Bir zencinin zaruri mücadelesinin ırkı uğruna olduğu yolundaki bir varsayım, bir Müslümanın mücadelesinin de İslâm uğruna olabileceği hususunda bir kanaati başkalarına veremiyorsa, bu sonucu Müslümanların yaşadığı hayat tarzında bıraktıkları gediklerde aramalıdır. Bunun sorumluluğuysa, elbette Müslümanlardan başka kimseye raci değildir. Bir zencinin zenci olduğunu ispat etmesi gerekmez, ama bir Müslüman'ın Müslüman olduğunu yaşadığı hayatla ispat etmesi gerekmektedir, denilebilir.