Enes Başak
@drenesbasak
Raymond F. Betts’in “Dekolonizasyon” eseri son zamanlarda okuduğum en güzel kitaplardan biri. İngiltere, Fransa, Hollanda, Belçika gibi ülkelerin sömürgesi konumunda bulunan Hindistan, Cezayir, Gana gibi yerleşimlerin bağımsızlığını kazanma süreçleri anlatılıyor. Bu kitapta Avrupalıların sömürge ülkelere yaptığı zulümlerden ziyade sömürge milletlerin bağımsızlığını kazanma ve sonrasındaki sosyoekonomik, yönetim, kültür gibi konularına değiniliyor. Tartışmasız bir biçimde ifade edilebilir ki Avrupa bugünkü refahını yüzlerce yıl boyunca döktüğü kan ve gözyaşına borçludur. Buna dur deme zamanı ise iki dünya savaşı arasında gerçekleşmiş ve ulus - devlet uyanışı ile sömürgeler bağımsızlıklarını kazanmışlardır. Kitaba dair not edeceğim çok şey olmasına rağmen sadece bir iki konuya değineceğim. Avrupa geliştikçe kendini batı konumuna yerleştirmiştir. Buradaki batı kavramı yön olarak değil gelişmişlik düzeyi olarak kullanılmıştır. Oysa süper güç döneminde dünyanın batısı Osmanlı idi. Avrupa’nın bugünkü batı zihniyetinin altında ise diğer milletleri aşağılama ve hor görme duygusu vardır. Bu düşünceden hızla kurtulmak gerekiyor. Bir diğer not şu ki bağımsızlığını kazanan sömürgelerin çoğu istikrarlı bir gelişim sergileyememiş (Kore, Malezya, Hong Kong, Singapur gibi bazı yerler hariç) ve hatta çoğu defalarca darbeler ile sarsılmıştır. Zira yönetimi sömüren ülkeden devralan yerli yöneticiler elde ettikleri gücü kalıcı olmak ve şahsını zenginleştirmek gibi kendi menfaatine kullanmıştır. Bu da dünya siyasetinde “sömürme eyleminin dışta içe evirilmesi” olarak yorumlanmış. Daha çok şey söyleyebilecekken bu kısa not ile kitaba dair yorumumu tamamlıyorum. Bu kitabı kesinlikle ve hatta “lütfen” okuyunuz.
Bazı hikâyeler tam tahmin ettiğin gibi ilerler. Bazılarıysa son sayfada tüm bildiklerini sorgulatır. 🤯
Ters köşeleri seviyorsan, seni sonuna kadar merakta bırakacak 3 kitap önerisini keşfetmeye hazır ol!
“Arka Kapak Yazıları”, Mustafa Kutlu’nun kalemiyle hayat bulmuş 22 resimli hikâyeden müteşekkil. Tartışmaya açık olmakla birlikte yazarların toplumsal görev ve ödevleri olduğuna inanıyorum. Bu duyguyu taşıyan yazarların bakışı, dokunuşu ve yorumu bir başka oluyor. Kutlu, işte böyle yazarlardan biri. Sıradan olayları daha derinlemesine yorumluyor. Görünenin görünmeyen tarafını düşünüyor. Zamanın çok hızlı aktığı bu dönemde, olayları ve nesneleri daha iyi yorumlayabilmek adına gerektiği yerlerde hayatına esler veriyor. Birçoğumuz için önemsiz olabilecek ayrıntıları gün yüzüne çıkarıyor. Peki, bunun bize faydası nedir? Şahsen şu kitabı okuyunca kendime çıkardığım ders, zamanın hızlı akışında hayatın ritmini kaybettiğimi bana fark ettirmesi oldu. Sıradan gibi gördüğüm olayların aslında daha önemli olabileceğini, derin manalar taşıyabileceğini ve bunlar için de arada zamandan sıyrılıp hayatı kucaklamam gerektiğini anladım. Ayrıca kitapta geçen en beğendiğim şu cümleyi zihnimin başköşesine koydum: “okumaya ihtiyacımız ancak ahlaka ihtiyacımız kadardır”. Bu cümleyi yorumlamak ve kendi hissesini aramak ise sizlere kalmış.
Ülkemizin nadide ve ödüllü şairlerinden Nurullah Genç'in son eserlerinden biri olan "Çiçekler Üşümesin", sizleri derin düşüncelere sürükleyecek bir eser. Bir çay/kahve ve bir kalem ile ilk fırsatta okumanızı tavsiye ediyorum.
