Yazar:
Euripides
Çevirmen:
Ari Çokona
Tahmini Okuma Süresi:
2 sa. 2 dk.
Sayfa Sayısı:
72
Basım Tarihi:
Mayıs 2020
İlk Yayın Tarihi:
421
Yayınevi:
Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları
Orijinal Adı:
Grekçe: Κύκλωψ [Kýklops]
ISBN:
9786257070164
Ülke:
Türkiye
Dil:
Türkçe
Format:
Karton kapak
Reklam
Yorumlar ve İncelemeler
Cyklops·72 syf.·İnançlar-Mitolojiler
8/10
2022 63. kitabı
Sayklops ( kyklops) Yunan mitolojisinde alnında tek bir göz bulunan devlerin ortak adı.
Kitap Truva savaşı sonrası denizde savrulan Odysseus un bu çılgın adaya (insansız, yarı insan yarı hayvan ve tepe gözlerin yaşadığı bir yer) düşüp, hileyle( alkol tüm kötülüklerin babasıdır) tepegözü kör edip elinden kurtuluşunu anlatmaktadır.
....
Ayrıca Helen ile ilgili yazılanlar, aşırı kadın düşmanlığı, aşırı uslupsuzdu. Birkaç dangalak güç uğruna savaşsın nedeni aşk olsun. Hiçbir savaşın nedeni aşk olamaz...
KyklopsTiyatro
Merhabalar, bugün Euripides'ten okuduğum ilk kitapla, Kyklops adlı satyrikon drama ile geldim. Kitaba geçmeden önce Euripides'ten bahsetmek isterim biraz. Sanatçının Atina'nın yetiştirdiği üç büyük tragedya ustası arasında(Sophokles, Aiskhylos) en fazla eseri günümüze ulaşan sanatçı olarak özel bir yeri var(Euripides doksan iki eser yazmış ve bunlardan sadece on dokuzu günümüze ulaşmış.) Belki Sophokles ve Aiskhylos kadar ödül alamamış ama halk arasında çok sevilen bir şair olmuş. Erken yaşlarda sporla uğraşmış. Resim yapmış, hitabet ve felsefe dersleri almış. Aynı zamanda kitap okumayı çok seven bir yazar. Çağdaşları tarafından "Sahnelerin filozofu" olarak tanınmış.
**************************
Peki nedir bu satyrikon drama? Ben de ilk kez bu kitabı okuyunca öğrendim. :)) Satyrleri üniversitede aldığım mitoloji dersinden bilirim. Kendileri şarap, eğlence ve bereket tanrısı Dionysos'un maiyeti olan yarı insan, yarı keçi yaratıklardır. Şiirde de satirik sıfatı alaycı ve eleştirici bir anlatımı olan şiirler için kullanılır. Satyrikon drama denilen bu tiyatro türünde Satyrlerden oluşan bir koro vardır. Alaycılık, mitolojik konular ve müstehcen espriler başlıca özelliklerindendir. Süresi ve kurgusu diğer tiyatro oyunlarından daha kısa ve basittir. Seyircileri tragedyalardan sonra rahatlatma amacı güder. Komedyadan farklı olarak da siyasi konu ve isimlere de değinmez.
**************************
Gelelim konumuza :) Bir adada yaşayan Kyklops Polyphemos, tanrıları ve adaleti umursamayan, yamyam ve tek gözlü bir devdir. Dionysos, korsanlar tarafından kaçırılınca maiyeti olan satyrler, onu bir gemiyle aramaya çıkarlar. Gemi şiddetli rüzgarlar yüzünden Kyklopsların adasına sürüklenince, Satyrler Polyphemos'un kölesi olurlar. Bu ada antik kent düzeninden yoksundur. Çiftçilik
Kitap oldukça kısa, karakterleri de daha önce okuduğum tiyatrolara kıyasla daha az. Ancak anlatım etkili ve tasvirler güzel.
Kitap bir adada başlıyor, bu ada Poseidon'un oğlu olan Kyklop'a ait. Ve bu adada mahsur kalmış satirler var (Yarı keçi yarı insan yaratıklar). Bir gün bu adaya insan gemisi yanaşıyor ve karaya çıkıyor. Bu gemideyse daha önceki destanlardan tanınan İthaka kralı Odysseus var.
