Buket Nebiye Demir
@buketndemir
Sinirbilim alanında öğretim görevlisi.
“Şekere Karşı” ve “Gelecek Pandemileri Nasıl Önleriz” ve "İyi Enerji" kitaplarının çevirmeni.
Biyolog
Doktora
Ankara
Ankara
21 okur puanı
Kasım 2019 tarihinde katıldı
Buket Nebiye Demir
, bir kitap okudu9/10
Beğendi
·2026 1. kitabı
Buket Nebiye Demir
Eser, tam benim sevdiğim tarzda; yüzeyde anlatılanların gölgesinde kalan alt metni fark etmeyi ve anlamlandırmayı gerektiren bir romandı.
Romanın baş karakteri Bay Stevens, İkinci Dünya Savaşı sırasında İngiltere’de tanınmış ve saygın bir şahsiyet olan Lord Darlington’un malikanesinde baş uşaklık gibi son derece ulvi(!) bir görevi ifa etmektedir. Elbette her iş değerlidir; ancak Bay Stevens, malikanenin çatısı altında konuşulan hassas meselelerin, kendisi ve ekibinin kusursuz hizmeti sayesinde doğru biçimde ele alındığını, isabetli kararların alındığını ve Avrupa’nın kaderinin belirlendiğini düşünür.
Bay Stevens’ın özel bir hayatı ya da duygusal bir alanı yoktur. Hayatını tamamen işine adamış, ahlaki değerlerini “vakar” olarak tanımladığı bir kontrol duygusu üzerine inşa etmiştir. Kendi kimliği ve saygınlığı, hizmet ettiği kişinin bir yansıması gibidir. Efendisine ve konuklara ne kadar eksiksiz hizmet ederse, o kadar büyük bir baş uşak olacağına ve kendi hayatını anlamlı kılacağına inanır.
Bu inanç öylesine derindir ki, baş kahya Bayan Kenton’a duyduğu yakınlığı asla kabul etmez ve isimlendirmez. Aynı malikanede görev yapan babasının vefatını dahi diğer hizmetlilerden öğrenir; çünkü çok önemli bir toplantıda, çok önemli konuklara kusursuz biçimde hizmet etmesi gerekmektedir. Dahası, babasının ölüm döşeğinde olmasına rağmen hizmeti aksatmamasını ve babasının gözlerinin başkası tarafından kapatılmasını, son derece rahatsız edici bir biçimde, “zafer” olarak yorumlar.
Yıllar sonra Lord Darlington’un ölümüyle birlikte malikane el değiştirir ve Amerikalı bir iş insanının mülkiyetine geçer. Yeni ev sahibi Bay Stevens’a bir tatile çıkmasını önerir. Bay Stevens bu teklifi, seneler önce birlikte çalıştığı ve her ne kadar kendine bile itiraf edemese de derin bir yakınlık duyduğu eski Bayan Kenton — şimdiki Bayan Ben — ile görüşerek evdeki düzensizlikler hakkında fikir alabileceği bir fırsat olarak değerlendirir. Yani Bayan Kenton’u görme isteğini dahi yine iş üzerinden tanımlar.
Yola çıkar; ancak yola çıkmak, hatta malikaneyi terk etmek bile ona zor gelir. Gittiği yerlerde bir beyefendi gibi karşılanır, giyimi kuşamı saygı uyandırır; ne de olsa Lord Darlington’u temsil ediyordur. Roman ilerledikçe Bay Stevens’ın, hizmet ettikleri üzerinden kendini var ettiğini, hayatında kendi adına neredeyse hiçbir şey olmadığını daha açık biçimde görürüz.
Hayatını, hizmet ettiği kişinin ahlaklı olduğu ve doğruyu temsil ettiği inancı üzerine kurmuştur. Ancak bu inancın sarsılmasıyla birlikte, yalnızca Darlington’a dair kanaatleri değil, kendi kimliği ve yaşamının anlamı da çökmeye başlar. Bayan Ben ile yaptığı görüşmede, evliliği sonlanmak üzere olduğu için malikaneye dönebileceğini düşünse de, Bayan Ben’in kızının hamile olduğunu öğrenir; böylece onun artık geri dönüşü olmayan bir hayat kurduğunu fark eder.
Sonuçta Bay Stevens, doğru ve üstün değerlere sahip olduğuna inandığı bir kişiye hiçbir şeyi sorgulamadan hizmet etmiş olmanın bedelini fark eder. Hayatını adadığı, hatta kurban ettiği bu düzenin geriye anlamlı hiçbir şey bırakmadığını; giden zamanın ve kaçırılan fırsatların bir daha geri gelmeyeceğini idrak eder. Aslında fark ettiği şey şudur: Onurla yaşadığını sandığı bir hayat, gerçekte hiç yaşanmamıştır.