Akhilleus'tan nam-ı diğer Aşil'den sonra Akhaların en güçlü savaşçısıdır. Tek başına koca bir orduyu durdurabilecek güçte ve tek başına Truva prensi Hektor'la günboyu teke tekte dövüşür ancak yenişemeden ayrılırlar.
Helen'i kaçıran Paris'in attığı okun aşil tendonundan (adını bu olaydan alır) girmesiyle yaralanıp ölen Akhilleus'tan geriye kalan savaş aletlerinin, ordunun en yiğit savaşçısına verilmesi kararlaştırılır. Ancak bu kişi Aias olması gerekirken Kral Agamemnon ve kardeşi Sparta kralı Menelaos tarafından zekâsıyla ön plana çıkan İthake kralı Odysseus seçilir. Bunu hazmedemeyen Aias, Agamemnon ve Menelaos'u ölmeye niyetlenir. Ancak Tanrı Athena aklına girer ve onu kral yerine hayvan sürülerini katletmeye yollar. Çıldırmışçasına hayvanları öldüren Aias insanlar yerine hayvanları katlettiğini anlayıncaya kadar iş işten geçmiş olacaktır. Sonrasında yaşanacaklar ise içler acısıdır.
Bu anlattığım ön bilgilerin çoğu kitapta geçmez ama daha anlamlı bir okuma yapmak için bilmeniz gerekir.
Savaşın lanetlendiği dizelerin de olduğu, şeref ve haysiyet konularının ön plana çıktığı bu piyesi tüm mitolojiseverlere tavsiye ederim.
İlyada ve Odysseia eserlerinden öğrensek de savaştan sonra olanları daha çok tamamlayıcı metinler olan Yunan trajedyalarından öğreniyoruz. Burda üç önemli isim öne çıkıyor: Aiskhylos, Euripides ve bu eserin yazarı #y:5871..
Bu eserde de Yunan ordusu Akhaların tarafında savaşan Salamis orduları komutanı Aias'ın akıbetini öğreniriz. Kendisi ayağıtez Akhilleus'tan nam-ı diğer Aşil'den sonra Akhaların en güçlü savaşçısıdır. Tek başına koca bir orduyu durdurabilecek güçte ve tek başına Truva prensi Hektor'la günboyu teke tekte dövüşür ancak yenişemeden ayrılırlar.
Helen'i kaçıran Paris'in attığı okun aşil tendonundan (adını bu olaydan alır) girmesiyle yaralanıp ölen Akhilleus'tan geriye kalan savaş aletlerinin, ordunun en yiğit savaşçısına verilmesi kararlaştırılır. Ancak bu kişi Aias olması gerekirken Kral Agamemnon ve kardeşi Sparta kralı Menelaos tarafından zekâsıyla ön plana çıkan İthake kralı Odysseus seçilir. Bunu hazmedemeyen Aias, Agamemnon ve Menelaos'u ölmeye niyetlenir. Ancak Tanrı Athena aklına girer ve onu kral yerine hayvan sürülerini katletmeye yollar. Çıldırmışçasına hayvanları öldüren Aias insanlar yerine hayvanları katlettiğini anlayıncaya kadar iş işten geçmiş olacaktır. Sonrasında yaşanacaklar ise içler acısıdır.
Bu anlattığım ön bilgilerin çoğu kitapta geçmez ama daha anlamlı bir okuma yapmak için bilmeniz gerekir.
Savaşın lanetlendiği dizelerin de olduğu, şeref ve haysiyet konularının ön plana çıktığı bu piyesi tüm mitolojiseverlere tavsiye ederim.Kibir öldürür..Tarih
Akhilleus'tan (Aşil) sonra Akha ordusunun en güçlüsü Aias'ın Akhilleus'un ölümünden sonra Akhilleus'a ait silahların Odysseus'a verilmesini konu alır. Aias silahların tanrıça Athena'nın sevdiği ve desteklediği Odysseus'a verilmesi üzerine Tanrılara karşı çıkar ve zamanla delirir. En büyük hatası da kibirdir. Sophokles tragedyada başından sonuna kibrin ne denli kötü olduğunu Aias üzerinden anlatıyor ve nihayet deliren ve aynı zamanda kibirli olduğu kadar da onurlu Aias Hektor ile yaptığı ve berabere kaldığı düello sonucunda kendisine Hektor tarafından hediye edilen kılıç ile intihar eder...
Kibir öldürür...
Yazar Hakkında
SophoklesYazar · 16 kitap
Sofokles (Grekçe: Σοφοκλῆς) (d. MÖ 495 - ö. MÖ 406), Antik Yunan'ın Eshilos ve Evripides ile beraber 3 büyük tragedya yazarlarından biridir.
