Enes Başak
@drenesbasak
Bu yaz yanınızdan ayırmak istemeyeceğiniz kitapları sizin için bir araya getirdik.
💬 Siz olsanız bu listeden hangisiyle başlardınız?
Ülkemizde hacamat üzerine yazılmış fazla eser bulunmuyor. Bu eserlerin büyük bir kısmı da nitelik olarak kabul edilebilir düzeyde değil. Dr. Turanşah Tümer’in “Tıbbi Hacamat” eseri, piyasadaki diğer hacamat kitaplarına nazaran daha iyi bir eser. Tümer eserini ciddi bir titizlikle kaleme almış diyebiliriz. Eserde hacamatın tarihi, İslamiyet’teki yeri, günümüz uygulamaları ve modern tıp ile yapılmış kıyaslamaları yer alıyor. Hacamatı her yönüyle incelemesi bakımından eser gayet iyi. Ancak şöyle bir sıkıntı var ki Tümer eserinde muhatabını tam olarak belirleyememiş. Eserin bazı yerleri doktorlara hitaben yazılmış olup son derece ileri düzey ve doktor olmayanlar için anlaşılmaz ifadeler ve terimler içerirken, bazı yerleri ise doktor olmayanlar için yazılmış çok basit ifadeler içeriyor. Bu mütenakız durum okuma sırasında esere yabancılaşmaya sebep olabiliyor. Benim görüşüm hacamat üzerine iki farklı eser yazılmalı; biri sadece hekimleri muhatap alarak yoğun tıp terimleri ve bilgileri içermeli, diğeri ise hekim olmayanlara hitap ederek hacamatı daha anlaşılır bir şekilde anlatmalı. Tümer’in eseri bu bakımdan muhatabını belirleyememiş diyebilirim. Tümer eserinde birçok hastalığı, kanseri dahi, hacamat ile tedavi ettiğini belirtiyor. Bu gibi aşırı ifadelerden kaçınmak lazım. Üzerine halen yayınlar yapılan, klinik sahası tam olarak belirtilmemiş hacamat için “kanseri dahi tedavi eder” demek gerçeklikten uzak, abartılı bir ifadedir. Eserin sonunda yer alan vaka örnekleri ise derli toplu değil. Vakaların tek bir formatta hazırlanması daha iyi olabilirdi. Bunlara rağmen Tümer’in eseri piyasadaki birçok esere göre iyi diyebilirim. Bu alanda çok daha iyi çalışmaların yakın zamanda gelmesini ümit ediyorum.
Ülkemizde hacamat üzerine kaleme alınmış eser sayısı bir hayli az. Maalesef bu eserlerin bazıları da nitelik bakımından fazla doyurucu değil. Zeynel Demir, “Ehl-i Beyt İnancında Hacamat” isimli eseriyle hacamat hakkında hem İslami yönden hem de tıbbi yönden bilgi vermeye çalışıyor. İslamiyet’te hacamat uygulaması hakkında bilgi verdiği bölümde hadislere dair rivayetler oldukça az. Başka eserlerde kaynağı ile geçen Peygamberimizin hacamat ile ilgili yaşadığı bazı önemli hadiselere bu eserde yer verilmiyor. Eserde hacamata dair bazı hadisler anlatılırken, bazıları ise anlatılmıyor. Eserde daha çok on iki imamın altıncısı olan Ca'fer es-Sâdık’a dair rivayetler yer alıyor. Eserde hacamat, İslami açıdan bu şekilde değerlendiriliyor. Hacamata dair tıbbi yönden yapılan değerlendirmeler ise nesnellikten ve bilimsellikten son derece uzak. Tıbbi bilgiler iyi bir araştırmanın ürünü olmayıp daha çok sağdan soldan derlenmiş bilgilerin kopyalanması ve harmanlanması ile elde edilmiş gibi görünüyor. Tüm bunlara rağmen kendince de olsa bir araştırmanın ürünü olduğundan yazar bir tebriki hak ediyor. Bunlarla birlikte hacamata dair çok daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç bulunduğunu belirtmek yerinde olacaktır.
Çanakkakle Onsekiz Mart Üniversitesi’nde araştırma görevlisi olan, Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi mezunu Büşra Yıldırım, İslamiyet’te hacamatın yeri hakkında önemli çalışmalara imza atmış bir akademisyen. “Hz. Peygamber Döneminde Hacamat Kültürü” ismiyle sunduğu yüksek lisans tezini 2019 yılında “Hz. Peygamber (sas) Döneminde Hacamat” ismiyle eser olarak yayınlıyor. Bu eserde hacamatın tarihsel süreci hakkında bilgi verdikten sonra Hz. Peygamber dönemindeki hacamata dair bilgiler veriyor. Hz. Peygamber döneminde hacamatın ne anlam ifade ettiği, hangi sebeplerle yapıldığı, hangi zamanlarda yapıldığı, yapılırken hangi aletlerin kullanıldığı olmak üzere hacamata dair tüm bilgilere eserinde yer veriyor. Bilgilerinin kaynağı olarak hadis ve rivayetleri kullanan Yıldırım, çeşitli önemli hadis kitaplarını ve literatürü ciddi bir taramadan geçiriyor. Ardından çalışmasını Hz. Peygamber’in yaşadığı dönem olarak sınırlandırıyor. Akabinde ise bilgileri bir tasnife uygun olarak veriyor. Bunlarla birlikte İslamiyet’te hacamat ile ilgili yayınlanmış diğer eserler ve makalelere de atıflarda bulunuyor. Çelişkili hadis ve rivayetleri belirtip, çelişkilerin giderilmesi işini hadis ilminin mütehassıslarına bırakıyor. Hz. Peygamber’in bizzat yaptırdığı ve yapılmasını tavsiye ettiği hacamat, binlerce yıldır birçok toplumda uygulanan önemli bir tedavi yöntemi. 2014 yılından itibaren ülkemizde yasal hale gelen hacamat, yalnızca, hacamata özel eğitim almış doktorlar tarafından uygulanması gereken önemli bir tedavi yöntemi. Hacamatın bilimsel zeminini ve uygulanışını bilmekle birlikte hacamatın İslamiyet’teki yeri ve işlevi hakkında da bilgi sahibi olmak isteyenleri bu eseri okumaya davet ediyorum. Güzelce istifade edebilmek dileğiyle…
