Bəliii, Azərbaycan ədəbiyyatının incilərindən biri olan Cəlil Məmmədquluzadənin o məşhur əsəri...
Bu əsər haqqında o qədər çox şey danışmaq olar ki...Cəlil Məmmədquluzadə bu əsərində problem olan o qədər məsələyə toxunub ki, oxuduqca (131 il keçməsinə baxmayaraq) hələ də heç bir şeyin dəyişmədiyini , və bir 100 il keçsə belə dəyişməyəcəyini anladım. Çünki zehniyyət dəyişmədikcə inkişafdan söz gedə bilməz.
Əsərin sujet xəttinə birbaşa təsir göstərən obrazlar: Kətda Xudayar, Qasıməli , Məhəmmədhəsən əmi, Zeynəb, Şərəf, İzzət, Vəliqulu, "Qazı" (Molla)
Fikrimcə, əsərin Ən Güclü Obrazı Zeynəbdir. Ən safı, xeyirxahı isə Məhəmmədhəsən əmidir. Zeynəbin çəkdiyi əzab əziyyət qarşısında dirayətinə, gücünə heyran oldum . Əsl Azərbaycan qadını... Həyat yoldaşı öldükdən sonra ona sadiq qalan, övladları üçün hər şeyi edən , amma nankor bir övladı olan , son ana kimi mübarizə aparan, ən sonda isə öz sözləri ilə desək, zəhər içməyi belə gözə alan güclü bir obraz, olduqca ağıllı bir qadındır. Əsərdə digər bir qadın obrazı isə Şərəfdir. O isə Zeynəbin tam əksi bir obrazdır. Şərəf qorxaq, savadsız, zəif olmağa məcbur olmuş bir qadındır. Şərəf kimi qadınlar hələ də var. Boşanmağa qorxan, əzab çəkmək məcburiyyətində qalanlar... Çünki onun arxasında nə dağ kimi dayana biləcək atası, qardaşı, nə dizində ağlaya biləcəyi anası , nə də öz ayaqları üzərində durmasına kömək edəcək işi, təhsili yoxdur. Düzdü Zeynəbin də atası, anası qardaşı yox idi , hətta övladı belə naxələf idi, amma Zeynəbdə Şərəfdə olmayan cəsarət var idi , onların ən böyük fərqi də bu idi.
Əsərdə Məmmədquluzadə qadına haqları , qadın problemlərinə olduqca xüsusi yer ayırıb. Qadının söz sahibi olmaması , qadının fikirlərinə hörmətlə yanaşılmaması, qadına şiddət başlıca problemlərdən bir neçəsi idi.
Digər məsələlərə gələk.
(Spoiler)başdan deyimki kitab dindar olanlar üçün biraz qıcığlandırıcı ola bilər.Ancaq kitabı oxuyarkən tələsməyin ,sakit dəvam edin, sona qədər oxuyun. Kitabda tanrının varlığı hər yolnan təkzib edilib sonda isə bir neçə cümlə ilə təsdiqlənib.Həqiqətən sonda məni təəccübləndirə bildi .Klasik pis adam, dünyanı xilas edən qəhraman sisteminən çıxıb ,sonda sizi bambaşqa yerlərə sürükləyir.Mən özüm dinən uzaq biriyəm .Ateist deyiləm ancaq, hər hansı bir dinədə inanmıram. Kitabın mənə əsas sorğulatdığı şey azad iradə həqiqətəndə bizi cəhənnəmə sürükləyir (hər nəqədər azad iradə deyə birşey olmasada)?Din üzərinə çox düşünməyən biri olaraq məni bu barədə düşünməyə məcbur etdi.Kitabda bəyənmədiyim tərəf isə qaraqanın bütün kitablarında olduğu kimi burdada qəribə bir soyuqluq issetdim.Cümlələr çox düz tamamilə əsas məsələyə yönəldilmiş öz içində isə heçbir dərinliyi olmayan cümlələr idi.bunan başqa kitabı bəyəndim
Reklam
Güvən... Bu həyatdakı ən çətin şeydir bəlkədə...
Salam, əziz 1000kitap ailəsi. Sizinlə ilk başlarda oxumaqda çox qərarsız qaldığım bir kitabın incələməsini bölüşəcəm. Doğrusu, ilk dəfədir hansısa kitabı oxuyub oxumamaqda qərarsız qaldım. Bu qədər qərarsız qalmağımın səbəbi isə kitabın mənə elə çoxda bir şey qatacağını düşünmədiyimdən idi. Bunun da səbəbi, kitaba qarşı olan yersiz önyargım idi. Yersiz deməyimdə səbəb isə sonradan - kitabın ilk 30 səhifəsindən sonra yavaş-yavaş yanıldığımın fərqinə varmağımdır.
