1000Kitap Logosu
Aiskhylos
Aiskhylos
Aiskhylos

Aiskhylos

Yazar
BEĞEN
TAKİP ET
8.5
912 Kişi
2.741
Okunma
125
Beğeni
4.160
Gösterim
Tam adı
Eshilos, Aeschylus, Aiskhulos
Unvan
Antik Yunan Oyun Yazarı
Doğum
Eleusis, Atina
Ölüm
Gela, Sicilya
Yaşamı
Eshilos (Yunanca: Αἰσχύλος, Aiskhylos) (d. yak. MÖ 525/524  – ö. yak. MÖ 456/455) Antik Yunan oyun yazarıdır. Hayatı MÖ 5. yüzyılda tragedyanın asıl şeklini aldığı yazar Eshilos'tur. (MÖ 525-424 ) Eleusis'te doğmuştur. Bu tarih, Peisistratos'un parlak egemenliğinin onun ölümüyle son bulmasından üç yıl sonraya geliyor. Onun dönemi büyük politik kişiliklerin dönemi olmuştur. Isthenes, Miltiades, Themistokles,Kimon, Ephialtes, Perikles gibi. Tümden kişisel olan nitelikleri açısından Eshilos Eleusis site devletindeki eski bir soylu aileden gelmedir. Dönemim şairleri Pindaros, Simonides, Khoirilos, Sofokles ile ilişki içindeydi. Eshilos salt bir yazar değildi, dönemin etkin düşünürlerindendi. Tragedya yazmaya yaklaşık MÖ 500'lerde, yani gençliğinde başlamıştır. 2. yüzyılda coğrafyacı Pausanias'a göre bir gece tanrı Dionysos rüyasına girip, ona yeni oluşmakta olan tragedya sanatına yönelmesini söyler. Eshilos rüyasından uyanınca bir tragedya yazmaya başlar. Maraton, Salamis,Pers savaşlarına katılmıştır. Tragedya yarışmalarına gençliğinde katılmaya başlamıştır. İlk ödülünü 485'te kazanmıştır. Eserlerinde koroya önem vermiş, oyunlarını mitolojiden almıştır. Tanrıların ve kahramanların en önemli ve en etkileyici taraflarını seçmiştir. Eshilos, konuları bakımından birbiri ile ilgili üç oyunu birleştirmiş (trilogia=üçleme), sonuna bir satyr oyunu eklemiştir. Doksan kadar oyun yazmış olmasına rağmen elmizde sadece yedi tanesi ulaşmıştır. MÖ 458'de Orestia adlı trilogiasıyla (Agamemnon, Adak sunucuları, Eumenidler) son zaferini kazanmıştır. Trilogianın konusu Orestes in babasının katilinden ve annesinden aldığı öçtür. Yarışmalarda elli iki kez ödül kazandığı sanılıyor. 472'de sahnelediği Persler adlı oyunu diğerlerinden tarihi, konu olarak işleme bakımından farklıdır. Bu oyunda yazar, Atinalıların yiğitliklerini, Perslerin ağzından övüp Perslerin yenilgisini tanrılara bağlar. Elimize geçen yedi oyunundan ilk yazılanı Yalvarıcılar'da elli kişilik koro ve bir kahraman vardır. Eshilos bu oyunda tek bir oyuncu kullanırken Persler, Tebai'ye Karşı Yediler ve Zincire vurulmuş Prometheus adlı oyunlarıyla tragedyaya ikinci oyuncuyu getirmiştir ve böylece karşılıklı konuşmaların oranı artmıştır. Oidipus'un oğullarının çatışmasını anlatan Tebai'ye Karşı Yediler ile MÖ 467'de birincilik kazanmıştır. Zincire vurulmuş Prometheus'ta koro şarkılarının azalmasıyla oyunu konuşmalar ilerletmiştir. Konusu Promethes'un ateşi çalıp insanlara öğretmesi nedenyile Zeus tarafından