Odysseus, bu adanın baş satiri olan Sileno ile karşılaşınca durumu öğreniyor ve Kyklop'u alt edip satirleri kurtarmak için bir plan düşünmeye başlıyor.
Hikaye akıcı, kurgu sizi sürüklüyor zaten kitap da kısa olunca bir çırpıda bitiyor. Bu kitap günümüze ulaşan ve hiç bozulmadan kalabilmiş tek satyrikon drama. Bu yüzden önemi büyük.
Çevirmen oldukça titiz çalışmış ve Yunan Mitolojisini hiç bilmeyen birinin bile okuyabileceği bir hale getirmiş kitabı. En arkadaki notlar kısmında gereken tüm açıklamaları bulmak mümkün.
Ben bir bayram sabahı erken kalmışken okuyayım dedim, yaklaşık yarım saate de bitti zaten. Siz de herhangi bir boşlukta kolaylıkla okuyabilirsiniz. Hele de tiyatroya ve Yunan Mitolojisine ilginiz varsa kesinlikle okumalısınız. Sizi kitabı okumaya ikna edebildiysem, şimdiden keyifli okumalar:)
"Amansız fırtınalar attı beni buraya.."
Homeros'un Odysseia'sının eve dönerken yolunu kaybetmesi üzerine yaşadıklarını anlattığı Odysseia isimli destanda kısa bir bölüm halinde verilen Kyklop(devler diyarına) adasına düşmesi ve kurtulmasını konu alan komik ve ironik bir satyrikon dramadır.
Eserde dikkatimi Odysseia'nın konusu olan ana karakterin lanete uğrayıp yolunu kaybetmesi Kyklops'da da Odysseia'ya lanetlendiğinin söylenmesi çekti. Bu tip ufak göndermeler aslında mitlerin ne kadar iç içe olduğunu da göstermesi bakımından edebiyatı daha değerli kılıyor.
Satyrikon drama?
Edebiyatımızdaki ve bir çok literatürdeki "satirik" ifadesini kaynağı işte bu antik yazılardır. İçinde veya başında bir yerde satirlerin anlatıldığı acı ama gerçek olayları konu alan ve ismi satyrikon drama olan bu eserler bugünkü satirik şiirlere ismini veren dramalardır. İğneleyici ve alaycı üslubu satirlerin karakteristik özelliklerinden dolayı ileri gelir.
Aynı zamanda Euripides'in Kyklops'u günümüze kadar ulaşabilen tek satyrikon dramadır...
10/10 (Mizahi yönü baskın gelmese de dönemine göre düşününce seviyenin çok üstünde bir eser.)
KyklopsMitoloji
Troya dönüş yolculuğunda Odysseus’un gemisi Sicilya açıklarında Kyklopların yaşadığı adaya sürüklenir. Burada Dionysos’un yoldaşı Silenos ve satirlerle karşılaşır. Silenos ve satirler, tek gözlü dev Kyklops’un zorbalığı altında yaşamaktadır. Odysseus, Kyklops’u şarapla sarhoş ederek kör eder ve böylece kurtuluşun yolunu açar.
İyi okumalar...
Odysseus'un Kyklops ile MücadelesiEdebiyat
Kyklops, Türk mitolojisindeki tepegöz'ün aynısıdır.
Tahta at fikriyle Truva'nin yerlebir olmasına sebep olan dahi komutan Odysseus'un savaştan sonra evine dönerken yolunu kaybetmesi ve birçok maceralar içeren yolculuğu 
Odysseia adlı eserde ayrıntılı bir şekilde anlatılmaktadır.
Bu kısacık eserde ise yolculuk duraklarından biri olan tek gözlü devlerin yaşadığı Sicilya Adasına gelen Odyssseus ve arkadaşlarının yaşadıkları anlatılıyor. Kyklopslara insan vücutlu belden aşağısı keçi ayaklı olan Satirler hizmet etmektedir.
