Ziman û GIRÎNGIYA ZIMANKurdî
Ziman ispatkirin a hebûna mirove ji ber çi? Mirov dema ji dayîka xwe tê dinê şûnve di dest pêkê de heya ku dibe 4 an jî pênc salî heman li dîya xwe dinêrê ka dayik çi dike ew jî wê mînak digire û wekî wê tevger dibe û qise dike. Piştre ku bû ber fehm ê xwe êdî li der û dora xwe dinêre kî bi çi zimanî qise bike ew zarok li gorê wê civatî mezin dibe, li gorê wî civatî dibe xwedî hişmendî. Dema mirovekî bibêje de ka bila zaroya min zimanê dayikê hîn bibe; hewceye pêşî bixwe bibe xwedî hişmendiya ziman. De ka hişmendiya ziman çi ye em binerin; wek me got di destpêkê de li dîya xwe dinêre, dayik çiqas perwerde ye, çiqas ji haya dîrok a xwe heye an bav , di derbarê erdnîgarî ku lê dijîn çiqas haydarê xwe ne, çend çîrok dizanin, di rojevê de çiqas kurdî qise dikin, xwe pîvandin heye an tune ye, ziman gelo tê çi wateyî, di bingeha xwede çi xwedî dike an xwedî kirîye an na? Wekî dinê di qada çandi de ku mirov lê binêre; dûbare wekî çîrok, manî, tinaz, du beyt em vana çiqas î bi kar tînin an em xwe Çiqas li ser zimanê xwe digirin. Dîsa em çiqas zimanê xwe bi hêst tînin ziman tije tije...
Bi rastî her devereke Kurdistanê bi serê xwe dewlemendiyeke mezin de xwede dihebîne lewra em çiqas xwedî derbikevin dê ewqas emê hebin.
Gelincik günü...
Akşamüstü kızıllığı ele geçirirken gökyüzünü, uzaklardan gelen bir rüzgâr, buğday başaklarıyla dans eder gibi oynuyordu son oyununu. Çok yağmur taşımış yorulmuştu bu sene. Bulutlardan hayaller birleştiriyordum, uçsuz bucaksız köyler kuruyordum kafamda. Karacadağ’ın hemen tepesinde, dağdan sıyrılmış maviliğiyle dolunayı gördüm o anda. Mavi bir aydı bu! İki, üç yılda bir gelirdi köye. Bu gece yine o masal var demekti bu!
Keçileri hemen toparlayıp dedeme, köydeki adıyla Apê İsmet'e yetişmeliydim. Tüm köy dedemin evinde toplanacak masal dinlemeye geleceklerdi. En önde hemen dedemin yanında yer bulmalıydım.
Ayda bir dedemde toplanır masallar dinlerdi tüm köy. Dolunay gecelerinde, dedemin evi diğer gecelere göre daha aydınlık olurdu. Yaşlılar ve çocuklar dama dizilir, kadınlar avluda otururdu. Dengbejler gelir, gece boyunca uzun uzun acılarını paylaştırırdı herkese. Herkes kendi payı kadar acısını alır geri dönerdi evine.
Keçi çobanı olmamı da dedem istemişti. Keçi çobanı flütü yapmıştı bana hemen evin önündeki dut ağacının dalından. İyi üflüyor, keçileri sakinleştirir bu çocuk diyerek kandırmış babamı. Keçilerle olan anılarım biraz fazladır benim bunları size anlatmaya kalkarsam dedemin masalına yetişemeyebilirim. Bu yüzden keçileri köpeğim Tomi ile hemen toplayıp evin yolunu tuttuk hep beraber.
Damın her tarafına gaz lambaları, lüküsler yerleştirilmiş, en güzel kıyafetlerini kuşanmış kadınlar avluya baharı taşımıştı. Damda ise köyün önde gelen adamları bayramlık şalvarlarını miğfer edasıyla kuşanmış, tütün kutularını sabahtan doldurmuştu. Bu gece çok derindi, tıpkı tarih gibi.