Düzünü desəm kitabın ilk 20 yaxud 30 səhifəsi çox sıradan, adi idi. Lakin maraqlıdır ki, oxucu yenədə kitabı oxumağa can atır. Sanki bir nöqtədən sonra nələrinsə dəyişəcəyinə və hadisələrin daha maraqlı hal alacağını bilirlər. Buda kitabın bəyəndiyim bir digər özəlliyi idi. Kitaba, dedektiv janrı sevməyən biri kimi başladım, amma bitirəndə elə olmadı. ✿) Ən son nə zaman bu janrda kitab oxuduğumu da xatırlamıram. 
Nəimi nəinki gənc yazarlara qarşı aramdakı səddi, həmçinin dedektiv janrlı kitablara qarşı çəkdiyim səddi də yıxmağıma kömək etdi. İncələmdə həm tənqid həm də tərifə yer vermək istərdim. Yazarı şəxsən tanımadığım üçün bunun daha rahat olacağını düşünürəm.
"Bəzi yazarlar"ın kitabları məndə gənc yazarlara qarşı bir sədd yaratmışdı. Lakin bu səddin yox olmasında ilk addımı atmağımda 
Asəf Hüseynov böyük rolu oldusa da tamamilə məhv edən Nəimi bəy oldu.
"Dost… Dostluq… Necə də önəmsiz və xəyaldan ibarət anlayışlar imiş bunlar. Güvən… Asanlıqla birinə güvənən deyiləm deyibdə hərkəsə güvənmək… Güvəndiyin dostun tərəfindən belindən bıçaqlanmaq… Güvən və dost…"
Kitabda ən çox bəyəndiyini sitatlardandır.
Əslində bir musiqini, hər hansı bir kitabdan sitatı bəyənmək üçün bir çox şeyi qurban verməlisən... Məsələn, dost xəyanəti...
Kitabı oxuyub bitirənədək beynimdə bu söz dolandı;
"Unutma,
Düşman kör nişancıdır.
Nəimi nəinki gənc yazarlara qarşı aramdakı səddi, həmçinin dedektiv janrlı kitablara qarşı çəkdiyim səddi də yıxmağıma kömək etdi. İncələmdə həm tənqid həm də tərifə yer vermək istərdim. Yazarı şəxsən tanımadığım üçün bunun daha rahat olacağını düşünürəm.
"Bəzi yazarlar"ın kitabları məndə gənc yazarlara qarşı bir sədd yaratmışdı. Lakin bu səddin yox olmasında ilk addımı atmağımda Asəf Hüseynov böyük rolu oldusa da tamamilə məhv edən Nəimi bəy oldu.
"Dost… Dostluq… Necə də önəmsiz və xəyaldan ibarət anlayışlar imiş bunlar. Güvən… Asanlıqla birinə güvənən deyiləm deyibdə hərkəsə güvənmək… Güvəndiyin dostun tərəfindən belindən bıçaqlanmaq… Güvən və dost…"
Kitabda ən çox bəyəndiyini sitatlardandır.
Əslində bir musiqini, hər hansı bir kitabdan sitatı bəyənmək üçün bir çox şeyi qurban verməlisən... Məsələn, dost xəyanəti...
Kitabı oxuyub bitirənədək beynimdə bu söz dolandı;
"Unutma,
Düşman kör nişancıdır.Kî dibê "Ew Kurd ne ez im?"Kurdî
Puan vermedi·266 syf.·
2021 34. kitabı
Silav Hevalên Hêja;
Nirxandina xwe re pêşî piçek Qala Erêbê Şemo û dawî jî qala Dastana Kela Dimdimê bikim.
Erebê Şemo seroka û bavê romanê Kurdîye.
Yekema Romanê Kurdî "Şiwanê Kurmanca" yê nivîsand.
Çi gotiye Dostoyevskî
"Em gişt li saqoyê Gogolê de şîn bûn"
Em jî dibêjin:
"Em gişt li bilûra şiwanê Şemo de şîn bûn"
Niha li qala romanê Dimdim bikim.
Hûn zanin ku paşeroja me de çi qas Mêrxas, egîd,camêr hebûne ew qas jî, belkî ji wan zêdetir Xayin, tirsonek, durû jî hebûn û mixabin niha jî hene, ê her dem jî hebin.
