Cansu Akdağ
@cansuakdaag
Dumlupınar Üniversitesi
İstanbul
185 okur puanı
Kasım 2017 tarihinde katıldı
Kitabın ön sözünde Lawrence, yayımlanan metnin orijinalinin yarısından bile az olduğunu söylüyor. Bu bilgi metni okurken gerçekten hissediliyor. Özellikle kitabın neredeyse ilk yüz sayfası, yayımlanmayan bölümlere gönderme yapar gibi, büyük ölçüde çöldeki deve yürüyüşlerinden ibaret. Bu durum ister istemez şu soruyu doğuruyor: Okurun görmediği kısımlar mı asıl meseleydi? Faysal gibi kilit figürlerle daha fazla zaman geçirdiğini düşünmek doğal olsa da, Lawrence’ın anlatısında günlerin büyük kısmı Bedevilerle ve karar mekanizmasının dışında kalan kişilerle geçiyor. Birlikte yol aldığı insanların çoğu, Lawrence’ın gözünde neredeyse yalnızca birer “katil” gibiler. Modern anlamda asker sayılmıyorlar; harp sanatından ve anlık durumu avantaja çevirmekten habersizler. Lawrence onları aşırı tembel buluyor; kan davalarının askıya alınmasına rağmen yan yana savaşırken bile birbirlerinden çekindiklerini, güvenmediklerini söylüyor. Türklere karşı büyük bir kin beslediklerini kabul ediyor ama bu kinin, birbirlerine duydukları nefretten vazgeçirecek kadar güçlü olmadığını özellikle vurguluyor. Ganimete düşkün, bireysel çıkar odaklı ve birlikte savaşma becerisi zayıf bir topluluk olarak resmediliyorlar. Bununla birlikte Osmanlı ordusu içindeki casusların rolü, yaşanan büyük felaketlerin önemli bir nedeni olarak öne çıkıyor. Cemal Paşa’nın baskın karakteri olmasaydı, sonuçların çok daha yıkıcı olabileceği de fark ediliyor.
Reklam
Leonardo’yu çok seviyorum ve onun hayatına her zaman büyük bir merak duyuyorum. Bu yüzden onu okumak benim için hiçbir zaman sıkıcı olmadı. Ancak kitabın giriş bölümlerine baktığımda, her ne kadar merkezde Leonardo yer alsa da anlatının büyük ölçüde dönemin farklı isimleri etrafında şekillendiğini fark ediyorum. Sanki yazar, dönemin tüm karakterlerini ve olaylarını tek bir kitapta toplamak istemiş gibi; bunu da Leonardo’nun çevresinde kurmaya çalışmış. Fakat bazı bölümlerde anlatı Leonardo’dan fazlasıyla uzaklaşıyor ve bu durum ana karakterin etkisini zayıflatarak benim için hem akılda kalıcılığı hem de akıcılığı düşürüyor.
Kitabın orta bölümlerinde ise başlangıçtaki bu çok karakterli yapı ile Leonardo’nun hikâyesinin daha iyi harmanlandığını düşünüyorum; bu kısımlar kitap hakkında yeniden umut verdi. Son bölümlerde ise anlatı çok daha toparlanmıştı ve sonunda gerçekten Leonardo’yu hissettiğim bir noktaya ulaştım.
Osmanlı Devleti'nin ve devlet kurumlarının oluşmasında Türk - Türkmen olan Aleviler etkin görevler üstlenmiş, düşünür, din ve tasavvuf adamları devletin oluşumunda, halkla ilişkilerin kurulmasında Anadolu'da birlik ve düzenin sağlanmasında çimento görevi yapmıştır. Ne var ki; 1. adaleti uygulamakla görevli kadılar, rüşvet almak, yolsuzluklara karşı adaleti tecelli etmediklerini belgeler açıkça ortaya koyuyor. 2. devletin işleyişini sağlayan bürokrasi halka karşı sömürü bel aşağı hakaretler ve kırımlar uygulamıştır. Üstelik bu bürokrasi Devşirme Sistemi ile birlikte Türkmenlerden alınarak hristiyan kişilere verilmiştir. 3. Alevi ayaklanmalarının bastırılmasında devlet adamları 'kürdistan askerlerine' bir takım özerklikler vererek onların vasıtasıyla kırım yapmıştır. Bu 3 ana hattın üstünden ayaklanmalar oldukça objektif bir şekilde anlatıldığı için meslekdaşıma müteşekkirim tarih bilincimizin böylesi objektif tarihçilere ihtiyaca var, lisans eğitimimi tamamladığım tarih bölümünün müfredatının taraflı ders anlatılmasına neden olduğu için ve Alevi halkının geçmişte ve günümüzde ezilene omuz vermesinden ötürü ezilmesinden dolayıda üzgünüm..
Siz değerli okurlara keyifli okumalar dilerken, incelememi Pir Sultan'ın Hz. Ali'ye, tarih yazıcılarının ise el pençe olduklarından propaganda için Şah İsmail'e itafta bulunarak ozanımızın katlini vacip gördükleri, güzelim halk türkümüzle sonlandırıyorum;
youtube.com/watch?v=877F04x... objektif okumalar..
