Basri Özcan
@chehbo
Gece Yarısı Kütüphanesi ve Yazarların Kuantum Fiziği MerakıEdebiyat & Roman
#Spoiler
Gece Yarısı Kütüphanesi gayet akıcı, dili sade ve insana umut veren bir kitaptı. Konusu dolayısıyla hayatta herhangi bir konumda bulunan her insan bu kitaptan ilham alabilir. Fakat bu kitap özelinde birçok günümüz yazarına yapabileceğim bir eleştiri var: kuantum fiziği. Kitaptaki gerçekçi olmayan her şeyi açıklamak için kuantum fiziğini kullanmak zorunda değilsiniz hatta kitaptaki gerçekçi olmayan unsurları açıklamak zorunda değilsiniz. Her şeyin sebebi sicim teorisi olamaz, bu sebep her konuya yazıldığı zaman da bayağılaşıyor ve yazarın düşündüğü etkiyi okuyucuda oluşturmuyor. Bazen bazı şeylerin fantastik bir unsur olarak kalması daha iyi, kitabı okurken bilimsel açıklama hiç beklemedim ben mesela. Bahsettiğim konu haricinde kitabı çok sevmiş olsam da, kuantum fiziği açıklamasını görünce heyecanım azaldı açıkçası.
"İdam mahkumunun biri ölümden bir saat önce, yüksek bir dağın tepesinde, ancak iki ayağının sığabileceği kadar daracık bir yerde yaşaması gerekse, çevresindeyse uçurumlar, okyanuslar, sonsuz karanlıklar, fırtınalar ve sonsuz bir yalnızlık olsa, yine de o bir avuç yerde ömrü boyunca, binlerce yıl, sonsuza dek yaşamanın, o anda ölmeye yeğleneceğini söylemiş. Yeter ki yaşasın! Yalnızca yaşasın! Aman Tanrım, bu nasıl gerçek böyle! Bu nasıl gerçek! İnsan ne alçak yaratıkmış! " Raskolnikov bir dakika kadar durup düşündü, sonra" Bunun için insana alçak diyen de alçaktır! " diye ekledi.
Büyükler bir yana, toplum içinde birazcık sivrilen, yani topluma söyleyecek birazcık yeni bir şeyleri bulunanlar, doğaları gereği, tabii kimi az, kimi çok, birer suçlu olmak zorundadırlar. Tersi durumda zaten sivrilmelerine olanak yoktur; öte yandan sürünün içinde kalmayı da yine doğaları gereği kabul edemezler, ki bence de kabul etmemek zorundadırlar.
Özgürlük, özgürlüğü ortadan kaldıracak fikir ve uygulamalarla mücadele etmek zorundadır. Bu görüş, literatürde demokrasinin paradoksu diye bilinen soruna getirilmiş en açık çözümdür. Demokrasi çoğunluğun egemenliği değildir. Zira çoğunluk gönül rızasıyla özgürlüğü tamamen lağvedip, azınlığı esarete mahkum edebilir. Popper'in işaret ettiği gibi, demokrasinin çoğunluğun iradesi şeklinde yorumu irrasyonel bir ideolojinin, otoriter ve rölativist bir batıl inancın, insan gruplarının yanılamayacağı veya hakkaniyete karşı davranamayacağı fikrinin bir ürünüdür ve tabii ki kökten yanlıştır. Demokrasi, çoğunluğun seçtiği nispeten az sayıda insanın geçici bir süre için idareyi demokratik kurumlar çerçevesinde deruhte etmesidir. Demokrasiyle yönetilen toplumların en önemli görevi, demokratik kurumların bekasını koruyacak tedbirleri almak ve bunları gerektikçe yenilemektir. Hiç kimsenin nihai otoriteye sahip olmaması, her bireyin özgürlüğünün garantisidir.
O'nun görüşünün adını artık burada koymak istiyorum. Atatürk'ü bilim -hatta yaşam- felsefesi Albert Einstein'dan Jaques Monod'a kadar uzanan yüzyılımızın bir sıra büyük fen bilimcisinin kendine yakıştırdıkları ve bütün zamanların en büyük felsefecisi diye bilinen Sir Karl R. Popper'in tanımladığı şekliyle eleştirel akılcılıktı.