İbn Haldun üç ciltlik Kitabü'l İber'in birinci kitabı olan Mukaddime'de; engin toplumsal, siyasal ve ekonomik veri birikimini, Kuzey Afrika insanına dair bilimini altı kısım halinde düzenler. Bu kısımları önsüzünde şöyle başlıklıandırır:
1. Kısaca İnsan Nüfusu, Türleri ve Yerleşim Yelpazesi
2. Bedevi Toplumu ve Labileler ile Barbar Yoplulukların bir Tarifi
3. Hanedanlıklar, Halifelik, Krallık ve Devlet Daireleri
4. Yerleşik Toplum, Ülkeler ve Kentler
5. Zanaatler, Uğraşlar, Meslekler ve Durumları
6. Bilimler ve Bunların Edinimi ve İncelemesi
İlk üç kısım, insani gelişmenin evrelerini tartışmaktadır. Bunlar İbn Haldun'un, ilk insandan kırsal kabileye ve oradan da yerleşik hanedanlıklara doğru evrimsel ilerleme olarak tanımladığı şeyin, mantıksal olarak ardışık evreleridir. Bu bölümler İbn Haldun’un diyalektik modelinin çekirdeğini oluşturur. 4, 5 ve 6. bölümlerde; dört kuşak içinde canlı ve bütünleşmiş kabile fetihleri hanedanlığından yoz, iktidarsız, çökmeye mahkum yerleşik rejime evrilen, kentsel monarşik devletin hükümetini, toplumunu ve ekonomisini çözümler.