`chatgbt gizli kodları` : çekirdek prompt seti (gerçekten işe yarayan 10'lu) 1) `eli5` (`basitleştirme`) ne işe yarar: karmaşık konuyu çocuk seviyesinde anlatır kullanım: eli5 kuantum dolanıklık gerçek değeri: öğrenmede en hızlı kavrama aracı 2) `feynman` (`öğretme testi`) ne işe yarar: konuyu gerçekten anlayıp anlamadığını test eder kullanım: feynman yöntemiyle anlat: kara delikler güçlü yanı: boş ezberi yakalar 3)` first principles` (`ilk prensipler`) ne işe yarar: konuyu varsayımlardan ayırıp en temel yapıdan kurar kullanım: first principles yaklaşımıyla açıklayarak anlat: enflasyon güçlü yanı: “neden böyle?” sorusunu kökten çözer
34 yıllık devrimin dönüm noktaları
1992’den bugüne (2026) uzanan yolculuk, sadece cihazların küçülmesi değil, dünyanın işleyiş biçiminin tamamen dijital bir dokuya bürünmesidir. 1992’de çevirmeli ağ (dial-up) sesleriyle internete bağlanmaya çalışırken, bugün 2026'da yapay zekânın hayatın her anına sızdığı bir "simbiyotik" çağdayız. -"1992: Bilgiye ulaşmak için kütüphaneye gidilir, Ansiklopedi (Britannica, Meydan Larousse) sayfaları karıştırılırdı. Bilgi statikti ve basılıydı. 2026: Bilgi "yüklenen" ve "akışkan" bir hal aldı. Yapay zekâ asistanları saniyeler içinde binlerce sayfalık veriyi özetliyor; video eğitimler ve interaktif simülasyonlar kütüphanelerin yerini aldı." -"1992: Ev telefonları ve ankesörlü telefonlar revaçtaydı. Birine ulaşmak için "evde olmasını" beklerdiniz. Mektup ve faks hala yaygındı. 2026: Mekândan bağımsız, anlık ve görsel iletişim hakim. Holografik görüşmeler ve yüksek çözünürlüklü video konferanslar sayesinde "mesafe" kavramı anlamını yitirdi. Sosyalleşme büyük oranda dijital platformlara ve topluluklara kaydı." -"1992: 1.44 MB kapasiteli disketler kullanılırdı. Bir fotoğrafı bile içine sığdırmak zordu. Bilgisayarlar masa boyunda ve oldukça hantaldı. 2026: Depolama birimi olarak fiziksel diskler yerine Bulut (Cloud) sistemleri kullanılıyor. Terabaytlarca veri havada asılı duruyor. Bilgisayarlar artık saatlerimize, gözlüklerimize ve cebimizdeki incecik camlara sığdı." -"1992: Televizyonda ne varsa o izlenir, radyoda ne çalarsa o dinlenirdi. Film izlemek için VHS kasetler kiralanırdı. 2026: "Talep üzerine" (On-demand) dönemi. Algoritmalar ne izleyeceğimizi ve ne dinleyeceğimizi bizden iyi biliyor. Yayın akışı diye bir şey kalmadı; herkesin kendi kişisel kanalı ve listesi var." -"1992: Alışveriş için fiziksel dükkanlara gitmek ve nakit para kullanmak şarttı. 2026:
Duygu ve Düşünce
Reklam
Küresel Köyün Faturası
Herkes “dijital dünya”, “kripto merkeziyetsiz”, “küresel köy” diye ortalığı velveleye verdi. Sonra İran çıktı ve dedi ki: “Sizin küresel köyünüzün bütün telefon hattı benim bahçemin altından geçiyor, haberiniz var mı?” Denizin dibindeki o incecik cam elyaflar kopunca ne mi olur? Kripto işleri ne mi olur? Blockchain dediğin aslında bir defter. Ama o defterin sayfaları birbiriyle konuşamazsa, herkes kendi defterine bakıp “benim hesabımda çok şey yazıyor” der, ama kimse kimseye bir şey gönderemez. Yani kriptonuz cüzdanınızda rehin kalır. Merkeziyetsizlik denilen şey, bir avuç dalgıcın makasına kalır. Komik, değil mi? Uluslararası borsalar ne mi olur? New York ile Londra birbirini duyamaz. Tokyo ile Frankfurt birbirine “merhaba” diyemez. Hisse senedi alan “alayım mı satayım mı” diye beklerken ekran donar. Sonra ekran açıldığında bakarsın ki, borsalar aslında hep birer kumarhaneymiş ama en büyük kumarı altyapıyı denize emanet edenler oynamış. Banka hesapları ne mi olur? Bankan “biz size hizmet veriyoruz” der, ama dışarıdan para gelmez, dışarıya para gitmez. Hesabında yazılı rakamlar vitrinde kalır. Sanki camın ardındaki pastalar gibi… Bakarsın ama yiyemezsin. O an anlarsın ki “para” dediğin şey aslında bir dedikodu ağıymış; dedikodu durunca para da susmuş. Neyin hesabı kimden sorulacak? Kendi yaptığınız ilahlara niye taptığınızın hesabı sorulacak. “Teknoloji kurtaracak” dediniz, kurtardı mı? Denizin dibinde iki metre kumun altından geçen bir kabloyu koruyamadınız. “Küreselleşme barış getirir” dediniz, getirdi mi? Bir ülke çıkıp “şu kabloları kesiyorum” deyince bütün dünyanın ağzına kepçe vuruldu. “Kripto devletleri aşar” dediniz, aştı mı? Devlet değil, bir avuç balıkçı tekneleri aştı. İran konum değerini yeni yeni keşfetmiyor aslında; yıllardır biliyordu da kimse onu