Mitoloji severlerin bir solukta keyifle okuyacakları güzel bir tiyatro metni. Tavsiye olunur.
Odysseia adlı eserde ayrıntılı bir şekilde anlatılmaktadır.
Bu kısacık eserde ise yolculuk duraklarından biri olan tek gözlü devlerin yaşadığı Sicilya Adasına gelen Odyssseus ve arkadaşlarının yaşadıkları anlatılıyor. Kyklopslara insan vücutlu belden aşağısı keçi ayaklı olan Satirler hizmet etmektedir.
Mitoloji severlerin bir solukta keyifle okuyacakları güzel bir tiyatro metni. Tavsiye olunur.
KYKLOPS
.....
EURİPİDES
.....
Euripides,milattan önce 480'de Persler ile Yunanlılar arasında ki Salamis Deniz Savaşı'nın yapıldığı gün Salamis Adası'nda doğdu .
Melito ve Khoirini adlı iki kadınla 2 başarısız evlilik yaptı.Antik yazarları eserlerinde kadınları kötü göstermesine başarısız evlilikleri ile açıklamaya çalışırlar.
Euripides 81'inin adı bilinen toplam 92 eser yazdı. Bunların 19'u günümüze kadar ulaşmıştır.
Euripides kuşkucu ve bütün değerleri sorgulayan çağının bireyini anlatır. Onun eserlerinde trajik kurgu insanın iç dünyasında şekillenir. Çatışma bilinçle bilinçdışı arzularla ,görev arasındadır.
O dönemindeki tiyatro anlayışına farklı bakış açıları kazandırdı.
Hayatının hiçbir döneminde siyaset yapmadığı halde oyunlarında siyasi düşüncelerini sergilemekten hoşlanır. Döneminin sorunlarına vatandaş mantığı ile değil, daha çok felsefeci mantığı ile yaklaşır. Siyasi hayatta sağduyulu ve birinin olması gerektiğini düşünür.
.....
Kyklops Özet; Bu eseri kaleme alırken Homeros'tan esinlenmiştir.
Ucra bir adada yaşayan tek gözlü bir dev olan Kyklops açgözlü ,adaleti umursamayan ,kaba bir yamyamdır.
Troya Savaşı'ndan dönen Odesseus biraz yiyecek temin edebilmek için onun adasına ayak basar.Cok geçmeden Odesseus ve yanındakiler onun kölesi olur.Hepsini hepsini öldürüp yemek niyetindedir.
Odesseus tek gözlü devi yanındaki şarapla sarhoş eder. Uyuyakalan yamyamın tek gözünü kör eder böylelikle Kyklops artık ne ona ne de adamlarını zarar verebilir.
Odesseus ülkesine dönmek için yola çıkar.....
Kyklops
Okudum bitti. Yine severek okuduğum bir kitapla karşınızdayım. Daha önce okumadığım bir yazar baya sevdim diyebilirim.
Günümüze kadar bozulmadan ulaşan tek satyrikon drama eseridir.
Bu tarz okuduğum kitaplar arasında çok fazla karakter barındırmayan bir kitap.
Ben sevdim bazı yerlerde güldüm. Çok fazla anlatabileceğim bir şey yok. 47 yedi sayfalık bir kitap. Bence bir şans verin derim. Bilmediğim şeyleri öğrendim. Kimler okudu.
Puan vermedi·72 syf.··
Beğendi
·2022 26. kitabı
·10 saatte okudu
·Okunma: 21 Temmuz 2022 08:57
Temmuz 2022 Antik Yunan Okuyoruz etkinliğimiz kapsamında okuduğum kitaplardan biri Kyklops oldu. Geçen yıl okuduğumuz Odysseia içerisinde geçen, tanıdık olduğumuz bir olayın Euripides ağzından ayrıntılı şekilde anlatıldığı oyunda adamlarıyla Sicilya'daki bir adaya sığınan Odysseus'un Poseidon'un tek gözlü dev oğlu Kyklops'lardan birinin eline düşmesinin ve ondan kurtulup, Kyklops'a cezasını vermesinin hikayesi anlatılıyor. Oyunu okuduğumuzda görüyoruz ki Kyklops'a en başında adını Hiçkimse olarak veren Odysseus daha sonra Kyklops'u kör etmenin zafer sarhoşluğuyla ona adını söylemiş ve sonra da adadan kurtulmuştu. Ama biz Odysseia'yı okuyanlar olarak biliyoruz ki Odyssius'un Kyklops'a adını söylemesi Poseidon tarafından Kirke'nin eline düşürülüp yıllar boyunca alıkoyulmasına sebep olacaktı. Haliyle Kyklops'u okurken sonunda bizi keyiflendiren zafer aslında geçici ve çok da büyük bir soruna kapı açan bir zaferdi. Yine harika bir okuma oldu.