cezalandırılmasıdır. Eshilos oyunun sunulması ile ilgili de maske, elbise ve yüksek ayakkabılar gibi yeniliklerde getirmiştir. Dili güç anlaşılan, ağdalı bir dildi. Toplımdaki dini ve ahlaki konuları işlemiştir. Karakterlerin derinine pek inmemiş, kahramanların kin, intikam, gurur gibi duygularını başarıyla aktarmıştır. Eshilos kendi doğduğu yer olan Eleusis'te temellerini bulmuş Demeter tapımı Eleusian gizemlerine yönlendirilen yunanlılardan birisiydi. İsmindende anlaşılacağı gibi tapımın üyeleri bir anlamda mistik, ulaşılması güç bilgiler edinmek zorundaydı. Bu tapımın üyeleri aksi taktirde ölüm cezası alacakları koşulda tapım dışındakilerre gizemlerle ilgili hiçbir şey anlatmama, tapımın üyelerinin kendilerinden olmayana gizemler konusunda hiçbir şeyi açığa vurmama amacıyla aksi taktirde ölümle cezalandıracakları gerçeği dolayısıyla, gizemlerle ilgili detaylar çok azdır. Bununla birlikte, Aristoteles'e göre Eshilos'un oyunlarından birine gizli bölümlerle ilgili ipuçlarını gizliden aktardığı iddia edilir. Bazı kaynaklara göre halktan kızmış biri sahnede performans sırasında Eshilos'u öldürmeye çalışmış fakat Eshilos kaçmıştır. Kendisi aleyhine açılan dava için hakim önündeyken Eshilos bu yaptığının hoş görülmesini dilemiştir. Fakat onun serbest bırakılması ise sırf Pers Savaşlarında verdiği çabalardan ötürüdür. Oyunları Persler Tebai'ye Karşı Yediler Oresteia Agamemnon Adak Sunucuları Yakarıcılar Eumenidler Zincire Vurulmuş Prometheus
Başak
Zincire Vurulmuş Prometheus'u inceledi.
78 syf.
·
Beğendi
·
10/10 puan
Tanrı Hephaistos, Prometheus'u zincire vururken bir tanrı olarak başka bir tanrıyı böylesine bir işkenceye maruz bıraktığı için acı çeker ve sanatına lanet eder. Demirci olduğu için, Prometheus'u, insanlığın kurtarıcısını zincire vurma görevi ona verilmiştir. İlginç olan ise Aiskhylos'un ardından gelen Aristophanes'in yazdığı "Bulutlar" isimli oyunuyla Sokrates'in mahkumiyetine yol açması ile bu oyun arasındaki paralelliktir. Aristophanes muhafazkar biri olduğu için eski yazarları pek beğenirdi, Aiskhylos ise favorisidir. En sevdiği yazarın bir karakterinin sanatıyla yaptığını, Aristophanes de kendi sanatıyla yapar. Hephaistos sanatıyla Prometheus'u zincire vurur, Aristophanes de Sokrates'i. Aiskhylos bu oyunla sanki bir kehanette bulunmuştur.
Zincire Vurulmuş Prometheus
8.6/10
· 2.573 okunma
OKUYACAKLARIMA EKLE
1
24
BKM KİTAP
Sponsorlu
HAFTALIK KİTAP SEÇİMLERİ
Bu hafta sizin için seçtiğimiz kitaplar :) - Mitlerin Özellikleri - Mircea Eliade - Ardıç Ağacının Altında - Selçuk Altun - Kara Kitap - Orhan Pamuk - Fikrimin İnce Gülü - Adalet Ağaoğlu - Yıldız Gezgini - Jack London bkmkitap.com/kitap/cok-satan-kit...
1
163
Filozof Mazikeen
Zincire Vurulmuş Prometheus'u inceledi.
64 syf.