‘’Gelincik günü’’ masalını anlatacaktı, çünkü bana söz vermişti, mavi ay çıkınca onu anlatacaktı. Dedem hep sözünü tutardı ve bana ''Sen yerde kala ama sözün yerde kalmasın'' derdi.
Herkes
Reklam
Mirov bi destpêka xweparastina li dij xeteriyên ji der ve bû mirov. Jiber ku xweparastina wî di heman demê de ew kir xwedi xiret û rûmetê. Ji wê û pêve mirov hebûneke bi xîret, bizaveke bi exlaq e. Helbet carina di vê xweparastinê de serneket jî. Birîndar bû, dil bû, bi çar alîyê ve hat dorbêçkirin. Yanê êdi xweparastina wî bê wate ma, jiber ku ew dorbeçkirî bû. Ev car mirov dest bi parastina dilê xwe kir. Parastina hest û xeyalên di nav dilê xwe de tengezar mayî. Yanê mirov ev car li dij dijminên hebûna xwe dest bi parastina zarokatîya dilê xwe kir.
Jiber ku şeref, xîret, anor, kesayet û hemî nirxên ku wan ew kirî insan, ev parastina zarokatîya wî bû. Wekî din her tişt çirok bûn. Helbet di vê parastinê de nirxên ku mirov pişta xwe pê dide girêdan gelek girîng bûn. Yanê cûdabûna mirov ya jî hemû hebûnên (maxlûqatên) xwezayê ji ev bû.
Nirxên ku pişta xwe pê dayî. Ev ne hêz bû, ne pere bû, ne jî tiştekî wisa. Jiber ku mirov di dîroka hebûna xwe de fêmkir ku ev yek di roja tengasîya rûmet û şerefa hebûna wî de çi pere nakin. Dil dimîne, helwesta dilsoz û zarokatiya mirov dimîne li ber pişta hebûna dawî de. Teslimiyet, yanê radesti, yanê kuştina dilê zarokatîya miletekî bindest, civakeke bê xwedi... Naxêr ev yek ji aliyê dirok ve nahête pejirandin.
Bersiva dirok wê giran be, wê bi wate be, wê heta dawi edalet... Gava mirov di tengasiya hebûn û nebûnê de dimîne du rê dikeve pêș: Yek ji van teslîmbûn e, yanê bendê xeniqandina zarokatîya di dilê xwe de bi xwe dirêjê celadê xwe dike û dibêje; "Belê efendiyê min, vaye ez berdestê te me, hebûna min qurbana hebûna te be." Lê li gel vê gotinê jî, lava dike, bi çi aweyî dibe bila bibe, bihête efûkirin.Jiyana wî ya heta niha çi wate û nirx tê de çênebûyî bihête bexşandin. Yanê efûkirina tişteki wisa dixweze ku ew ti caran di wî de
Oxlum rûnin ser çokê
Guh bidin vê çîrokê
Ji demên herî dirêj
Ezê bêjim dîrokê
Ş.ç
Tu
Ger tu nebî, dinya li min dibe tarî,
Tu yî barana rehmetê, bi ser min de barî.
Her herfeke navê te, di dilê min de koka xwe daye,
Hezkirina te, ji bo min wekî nan û avê ye.
Bila mîna çemê Firatê biherike evîna me,
Tu yî dengê sazê, tu yî rengê jiyana me.
Ez ê her dem li benda te bim, di her bîhn û kêliyê de,
Tu gul î di nav baxçê dilê minê tî û birîndar de.
Destê xwe ji destê min meke, stêra sibê,
Bila eşqa me bibe çîrok, li ser zimanê her kesî bê.
Tu dergistî nîn î, tu nîvê canê min î,
Di vê gerdûnê de, tu tenê hêvî û aramiya min î.
Kanatlarım uzaklardan yorgun,dizinin dibinde dinleneceğim,yer var mı? Bana çirok anlat anne,bana babamdan bahset,bana o günlerden. Ayaklarınızı ısıttığınız kiremit taşları canlansın gözümde, gelin tellerin,dantel eldivenlerin.. İyiden iyiye kırışan ellerini bir zamanlar nasıl sıkıca tuttuğunu anlat babamın. Bizi sevdiğini anlat.
Reklam
Reklam