Cem Aşkaroğlu
@cemaskar
Antalya
24 okur puanı
Nisan 2020 tarihinde katıldı
Günün sonunda hissettiğiniz o derin yorgunluğun asıl suçlusu kim?
Byung-Chul Han, Yorgunluk Toplumu adlı bu kısa kitabında, hepimizin inandığı o büyük modern yalanı yüzümüze vuruyor: Özgür olduğumuzu sanıyoruz ama aslında kendi kendimizin kölesiyiz.
Geçmişte insanları çalışmaya zorlayan patronlar vardı. Bugün ise "Sınırlarını aş!", "Daha iyisini yapabilirsin!" diyerek kendi kendimizi acımasızca sömürüyoruz. Buna da kariyer veya kendini gerçekleştirme adını veriyoruz. Başarı takıntısı, bizi kendi rızamızla tükenmişliğe sürüklüyor.
Eğer durmadan çalışıyor, sürekli bir şeylere yetişmeye çalışıyor ve yine de yetersiz hissediyorsanız; bu kitap o görünmez hapishanenin duvarlarını size gösterecek. Kurban ve failin aynı kişi olduğu bu modern tuzağı anlamadan, gerçek anlamda özgürleşmek mümkün değil.
Dürüst olduğunuzu mu sanıyorsunuz? Bir daha düşünün.
Çoğumuz, kararlarımızı mantıklı ve iyi niyetli gerekçelerle aldığımıza inanırız. Ancak Kevin Simler ve Robin Hanson, Beyindeki Fil kitabında
Kırılgan mısınız, dayanıklı mı yoksa antikırılgan mı?
Çoğu zaman belirsizlikten ve kaostan korkarız. Her şeyi kontrol altında tutmaya, riskleri sıfırlamaya çalışırız. Nassim Nicholas Taleb, Antikırılgan kitabında bize bunun en büyük hata olduğunu kanıtlıyor.
Taleb'e göre, canlı olan her şey değişkenliğe ve strese ihtiyaç duyar. Kemiklerimiz baskı gördükçe güçlenir, bağışıklık sistemimiz mikroplarla tanıştıkça gelişir. Peki ya işimiz? Ya hayat tarzımız?
Bir sistem, sarsıntı anında sadece ayakta kalıyorsa "sağlam"dır. Ama o sarsıntıdan eskisinden daha güçlü çıkıyorsa "antikırılgan"dır. Gerçek başarı, rüzgar estiğinde sönmek değil, o rüzgarla daha da devleşen bir ateş olabilmektir.
Siz rüzgar estiğinde sönen bir mum musunuz, yoksa parlayan bir ateş mi?
Medeniyet Bir Boya mı, Yoksa Derin Bir Kök mü?
Rutger Bregman'ın "İnsanlık: İyimser Bir Tarih" kitabını bitirdiğimde, insan doğasına dair içimde büyük bir umut yeşermişti. Bregman,
Sizce insanlar temelde iyi midir, yoksa kötü mü? Haberleri izlediğimizde, tarihi okuduğumuzda, hatta bazen günlük hayatta bile insanın "kötü" olduğuna, bencil ve çıkarcı olduğuna dair bir kanıya kapılırız. Peki ya bu, bize anlatılan en büyük yalandan ibaretse?
Bu kitap tam da bu köklü inanca meydan okuyan bir kitap. Bir kişisel gelişim veya "polyannacılık" kitabı değil. Tam aksine, son derece iyi araştırılmış, gazetecilik, tarih ve psikolojiyi birleştiren bir tez. Bregman'ın iddiası basit ama devrimci: İnsanlar temelde iyi, nazik ve işbirliğine yatkındır. Kötülük ise, genellikle sistemler ve yanlış inançlar tarafından sonradan yaratılır.
Kitabı "ezber bozan" yapan şey ise, bize insanlığın "kötülüğünü" kanıtlamak için sunulan en meşhur hikayeleri ve deneyleri (mesela Sineklerin Tanrısı romanı, meşhur Stanford Hapishane Deneyi, Milgram deneyi gibi) alıp, bunların aslında gerçeği yansıtmadığını, hatta bazılarının bariz sahtekârlık olduğunu kanıtlarla ortaya koyması. Özellikle Sineklerin Tanrısı'nın tam tersinin yaşandığı gerçek bir olayı anlatması inanılmaz etkileyici.
İnsanlık, medyanın neden sürekli olumsuza odaklandığını, "medeni" görünen sistemlerin bizi nasıl daha güvensiz ve bencil hale getirdiğini sorgulatıyor.
Eğer insan doğasına dair o karamsar bakış açınızı sarsmak ve dünyaya daha gerçekçi ama aynı zamanda çok daha umutlu bir pencereden bakmak istiyorsanız, bu kitabı mutlaka okumalısınız. Bittiğinde, hem kendinize hem de çevrenizdeki insanlara olan bakış açınız değişebilir.