·
Puan vermedi
PRHOMETHEUS (İLK DEVRİMCİ) yunan mitolojisinde başlangıçta kaos vardı 1-kaostan gaia [toprak ana] 2-EROS [aşk] doğar gaia kendine bir eş seçer uronos {gök tanrısı] sonra da onunla birleşerek devler, azmanlar doğurur. Bunlar üç cinstir: Titan’lar 1-(Devler), Kyklops’lar 2-Tepegözler) 3-Hekatonkheir’ler (Yüz kollu ve elli kafalı devler 1. DEVRİM TİTANLARIN BAŞA GEÇMESİ uronos gaianın bu doğurduğu çocuklardan korkar ve çocuklarını tekrar ana karnına iter y doğmaz ana karnına tıkar yeni baştan. Şiştikçe şişen Toprak Ana {gaia] sonu gelmeyen doğum sancılarından kurtulmak için bir çare düşünür: Ak çelikten bir tırpan yapıp çocuklarının eline verir ki öç alsınlar babalarından. Ama hiçbiri yanaşmaz bu işe. Yalnız son doğurduğu Kronos tırpanı alır ve gece pusuya yatarak Uranos’un Gaia’yı örtmeye geldiği sıra tırpanla er- keklik uzvunu keser Uranos tanrı- nın taşaklarından boşalan bel köpüklerinin nasıl denize dö- küldüğünü, tanrı güzeli Aphrodite ortaya çıkar 2. DEVRİM OLİMPUS Kronos da tıpkı babası gibi dav-ranır: Bir oğlunun kendinden daha güçlü çıkıp, krallığı elinden alacağını bildiği içindir ki, çocuklarını doğar doğmaz yutar. Uranos’un karısı Gaia gibi Kronos’un karısı Rheia da üzüm üzüm üzülür bu duruma. Uranos ve Gaia’mn yar-dımıyla o da bir kumpas kurar: Oğlu Zeus doğunca Giritadasına kaçırır ve yerine kundaklanmış bir taş yutturur ko- casına. Günü gelince Zeus bütün kardeşlerini babasına kus- turur. Akıl ve kol gücüyle Kronos’u devirip tanrılar tahtına oturur. Bu ikinci devrimle Titanların egemenliği sona ermiş, Olympos tanrılarınınki kurulmuş olur. Prometheus işte bu devrimde rol oynamaktadır. PROMETEUS AİLESİNİN SONU Prometheus Titanlar soyundandır Titan İapetos’la Okeanos’un kızı kleymene’nin oğludu Bu aile 4 çocuktur ve Zeus tarafından Atlas, gök kubbeyi omuzlarında taşımakla, Menoitos da yerin dibine kapatılmakla cezalandırılmıştır. Zeus, Prometheus’u karaciğerini kartallara yedirerek, Epimetheus’u da, ilk kadın Pandora’yı kendisine eş etmekle cezalandıracaktır. PROMETEUS Olympos Tanrıları kuvvetli ve kudretlidir; Prometheus ise akıllı, yaratıcı ve zekidir O, her şeyden önce insan dostu olarak Zeus’un karşısındadır. Efsaneye göre Zeus, itaat etmediği için Prometheus’a çok kızıp, onun balçıktan var ettiği ve sevip değer verdiği insanları cezalandırır. Önce insanlar kolayca bulamasın diye bütün besinleri toprağa gömdürür. Sonra en önemli silah olan “Bilgi Ateşini” de onlardan saklar. Çünkü insanların, kendine karşı ayaklanmalarından ödü kopuyordur. Ama tahmin edemediği bir şey olmuş ve Prometheus, ağır bir suç olduğunu bile bile, bu bilgi ateşini insanlara götürmeye karar vermiştir. Böylece insanlar gerçekleri görüp, zalim Zeus’a baş kaldırabileceklerdir
Zincire Vurulmuş Prometheus
8.6/10
· 2.573 okunma
OKUYACAKLARIMA EKLE
3
150
Duru
Zincire Vurulmuş Prometheus'u inceledi.
78 syf.
·
Beğendi
·
10/10 puan
Prometheus
Ah benim tatlı, bilge, güçlü, dirayetli, kahin prometheus’um Aaah benim şahinler tarafından her gün yenen her gece yenilenen prometheus’um Ah benim insan seven tanrım Ah bizi tanrılaştıran insanım Sen bize armağan ettin gelişmeyi bilgiyi el işini sanatı ateşi. Sensiz o nankör Kralın bizi kölelerinden başka bir yerde görmeyecekti. Diyesim gelmiyor değil dizime vura vura :)) Ben Prometheus’u oldum olası severim. Azra Erhat Hanımefendi ile Sabahattin Eyüboğlu’nun muazzam çevirisinin tadı uzun zaman kalacak damağımda, neyse ki kitap benim neyse ki HAY Klasiklerinde daha bu ikilinin çok antik kuntik çevirileri var. Bir oyuncu adayı olarak tüm kalbimle bir gün bunu Azra ile Sabahattin HanımBeyefendilerin gönlünden geçtiği gibi sahneye koymak isterim… Sabahattin Eyüboğlu’nun çevirdiği Goethe’nin (kitabın ekler kısmında mevcut) Prometheus şiirinden bir kısımla sonlandırıyorum bu dağınık düşüncelerimi. Sen yoksa beni Yaşamaktan bıkar mı sandın? Kaçak çöllere giderim mi sandın Açmıyor diye Bütün düş tomurcukları?
Zincire Vurulmuş Prometheus
8.6/10
· 2.573 okunma
OKUYACAKLARIMA EKLE
9