Osmanlı Devletini asırlarca ayakta tutan ve tarih sahnesinden silinip gittiğinde dahi hatırlanmasına ve bir kimlik kazanmasına vesile olan devlet nizam ve müesseselerinden biri olan Adalet ve Hukuk sisteminin oluşum ,gelişim ve işleyiş biçimi üzerinde duruluyor.Devlet mekanizması içinde bu sistemlerin önem ve değerini izah edilmeye gayret gösteriliyor.Her çalışmasında tarih disiplin değerlerini en uç noktada kullanan hocamız bu meseleler üzerinde tafsilatlı bilgilendirme yapabilmek adına birçok kaynaktan yararlandığı gibi bu kaynakların orjinal nüshasının kopyalarını da yer yer bizlere sunup tahlil ve yorumunu yaparak konuların iyi anlaşılması ve pekiştirilmesin yardımcı olmaya çalışıyor.Eski Türk Kanun Ve Adalet Geleneğinden başlayarak Osmanlı ‘da bu çarkın nasıl işlediği nasıl geliştiği hangi sebeplerle bozulduğunu tatbik ediyor.Özellikle Adalet Sisteminin halk nazarında olduğundan farklı anlamlarla yorumlanması ve sistemin içindeki yolsuzluk,rüşvet gibi ilegal meselelerin üzerinde durulması esere ayrı bir kalite kazandırıyor.Toplam beş başlık altında özetlenmeye ve açıklanmaya çalışılan bu sistem olabilecek en iyi en kısa en akıcı ve en iyi belgelere dayandırılan bir çalışmanın ürünü.
Toplam İki bölüm ve dokuz temel başlıktan oluşan eserimiz Osmanlı ve Avrupa’nın birbirleri için nasıl bir denge ve politik güç unsuru olduğu üzerinde duruyor.Diğer bir değişle özetlemek gerekirse Avrupa ve Osmanlı arasında karşı konulamayan sosyal ,siyasal ,askeri ve tarihsel etkileşim ele alınıyor .Eser bu bağlamda genel olarak özetlense de sahip olduğu nitelik bundan daha fazlası .
Ana başlıklarla şekillenen konular uzak ya da yakın başka konulara da yer verecek şekilde geniş bir alana yayılıyor.
Eserde ilgimi çeken başlıca konular arasında Osmanlı ‘nın Protestanlar ile etkileşimi onlara verdikleri destek ve bunun altında yatan unsurlar ,Atatürk’ün Darwinist görüşü ve bunun nasıl değerlendirilmesi gerektiği ,Modern Türkiye’nin iktidar ve siyaseti içindeki birtakım usulsüzlükler ile hocamızın görüşlerine yer verip yorumladığı Machiavelli ve Huntington’un ele aldığı konulardı.Bu konular ayrıca bahsettiğim gibi kitabın ana başlıkları dışında ele aldığı meselelerdi.Sık sık keşke sadece bu konuları ele aldığı başka bir çalışma olsaydı diye düşündüm...
Machiavelli üzerinde İnalcık’ın yaptığı yorum ve görüşleri daha önce aynı şekilde yorumlamış olmamın verdiği bir keyif aldım ve bu konu üzerinde eserden bağımsız ayrı bir çalışma yürütmüş olmasını dilerdim .
Velhasıl-ı kelam post -itlerimi su gibi harcadığım ve herkesin rahatlıkla okuyup bilgi hazinesini geliştirebileceği düşündüğüm bu kaliteli kitabı mutlaka okuyun.
İlginizi çekerse Machiavelli-Hükümdar yorumuma profilimden bakabilirsiniz .
“Etrafınıza şöyle bir göz gezdiriniz! Gerçek hayat denilen şeyin ne olduğunu, nerede olduğunu bilmiyoruz bile! Kitaplarımızı, hayallerimizi elimizden alsalar, öylece ortada kalakalacağız.”