Duygu ve Düşünce
Dijital Dönüşümün Eşiğinde Müslüman Kimliği Tarih boyunca insanlığın her büyük kırılma anında, Müslüman toplumlar kendilerine yeni bir misyon ve vizyon belirlemek durumunda kalmıştır. Sanayi devrimi, matbaanın icadı, elektrik ve internetin yaygınlaşması; hepsi kendi içinde bir paradigma değişimini beraberinde getirdi. Bugün ise insanlık, belki de tarihinin en radikal dönüşümüyle karşı karşıya: Yapay zekâ çağı. Yapay zekâ, yalnızca teknolojik bir gelişme değildir; toplumsal yapıyı, ahlakı, ekonomiyi, siyaseti ve hatta insanın kendilik bilincini derinden sarsan bir devrimdir. Bu yeni çağda Müslümanların pasif birer izleyici olması, kendi değerlerini kenara bırakıp küresel algoritmaların rüzgârına kapılması tarihin ve medeniyet misyonunun reddidir. Şimdi Müslümanın yeni çağdaki varoluş amacını, yani misyon ve vizyonunu yeniden tanımlamanın zamanıdır. Vizyon: Dijital Medeniyetin Kurucu Değerleri ve Müslüman Öncülüğü a) İslam’ın Evrenselliği ve Dijital Çağın Evrenselliği İslam, insanı merkeze alan, adaleti, hikmeti ve merhameti her dönemin temel alan bir dindir. Kur’an’da tekrar tekrar vurgulanan “akletmek”, “düşünmek”, “bilmek” fiilleri, Müslümanın daima çağın ilerisinde, yeniliğin öncüsü olmasını zorunlu kılar. Yapay zekâ çağında, bu vizyon daha da anlam kazanmıştır. Dijitalleşen dünyada ulus devlet sınırları silikleşmiş, iletişim ve bilgi paylaşımı küresel bir köye dönüşmüştür. Müslümanın vizyonu da bu küreselliği fırsat bilip bu zeminlerde İslam’ın rahmet ve güzellikleri ile insanlığı tanıştırmaya gayret etmeliler. b) Bilgi Toplumundan Hikmet Toplumuna Batı’nın bilgi toplumuna, Çin’in dijital toplumuna karşılık, Müslümanların hedefi “hikmet toplumu” olmalıdır. Hikmet; bilginin, ahlakla ve sorumlulukla harmanlanmasıdır. Yani Müslüman için amaç, teknolojiyi
1000Kitap
Dijital Dönüşümün Eşiğinde Müslüman Kimliği Tarih boyunca insanlığın her büyük kırılma anında, Müslüman toplumlar kendilerine yeni bir misyon ve vizyon belirlemek durumunda kalmıştır. Sanayi devrimi, matbaanın icadı, elektrik ve internetin yaygınlaşması; hepsi kendi içinde bir paradigma değişimini beraberinde getirdi. Bugün ise insanlık, belki de tarihinin en radikal dönüşümüyle karşı karşıya: Yapay zekâ çağı. Yapay zekâ, yalnızca teknolojik bir gelişme değildir; toplumsal yapıyı, ahlakı, ekonomiyi, siyaseti ve hatta insanın kendilik bilincini derinden sarsan bir devrimdir. Bu yeni çağda Müslümanların pasif birer izleyici olması, kendi değerlerini kenara bırakıp küresel algoritmaların rüzgârına kapılması tarihin ve medeniyet misyonunun reddidir. Şimdi Müslümanın yeni çağdaki varoluş amacını, yani misyon ve vizyonunu yeniden tanımlamanın zamanıdır. Vizyon: Dijital Medeniyetin Kurucu Değerleri ve Müslüman Öncülüğü a) İslam’ın Evrenselliği ve Dijital Çağın Evrenselliği İslam, insanı merkeze alan, adaleti, hikmeti ve merhameti her dönemin temel alan bir dindir. Kur’an’da tekrar tekrar vurgulanan “akletmek”, “düşünmek”, “bilmek” fiilleri, Müslümanın daima çağın ilerisinde, yeniliğin öncüsü olmasını zorunlu kılar. Yapay zekâ çağında, bu vizyon daha da anlam kazanmıştır. Dijitalleşen dünyada ulus devlet sınırları silikleşmiş, iletişim ve bilgi paylaşımı küresel bir köye dönüşmüştür. Müslümanın vizyonu da bu küreselliği fırsat bilip bu zeminlerde İslam’ın rahmet ve güzellikleri ile insanlığı tanıştırmaya gayret etmeliler. b) Bilgi Toplumundan Hikmet Toplumuna Batı’nın bilgi toplumuna, Çin’in dijital toplumuna karşılık, Müslümanların hedefi “hikmet toplumu” olmalıdır. Hikmet; bilginin, ahlakla ve sorumlulukla harmanlanmasıdır. Yani Müslüman için amaç, teknolojiyi
Araştırma-İnceleme Tarih
ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ VERİ BİLİMLERİ BÖLÜMÜ
23 Nisan'ı harika bir etkinlikle kutluyoruz! Bade Yıldız ve M. Neslişah Suiçmez'in konuk olacağı ChainUp: Ignite’ın ilk buluşmasında teoriden pratiğe geçip, blockchain ekosisteminin nasıl çalıştığını birlikte keşfedeceğiz. Etkinlikte Neler Var? 🍪 Lezzetli atıştırmalıklar 🎁 Sürpriz hediyeler 🫂 Meraklı ve ilham verici topluluk 📅 Tarih: 23 Nisan Çarşamba ⏰ Saat: 19:00 – 22:00 📍 Yer: Açık Atölye Hub | FSM Hemen kaydol: lu.ma/1yq86o7o?tk=wvqn1f
Reklam
Reklam