Sofokles, Atina dışında bulunan Kolonos'ta doğdu. Babası Sophillos zengin bir silah üreticisiydi. Atina şehir-devletinin hem gelişimini hem de çöküşünü gördü. Birçok resmi ve askeri görevlerde bulundu. MÖ 441'de birliğe bağlı site devletlerine katkıları yöneten Kolegiumun üyesiydi. MÖ 441-440'ta Perikles ile Sisam'da baş gösteren ayaklanmayı bastırmak üzere görev aldı. Salamis deniz zaferini kutlamak üzere düzenlenen gençler korosunu yönetti. Kendisinden 16-17 yaş küçük olan Euripides'in ölüm haberi üzerine tragedyalarına yas giysileriyle gelerek meslektaşına duyduğu saygıyı gösterdi.
Sofokles'in ilk birinciliği MÖ 468 yılındadır. İlk ödülünü Dionysia şenliğindeki (Dionysian Yonder) tiyatro oyunu yarışmalarında aldı. Yaşamı boyunca eserler yazmaya devam etti. Filoktetes adlı oyununu 88 yaşında kendisi sahneye koydu. MÖ 420 yılında Asklepios'un heykelini tapınağa yerleşinceye kadar evinde tuttu. Bu davranışıyla ölümünden sonra da Atinalılar tarafından onurlandırıldı. MÖ 413'te Peloponez Savaşı boyunca Sicilya'daki Atinalı kuvvetin yıkımına karşılık veren komutanlardan biri oldu.
Tragedyalarında bir yazarın seyircilerine söylediklerinden çok bir yurttaş olarak diğer yurttaşa söylemek istediklerini yazdı. Seyircileri düşünmeye yönelten bir uyarıcı ve danışmandı. Suda'ya göre Sofokles 123 oyun yazmış ancak 7 tanesi tam şekliyle günümüze ulaşmıştır. Bunlar Troyalı Kadınlar, Aias, Kral Oidipus, Oidipus Kolonos'ta, Antigone, Elektra, ve Filoktetes'tir.
Sofokles'in sahneye getirdiği yenilik korodakilerin sayısını 12'den 15'e çıkarmıştır. Sanat yapıtının temel koşutu Şehir-devlet ilişkileri olmuştur.
Sofokles'in eserlerinin bize en iyi ulaşanları MS 950'de Bizans'taki el yazmalarıdır. Aiskhylos, Sofokles ve Rodoslu Apollonios'un Argonauticası'ndan meydana gelen bir metin destesi Giovanni Aurispa tarafından 1453'te İstanbul'dan İtalya'daki Floransa Medici kitaplığına getirildi. Bu elyazmalarının yanında Sofokles'e ait olduğu kesin olmayan elyazmaları vardır.
Eserleri ve konuları
Aias ve Antigone'yi, Oidipus Kolonos'ta ile Filoktetes'ten önce sahneye koydu. Aias adlı eserinde Arkaizm izlerine rastlanır. Bu eserde Truva Savaşı'ndaki bir olayı ele alır. Sofokles bu oyununda karakterden çok konuya ağırlık vermiştir. Antigone ile dünya edebiyatında ilk direniş oyununu yazdı. Antigone'nin yanında İsmene ve Kreon karakterleri de belirgin olarak gösterildi. Trakhisli Kadınlar'ın temelini oluşturan mitos Herakles'in mitosudur. Kral Oidipus Sophokles'in başyapıtı olarak görülür. Aristoteles'in Poetika adlı eserinde tragedya hakkında bilgi verirken özellikle Kral Oidipus üzerinde durmuştur.
Aristoteles ideal tragedyanın birincil etkisi olarak belirlediği birlikte acı çekme ve dehşete uğramanın ilk kez Sofokles ile tam anlamıyla biçimlendiği görülür. Kral Oidipus MÖ 430'lu yıllarda, Yunan aydınlanma hareketinin sofizm akımına doğru eriştiği dönemde ortaya gelmiştir. Elektra, Filoktetes ve Oidipus Kolonos'ta adlı oyunlarda ana karakterler baştan sona oyunu tek başına belirler. Aias, Antigone ve Deianeira intihar etmiş; Herakles öldürülmüş; Kreon ile Oidipus acı bir sonla tükenirken, Elektra, Filoktetes ve Oidipus yüceltilmiştir.
Elektra mitosunu daha önce Aiskhylos da işlemiştir. Aiskhylos'ta olayların akışı doğrusaldır. Sofokles'te ise olay akışı daha karmaşık bir haldedir. Filoktetes Sofokles'in sanatsal olarak en olgun oyunu ve dönemindeki akılcılık ve bilgicilikle olan kesin bir hesaplaşmadır. Bu oyunda ahlakı vurgulayarak kanıtlamıştır. Oidipus Kolonos'ta adlı eserinde insan aklını, kendini her değerin üstünde ve kendini sınırsız ve güçlü gören yapısıyla hesaplaşmadır. Sofokles'in asıl dile getirmek istediği akıl üstü değerlerin geçerliliğini kanıtlamak için kendi üstün aklını ortaya koymasıdır.
Oyunlar
- Ajaks
- Antigone
- Kral Oidipus
- Trakhisli Kadınlar
- Elektra
- Filoktetes
- Oidipus Kolonos'ta
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Sofokles
