Tu bikene heval Xeyri , bila mirin şerm bike ji xwe !·328 syf.·Kurdî
10/10
2025 2. kitabı
Xeyrî’nin yaşadığı gerçek acıların , kayıpların ve yolculuğun romanlaştırılmış hâli …
Okuduğumuz şey bir kurgu değil .
Acısıyla , yalnızlığıyla , tüm çıplaklığıyla gerçek bir yaşam .
İlk cildin incelemesini özellikle yazmadım .
İkiye bölünmüş gibi görünse de aslında öyle değil .
İlk kitap yarayı açıyor , ikinci kitap yaranın içini gösteriyor .
Aynı kişi , aynı hayat , aynı yük …
Arkadaşlarının bir hain tarafından uykularında katledilmesiyle başlıyor kırılma .
Geceyi sağ çıkan tek kişi olarak yaralı haliyle karın içinde sürünerek kaçıyor .
Günlerce açlıkla , soğukla ve yalnızlıkla mücadele ediyor .
Kar yanıkları vücudunu çürütürken , yaşamak için o yaraları jiletle kesmek zorunda kalıyor .
Ve tam 61 gün ölümle yaşam arasında sıkışmış bir insanın hikâyesi devam ediyor .
İlk kitap bu karanlığın , bu ölüm sessizliğinin ağırlığını taşıyor.
İkinci kitap ise Xeyrî’nin yeniden insanlara dokunan yanını
Nîmet’e ulaştığı o dönüş anını anlatıyor .
Acının içinden yeniden doğmanın mümkün olduğunu gösteriyor .
Kitapta en etkileyici olan şey , duygunun abartılmadan , süslenmeden verilmesi .
Xeyrî kendini kahramanlaştırmıyor , acısını büyütmüyor , duyguyu manipüle etmiyor .
Sadece gerçekleri yazıyor .
Ve gerçekler zaten kelimeleri ağırlaştırmaya yetiyor .
Okurken insan ara ara duruyor çünkü sayfaların ardındaki hayat kendini unutturmuyor .
Her cümle , gerçekten yaşanmış olmanın ağırlığını taşıyor .
Bu iki cilt sadece bir direniş hikâyesi değil bir insanın içinden geçip yeniden kendine dönme serüveni .
Birinin anılarını okurken aynı zamanda bir halkın ve bir coğrafyanın acısına da tanıklık etmiş oluyorsun .
Ve en çok şu cümlenin izi kalıyor
Tu bikene heval Xeyri , bila mirin şerm bike ji xwe !
Kitap bittiğinde insanın içinde bir şeyler yer değiştiriyor ve fark ediyor ki .
Böyle
ROMANEKE XWEŞ û ZİMANEKÎ PİRSÎSTEMÎKurdî
Puan vermedi·88 syf.··
Beğendi
·2025 9. kitabı
·32 saatte okudu
·Okunma: 06 Haziran 2025 17:39
“Deng ji xwe birîn û bêdengî rihê mirovan dike nava kundir-7”
Roman bi vê hevoka bi pirsgrêk dest bi rêvîtîya xwe dike û piştre hiş diherike; kuxika bav a bêkeys, şîşikên dayê, X, Y, Z û feminîzmeke nêr ( Hewce ye em hevparîyên vê romanê û romana Eyşana Beravî ya bi navê NOWA binêrin ji bo em karibinj femînizma li edebîyata kurdî nas bikin.)
1- !
Herî pêşî li romanê xalebang bala mirov dikêşe. Çikû xalebang heyecana nivîskaran an jî heyecana nivîskar dixwaze bide xwendeyan temsîl dike. Gelek nivîskar ji bo xalebangê dibêjin “fiyaskoya uslûbê” ye, “bêzewkî” ye, “karektera lawazîyê” ye. Li gorî min jî nehewceyîyek e. Em dikarin xalebangê nola emojîyên li sosyal medyayê ên bi xalbendîyan têne çêkirin bibînin.
Mînak:
:-)
Scott Fitzgerald ji bo xalebangê dibêje “Nola mirov henekekê bike û xwebixwe bi heneka xwe bikene.” Belê, li romanê kesekî bi sê dengan gotîbe “hawar” ma hewce ye ! li dawîyê hebe.
2 - WEKÎ
Li edebîyatên cîhanê gelek caran tişt bi şibandinan têne tasvîrkirin û têne vegotin. Li edebîyata tirkî teşbîh/şibandin bi piranî bi peyvekê(daçeka şibandinê “GİBİ”) tê kirin. Loma em di piranîya berheman de rastî hevokên qalib tên.
Mînak:
"Kendimi sonradan diskotek haline getirilmiş bir huzurevinin tavanı arasında unutulan yaşlı BİR adam GİBİ hissediyordum."ÖLÜ KELEBEKLERİN DANSI-Hüsnü Arkan-14
"Kendimi bir an şehirlerarası terminalde unutulmuş, terk edilmiş bir bavul GİBİ hissettim."RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci(r.135)
"O gün kapıyı açmamla kardeşimin sırtlan GİBİ üzerime saldırmasını ve babamın sinek kovar GİBİ beni odadan kovmasını anımsadım. O günün kırgınlığı gırtlağıma saplanmış bir balık kılçığı GİBİ beni rahatsız ediyordu.( RÜYASI BÖLÜNENLER/yavuz Ekinci-131)
Li kurdî jî li gelek berheman em rastî gelek şibandinan tên û gelek hevokên
Helbestên Professional -I-Şiir
Helbestên Professional/çardexwerek çar gulle çardeh sal heps/Şehmus Kurt -I-
Rûpel 7 (ŞI’R)
Rûpel 8 vala
Rûpel 9 kî maye em neçûne acizîya wî
yehya omerî
Rûpel 10 vala
Rûpel 11 I. çardexwerek
û dawîn min xwe kuşt di şeveke şafiî de
dost çiyayî
rûpel 12 vala
Rûpel 13 şeş herf sê peyv çardexwerek çar gulle çardeh sal heps
ez
tu
ew!
