Bazı mekanlara veda edildi 🥲 7senedir kitaplarımı aldığım tatlı sahaf Dicle hanımefendiciğimle vedalaştık♥️ İnsan bir şehre değil alıştığı yollara , tanıdığı , aşina olduğu yüzlere de veda ediyor ...🥹
Çocuğa baktım önce, sonra Mezopotamya'nın göğüne...
Gökyüzü karanlıktı, çocuk ağlamaklı.
Dicle susuyordu o gece;
dağlar yorgun, taşlar dilsizdi.
Bir çocuğun gözlerinde gördüm bin yıllık yalnızlığı.
Bir annenin ellerinde gördüm ekmeğin ve hasretin izini.
Toprak çatlamıştı kuraklıktan değil,
unutulmuş insanların sessizliğinden.
Sonra başımı kaldırdım göğe.
Yıldızlar bile korkuyordu sanki.
O an anladım;
bazen küfür, bir öfkenin değil,
adaletsizliğe sıkışmış bir vicdanın çığlığıdır.
Mezopotamya...
Her taşı bir hikâye,
her nehri bir ağıt taşır.
Çocuklar büyür burada erken,
çünkü hayat onlara çocuk kalacak kadar merhametli davranmaz.
Ve yine de umut vardır;
dağın ardında doğan güneş gibi.
Çünkü bu kadim topraklarda insanlar,
ne kadar yorulsalar da
yeniden ayağa kalkmayı bilirler.
Dicle akar, rüzgâr eser,
hikâye bitmez...
Mezopotamya susmaz.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
Gašru: Mezopotamya ve Ugarit’in Güç Tanrısı
Gašru, eski Yakın Doğu panteonlarının gölgede kalmış ama ilginç bir figürüdür. Ugarit'te Gataru adıyla anılırdı;
"güçlü, kuvvetli" anlamına gelen bu sözcük, hem bir tanrı adı hem de genel bir sıfat olarak kullanılırdı. Bu yönüyle Gašru, ruhsal güç, belki yeraltının karanlığıyla, belki ölüm sonrası alemle; kimi kaynaklara göre savaş ya da bitki dünyasıyla ilişkilendirilmiş olabilir.
Zamanla, Mezopotamya'daki bazı tanrılar — Lugalirra ya da Erra gibi - Gašru'ya benzer niteliklerle algılanmış; bu da Gašru'nun doğrudan bir tanrı olarak değil ama karakter olarak anlam kazandığını gösteriyor. Neo-Babylon döneminde, Opis şehrinde Gašru adına tapınaklar olduğuna dair yazılı izler bulunur; bu da onun kültünün bir dönem varlığını sürdürdüğünü düşündürür.
Öte yandan, Gašru'nun adı yalnızca bağımsız bir tanrı olarak değil, pek çok tanrının epiteti (sıfatı) olarak da geçer. Örneğin, yağmur ve fırtına tanrısı Adad, çoban tanrısı Dumuzi ya da aşk ve savaş tanrıçası İştar — kimi metinlerde "gašru / güçlü" sıfatıyla nitelenir. Bu, "Gašru" nun sabit bir kimlik değil, bir nitelik, bir güç sembolü olarak görüldüğünü işaret eder.
Antik dünyanın tozlu arşivlerinde dolaşırken, bazı tanrı ve tanrıçaların görkemli tapınakları ve destanlarıyla karşılaşırız. Ancak bu büyük isimlerin gölgesinde, daha az bilinen ama işlevleri itibarıyla merkezi öneme sahip figürler de bulunur. İşte Gašru, tam da böyle bir figürdür:
Adı bizzat "Güç" anlamına gelen, Ugarit'in sisli kıyılarından kadim Mezopotamya'nın bereketli ovalarına
kadar uzanan kültürel bir köprü.
Gašru (veya Ugaritçe’deki eşdeğeri Gataru), sadece bir tanrının adı değil, aynı zamanda mutlak ilahi kudretin ve yıkıcı gücün somutlaşmış haliydi.
Gašru'nun hikayesi, kültürel alışverişin ve inanç
Ben û sen
Gel seninle Ulu Beden Burcuna çıkalım
Çift başlıklı bir kartal simgesinde bir olalım
Sen ben ol, ben sen olayım bir hayalde
Tarihin akışına karşı doyumsuzca seyredelim
Kimi zaman Dicle'yi, kimi zaman hevsel bahçelerini..
Ensari Toprak
Ensari ToprakVe sen ey Diyarbekir'in nadide goncası
Şehri büsbütün nevbahara bürüdün
Bulutun damlası, gökyüzünün rengisin
Misk-i amber olup tüm gülleri açansın
Dicle'nin durmadan akan köpüklü suyusun
Ensari Toprak
Ensari Toprak