Kyklops'u , Euripides'in önceden okuduğum iki eserinden farklı buldum. Çünkü bu eserinde karakterler doğaüstü olarak doğmuş ve bu doğaüstü durumlara göre hayatlarını idame ediyorlar . Örneğin karakterler dev , yamyam , Satyr (üstü insan altı keçi olan bir varlık) gibi ^^
Herkesin çoban olduğu bir toplulukta Satyrler'in babası Silenos , yamyam olan Kyklops tarafından esir tutulur , yıllarını artık onun mağarasında ve esir birer köle gibi geçirecektir. Troya savaşından henüz dönen İthakeli Odysseus ise yol arkadaşlarıyla birlikte talihsiz bir şekilde fırtınaya yakalanırlar ve yolları yamyam Kyklops'un mağarasına düşer. Odysseus'un bilmediği şey ise Kyklops'un mağarasında kimseye güvenip aman dileyemeyeceğidir...
İncelemeyi sevdiğim bir şarkının sözleri ile tamamlamak istiyorum . Bu oyuna yakışacağını düşünüyorum . Adamlar / sarılırım birine
Saldırganın halinden
Anlayıp unutturan
Herkesin bir kaçı var
Kendisinden içeri
Kaza kaza bakınca
Bir elinde acı var
Bilmeyince acıtan
Karıncanın belini
Yazar Hakkında
EuripidesYazar · 23 kitap
Euripides (Yunanca: Ευριπίδης) (MÖ 480 - MÖ 406), Eshilos ve Sofokles'ten sonra Atina'nın yetiştirdiği üçüncü büyük trajedi şairidir. Düşünce adamı, Atina’lı oyun yazarlarının en büyüğü olan, insanları bekleyen gerçek ve zorlu sorunları ortaya koyarak insanları düşünmeye zorladı. Bernard Shaw gibi Euripides de insanları tedirgin etmiş ve kızdırmıştır. Kutsal değerlere saygısızlık ve kadın düşmanlığıyla suçlanmıştır. Ama yine de üstün şiirsellikle anlatılan düşünceleri dinlenmiştir. Vatanı olan Atina’yı terkedinceye kadar da bu taşlama ve lanetlemelerin ardı arkası kesilmemiştir. Fakat ölümünden sonra bütün tragedya yazarlarının en ünlüsü, en arananı olmuş ve o çağdan bu yana adı ölmez yazarlar arasında yer almıştır.
Euripides, M.Ö. 480 yılında Salamis’de doğdu. O tarihte Yunanlarla Pers İmparatorluğu arasında amansız savaşlar yaşanıyordu. Euripides’in anne ve babasına birçok kötü yakıştırma yapılmasına rağmen gerçekte, babası Apollon tapınağı ile ilgili bir görevin mirasçısı zengin bir soydan geliyordu. Kaynaklara göre annesi de soylu bir ailenin kızıydı. Evripides gençliğinde resim üzerine çalışmış ve sanatını sürdürme amacında olmasına rağmen yirmi beş yaşında, tragedya ve şiir yazmak için resmi bırakmıştır. İlk oyunu olan ”Pelias’ın Kızları”, MÖ 455 yılında sahneye konmuş ve Atina halkı o an gökyüzünden yeni bir yıldızın inmekte olduğunun farkına varmıştı. Bu yeni şairin tiyatronun tumturaklı ve ağdalı dilinden çok uzak yalın ve güçlü bir deyişi ve yeni fikirleri de beraberinde getirdiğini anlamıştı.