Ev demek e, bi analîza rengdêran, ravekan, paragrafan û metnan dixwazim bi xwendina metnên edebî re psîkolojîya zimanê wan jî bixwînim loma min xwest fam bikim şaîr bi tercîha her du risteyên ji du şaîrên kurd çi peyame dide me, çi dibêje? Ezberek û klîşeyeke berhemên şaîran heye, dixwazin bi çendek mînakan riste an helbestên kin ên şaîrên namdar vîtrîna berhema xwe xwirt û rengîn bidin xwîyayî û peyama “Va ez helbestên baş dizanim” bidine xwende. Li ser pirsa şaîr çima ev her du riste hilbijartine ranawestim û bi pozîtîvî dibînim. Ne ji helbestên şaîrên cîhanê ji helbestên du şaîrên kurd du rêz/ristek danîbe pêşrûpela berhema xwe, ev “tişteke baş” e, pozîtîv e.
(ŞI’R) Zaf balkêş e. ŞI’R çima kurdîya bi kesayîya erebî? Çima xistine nav kevanekê de?
Piştî xwendina helbesta ewil a ji şeş tîp û sê peyv û XALBENDÎYEKê pêkhatî qederekê diponijim. Na, na ne li helbestê, li xalbendîyê. Ev demek e, bala xwe didime “li berhemên kurdî bikaranîna xalbendîyan” jî, loma li vê helbesta ewil ji helbestê bêtir xalbendîya ! bala min da xwe.
Berî vê berhema “helbestên professionel” min berhemeke çîrokan Şebake/Serdar Komurcu xwendibû, li wê berhemê zêde-zêdebûna xalebangan (piranîya hevokan bi xalebangekê diqedîyan) bala min zaf kêşabû. Li piranîya pirtûkên kurdî yên min xwendî gelek caran rastî hiperenflasyona xalebangan hatime. Li vê helbesta kin, dema min “!” dîtî
Naveroka pirtûkê (kitabın içeriği)
Ev pirtûk pênc beş e. Ji sed û yazdeh hikayetên bi hikmet pêk tê. Piştî her hikayetê hîkmet, îbret û hisse hene.
Hikayetên di beşa yekem de ji Gulistana Se’diyê Şîrazî hatine hilbijartin. Qismê duyem ji serpêhatiyên nivîskar û derdora wê pêk tê. Beşa sêyemîn çend hikayetên ku Pêxemberê Xwedê ji eshabiyên xwe re gotine û ji hikayetên gelek biîbret û meraqawer pêk tê. Di beşa çaremîn de jî ji bo perwerdehîya zarokan çend çîrok hene. Beşa dawî jî ji gotinên rênîşander pêk tê.
Hîkayetên di vê pirtûkê de ji bo dil, aramî; ji bo rûh, bihuşt û ji bo eql, rênîşander in. Bawer im her kes dê xwe di vê pirtûkê de bibîne û serpêhatiyên wî yên berê dê werin ber çavên wî. Ev pirtûk hemû hestên mirov hişyar dike. Yê vê kitêbê bixwîne dê carinan bigirî, carinan dilê wî bişewite, carcaran kêfxweş bibe, carcaran bikene û carinan jî dê rehm bikeve dilê wî...
Bêhna pişt baranê bûyî tuHelbestê Kurdî
#k:301862okuduğum ilk Kürtçe şiir kitabı. Açıkçası Kürtçemin biraz yetersiz olduğunu düşündüğüm için başta okumaya pek sıcak bakmıyordum , ama beklediğim gibi değildi bilmediğim kelimleri araştirıp Kürtçe kelime dağarcığımı biraz daha genişlettiğimi düşünüyorum ve bundan dolayı mutluyum. Hala okumadıysanız tavsiye ederim.
Çok akıcı bir şiir kitabıydı. Konu olarak da daha çok içinde aşkı, doğayı, hüznü, acıyı, bir de toplumsal mesajı amaç edindiğı için benim hoşuma gitti. Birkaç alıntısını paylaşacak olursam ;
" Bikene
Bı hêvî be
Şa bibe tim
Ji guhdariya bayê sibê
Û ji avdana leylanên şaneşînê
Dest bernede
Tu caran "
Syf.16
"Tu bihatayî
Me bi hev re çavên kilamekê zuha dikirin
Û birînek
Bî birînekê ve kêl dikir
Ger te bida rê
Û bihatayî "
Syf.33
" Westî me
Mîna cama pencereyeke kevn im
Qeliştî
Zerhimî
Li rûyê hezar û yek tîş
Di her tîşê de
Êşa hezar û yek bendemanên