Bir taraftan, İngiltere ve Amerika veya Kanada ve Birleşik Devletler arasında daha hızlı ve verimli uçak ve gemiler, daha iyi yollar ve köprüler, daha iyi lokomotifler ve kamyonlar geliştirip ulaşım maliyetini azaltmaya çalışırken; diğer taraftan, verimli ulaşım için yaptığımız bu yatırımları malların ticari nakliyesini öncekine göre kat ve kat zorlaştıran bir gümrük vergisi uygulamasıyla kısmen etkisiz hale getirmiş oluyoruz. Önce kazakları iki dolar daha ucuza taşıtıyoruz, daha sonra kazakların taşınmasını engellemek için vergiyi iki dolar artırıyoruz. Kârlı biçimde taşınabilecek yük miktarını azaltarak, aslında taşıma verimliliğine yapılan yatırımın değerini düşürmüş oluyoruz.
Reklam
Diğer yandan, makinelerin istihdam olanaklarını çok büyük ölçüde artırdığını söylemek yanlış olmaz. Bugün dünya nüfusu Sanayi Devrimi öncesi on sekizinci yüzyıl dünya nüfusunun neredeyse dört katına ulaşmıştır. Makinelerin nüfustaki bu artışı tetiklemiş olabileceğini söylemek mümkündür çünkü makineler olmasaydı, dünya bu nüfusu idare edemiyor olurdu. Bu sebeple dört kişiden üçünün, sadece işlerini değil, kendi varlıklarını da makinelere borçlu olduğunu söyleyebiliriz.
Tarihsel yasalar da fiziksel yasalar kadar mutlaktır ve eğer hata yapma olasılığı daha yüksekse bu sadece tarihin ilgilendiği insanların sayısının fiziğin ilgilendiği atomların sayısından daha az olması ve kişisel sapmaların daha çok önem kazanmasındandır.
Sayfa 117
