Zengin ülkelerde tüm toplumu gözeten demokratik kurumlar bulunurken, fakir ülkelerde seçkin bir sınıfın gücüne güç katan otoriter ve sömürücü kurumlar vardır.
Prof. Dr Daron Acemoğlu
Hangi tür kitapları seviyorsun?
🔎 Polisiye
💕 Romantik
🚀 Bilim Kurgu
🏰 Fantastik
📖 Klasik
🧠 Kişisel Gelişim
🏛️ Tarih
😱 Gerilim
youtu.be/iBrD2BRF4GE?si=...
(Diamond & Acemoğlu & Harvey Karşılaştırmalı Okumalar)
Jared Diamond, Daron Acemoglu ve David Harvey çağdaş sosyal bilimlerde toplumların neden farklı geliştiği sorusuna cevap arayan üç önemli isimdir. Aynı soruya bakarlar ama mercekleri farklıdır: biri coğrafyaya, biri kurumlara, biri kapitalizmin mekânsal dinamiklerine odaklanır.
Şu basit soruya bu üç entelektüel farklı bir bakış açısıyla yanıt arar.
“Neden bazı toplumlar zengin ve güçlü olurken bazıları yoksul kalır?”
İşte bu videoda biraz bundan bahsetmeye çalıştım.
youtu.be/BS-aiH-gtl0
David Harvey okumalarına "Dünyanın Halleri" kitabı ile devam ediyorum. Diğer kitaplarından farklı olarak bu kitap toplu makaleler ve diğer kitaplarından alıntılar içeriyor. Fakat bu kitapla beraber Harvey'in dünyasını iyice anlamış bulunuyorum. Özellikle şu beş kavrama neredeyse bütün kitaplarında bahsettiğini görüyoruz.
1) Mekânın üretimi
2) Zaman-mekân sıkışması
3) Kentsel politik ekonomi
4) Mülksüzleştirme yoluyla birikim
5) Hak olarak kent
Ayrıca, Jeffrey Sachs ve Jared Diamond'ın coğrafyanın ekonomik kalkınmayla ilgili olduğu tezini eleştiriyor. Çünkü onlar Avrupa’nın zenginleşmesinin sebebini yağmur rejimi, zengin kömür madenleri, okyanuslara kıyısı olmasıyla açıklıyorlar. Diğer tarafta ise Daron Acemoğlu var. Zenginleşmenin ve kalkınmanın kaynağı olarak özel mülkiyeti ve bu mülkiyeti koruyan sağlam kurumları görüyor. Bu bakımdan kitap geçmişten bugüne coğrafya ve ekonomi arasındaki yeni fikirleri de süzgeçten geçiriyor.
Son olarak birkaç gün önce attığı tweetle gündemi alt üst eden Ray Dalio'nun "Değişen Yeni Dünya Düzeni" argümanından bahsettim.
Çankaya şişmanı...Alıntı
Ocak 1991’de yeri göğü inleten bir slogan vardı: “Çankaya şişmanı, işçi düşmanı!”
Zonguldak Maden işçileri yüzde 100’den fazla ücret zammı istiyor, buna karşı çıkan Cumhurbaşkanı Özal’ı bu sloganla protesto ediyorlardı.
Bizde ve bütün dünyada ücret ve maaşlar ekonomik daralma ve enflasyon dönemlerinde daima gerilimlere, öfkeli protestolara sebep oldu.
Yine böyle sıkıntılı bir dönemdeyiz.
En düşük emekli maaşını 20 bin liraya çıkaran kanun teklifi Meclis gündeminde
20 bin lira ne ki? Emekliler de asgari ücretliler de Bahçeli’nin de söylediği gibi “sefalet ücreti” alıyorlar. Emekli maaşlarıyla küçük kasabalar dışında, hele de büyükşehirlerde yaşamak mucizedir!
Devlet imkanlarından “müjdeler” dağıtmayı çok seven Cumhurbaşkanı Erdoğan bile emeklilerin sefaleti karşısında bir şey yapamıyorsa, sorun vahim demektir.
ÇEYREK ASIR…
Bu sorun Erdoğan’ın son on yıldaki, özellikle de CB sistemi dönemindeki popülist politikalarıyla teşekkül etti.
Rakamlara baktım, 2002 yılı… AK Parti, Kasım ayında iktidara geldi. Aslında merhum Kemal Derviş dönemidir. 2001 krizi üzerine Derviş reformlarla ekonomiyi sağlam temellere oturtmuştu fakat “kemer sıkma”nın etkileri sürüyordu…
Öyle bir yılda emekli aylığının kişi başı milli gelire oranı yüzde 46 idi… AK Parti’nin reformist döneminde bu oran yüzde 50’leri görecekti… Ali Babacan o döneme ilişkin rakamlar vererek haklı olarak övünür.
Bugün, TV’lerde emeklileri izliyoruz, “eskiden şu kadar et alırdık… ailece restorana giderdik… Torunlarımıza harçlık verirdik” diyorlar. O yılları hatırlıyorlar.
Ama adım adım geriledi. 2025’te kişi başı gelir / emekli maaşı oranı yüzde 28.9’a düştü. Bu feci rakam, gelir dağılımdaki feci bozulmayı da gösterir.
Türkiye’de bugün gelir dağılımı çeyrek asır öncesinden kötüdür.
VERİMLİLİK, BUNU DUYDUNUZ