Euripides’in yenilikçi ve korkusuz bir yanı vardı. İlginç olayları anlatırken yeni teknik buluşlar kullanıyordu. En güçlü yönü de gerilim sahnelerindeki başarısı ve her sahnede üstün bir şiirsellik yaratmasıydı. MÖ 438'de Truva Savaşı'nda Akhilleus’un mızrağıyla yaralanan Telephus’un hikâyesini anlattığı oyunda geçen olaylar dizisi ve bunların sahneye uygulanışı Evripides’in gücünü ortaya koyar. Bu oyun, eski Yunan sahne geleneklerine indirdiği darbe nedeniyle de büyük önem taşır. Bir dilenci ilk defa sahici paçavralarla sahneye çıkmıştı. Bu o zamanki izleyici üzerinde şok etkisi yaratmıştı. Oyunun sahneye konmasındaki gerçekçilik, Euripides’in en acımasız eleştirmeni ve Yunan tiyatrosunun en büyük komedi ustası Aristophanes’in saldırı nedenlerinin başında gelir.”Thesmosphoriazusae” adlı komedisinde Aristophanes, Yunan kadınlara, oyunlarında kadın kişilerini sevimsiz gösterdiğinden ötürü Euripides’den intikam almak üzere komplo hazırlatır.
Fakat Euripides’in kadınları, tutkularına kapılsalar da, hiçbir zaman sevimsiz değillerdir. Sadece idealleştirilmelerinin yanında yaşayan birer insan oldukları gerçeğini vurgularlar. Euripides ayrıca geçmişin ulu tanrılarının, nasıl yeri geldiğinde hiç de tanrısal olmayan hilelere başvurduklarını açık seçik sahnede ortaya koydu. Bu, çoğu kimsenin tanrılara hakaret olarak algıladığı bir bakış açısıydı.
Euripides bir demokrattı, fakat demagoglardan ,büyük bürokratlardan, halkına savaş ve felaket getiren kayıtsız ve kaygısız önderlerden nefret ederdi. ”Yakaranlar” ve ”Truvalı Kadınlar” adlı oyunlarında Sparta ile süregelen savaşın iç karartan izleri görülür. Bu ünlü tragedya yazarının hayatı üzerine söylenebilecek çok az şey olmasına rağmen, Salamis’deki topraklarında yaşadı ve şiirlerini denize bakan bir mağarada yazardı. Mümkün olduğu kadar topluma az karışan, ağırbaşlı ve somurtkan bir adamdı. İnsanlardan uzak seçtiği bu yalnız yaşam, onun tanrılardan nefret eden, toplumla ilişkilerini kesmiş, huysuz, hırçın ve kuşkucu bir kişi olarak tanınmasına yol açmıştır.
Euripides bir Atina vatandaşı olarak kendini toplum hayatından büsbütün ayrı tutmamıştır. Orduda görev almış, Magnesia konsüllüğü yapmış ve devlete parasal yardımlarda bulunmuştur. MÖ 408 yılında tanrılara saygısızlık ettiği gerekçesiyle komedi yazarlarının ve halkın saldırılarına maruz kalarak Atina’yı terk etmiş Makedonya kralı Archelaus’a sığınmıştır. Kral tarafından çok iyi karşılanmış ve ölmeden önceki bu on sekiz ayını huzur ve barış içinde yaşamıştır. Ölüm nedeni çelişkilidir , kimi söylentilere göre saraydaki kıskanç kişiler tarafından av köpeklerine parçalatılmıştır. ”Bacchae” adlı oyunu ölümden sonra sahnelenmiş ve ödül almıştır.
Euripides’in kendi izinden giden üç oyun yazarı oğlu ölümünden sonra babalarının oyunlarını sahnelemişlerdir. Euripides’in 80-90 tragedyası olduğu bilinmesine rağmen günümüze yalnız 18 tanesi erişebilmiştir.
Kaynak: tr.wikipedia.org/wiki/Euripides