Xanoyê Çendzêrîn jî mirovkî Merxas, Welatparêz û Azadîperest e.
ji bo gelê xwe, çanda xwe, dîroka xwe, ji bo azadîya Kurdan her dem, him xayinê nava Kurdan him jî dijminê Kurdan (Padişahê Romê, Şahê Îranê) re şer kirîye, ceng bi ceng hesp ajotîye, şûrê ji bo heqê, edaletê, têkoşîne her tim ji destê xwe de bilind kirîye.
Xanoyê Çengzêrîn, ne mîr e, ne axa ye, ne xan e ne xwedî yê qesra ye.Tenê Kurd e û bi gotina vî "Ez kurd im, ev her tiştî de zêdetir û mezin ne."
Şahê Îranê û Padîşahê Romê bûne yek û her fersendê de gundê Kurdan Talan kirine, zarokên û jinên wan qir kirine.Çimkî wana dagirker in, faşist in.
Dawî jî dibên
"Kurd û Tirk birane, ne dijminê hev du ne."
Lê mixabin mirovên Kurdan jî ji wan bawerî kirîne û bindestîyê qebul kirine.
Kela Dimdimê bila ji me re rêber be, bila rêya têkoşînê me her tim ronî bike.Em zanin ku
dijminên bav û kalan nabin dostê me.
Dostê kî dibin?
Heger mîna wan bifikirî, biaxivî, heger bindestî yê qebûl biki vî çaxê tu dostê wan dibî, lê êdî navê te türkürd dibe.
Xanoyê Çengzêrîn zane ku wana ne mirov in, nizanin çand, şarîstan çî ye, tenê zilm, talankirin, qir kirin zanin.Hêj nizanin mirovatî çî ye.Xano jî li gotinê wanê derewa bawerî nekirîye û tenê eşîrê xwe re na, ji bo eşîrê kurdê dinên jî ew û leşkerê xwe wan
Silav ji we re hemû dînên dinyayê!Kurdî
9/10
Pirtûka ku ji aliyê psîkiyatrê navdar https://1000kitap.com/yazar/Irvin-D-Yalom ve hatiye nivîsandin, qala pêvajoya tedawîya ya di navbera Dr. Josef Breuer û Prof. Friedrich Nietzsche dike. Şêwaza ku Îrvîn D. Yalom bi kar aniye gelek zelal, herikbar û hêja ye. Hema hema hemû kesên di pirtûkê de derbas dibin mirovên rast in; Lê çîrok bi hêza pevxistina nivîskarê geş dibe û dixemile.
Bûyera vê romanê di sedsala 19a, beriya dîtina zanista psîkoanalîstê, li vîyanayê derbas dibe. Her wiha pirtûk qala mirovên navdar ên vê serdemê jîyaye wekî Josef Breuer, Sigmund Freud, Lou Salome dike. Bi kurtasî dikarim bibêjim pirtûk li bin, lihevanîna nêrînên zanistî û felsefî yên van kesên navdar û Nietzsche bingehî dide û bi vê encamê romaneke rast/xeyalî derdikeve holê.
Rojekê, jina ku mêran sergêj dike ango Salome ji bo nexweşiya Nietzsche tê li cem psîkolog Breuer. Salome ji breurî re dibêje" Pêşeroja çanda Ewropayê di bin talûkeyê de ye, Nietzsche nexweş e. Alî wî bikin."
Breuer bi hêviya ku dîsa Salomé bibîne bersiva "bila"yê dide. Û bi vê bersivê rêwîtîyeke dirêj dest pê dike.
Dr. Breuer û Sigmund Freud, yek ji lehengên sereke yên vê pirtûkê ne. di salên 1880an de li vîyanayê metoda "free association" li ser Anna o.yê ku nexweşê êşa hîsterî ye diceribînin û bi vê metodê jî bingehîya psîkoanalîstê diavêjin.
Nietzsche fîlozofekî derveyî serdema xwe ye ku nêrînên wî ji serdema wî dûrtir kûrtir in. Ji pirtûkên wî yên wê demê hatibûn weşandin ("Human, All Too Human", "The Dawn of Day", "The Gay Science" û "Untimely Meditations") jî dihat fêm kirin ku ew bangê pêşerojê dikir. Lê Prof. Friedrich Nietzsche, fîlozofê xwedî fikrên ji dema xwe dûrtir, ji ber nexweşiya giran a mîgrenê jiyaneke dijwar dijîya.
Rojekê Prof. Nietzsche evîndarê helbestvaneke ciwan (Salomé) dibe. Salome