İTHAF
Bu Novella; karne parası, odun ve kömür parası için utandırılan; M.E.B. onaylı ders kitapları okul çantasındayken "yardımcı kaynak" kılıfıyla sunulan o derginin ücretini ödeyemediği için velisi ile öğretmeni arasında ezilen, utancından sıranın altına giren dünün talebelerine;
Masasının başköşesinden eksik etmediği bir metrelik cetveli asıl amacının dışında kullanan sözde öğretmenlere; minicik yüreklerin aynasına salya saçarak bağıranlara; o küçücük parmak uçlarını birleştirip titreyerek uzatanlara, uçlarına kâh cetvelle kâh sopayla at nalı çakarcasına vuran "öğretmeyenlere";
Elin çocuklarına bak, el gün ne der, adam ol!" denilerek her fırsatta azarlanan; "Acaba kızarlar mı?" kaygısıyla acıktığını, susadığını dahi söyleyemeyen o çekingen kalplere;
Ve rengârenk bisikletlere, bisikletçi dükkânlarının önünde sarı sıcağın altında saatlerce bakan, onlara dokunmaya bile korkan çocukluğunun elinin bırakamayanlara;
Bugün Nöropsikiyatrik sendromların sancılarını çeken, nasıl düşüneceği öğretilen dünün ve bugünün tüm çocuklarına atfen...
Ucu kör ve kırık bir kurşun kalemle yazılmıştır.
Can Bayındır; çocukluğun kuytu köşelerinde saklı kalan travmaların, yetişkinlik hayatındaki Nöropsikiyatrik izdüşümlerini takip ediyor. Toplumun ve eğitim sisteminin “adam etme” adı altında bıraktığı kalıcı izleri, sarsıcı bir dürüstlükle ele alan yazar; susturulmuş bir neslin kolektif hafızasını kayıt altına alıyor. Bu eserinde, geçmişin bugünü nasıl yönettiğini sorgularken; okuru, kendi çocukluk yaralarıyla cesur bir hesaplaşmaya sürüklüyor.
GÜNEŞ DOĞUDAN DOĞAR
Orta Asya’dan Nizam-ı Âlem’e
SELİM GÜRBÜZER
Uzun yıllar uğraşı sonucu oluşan Güneş Doğudan Doğar adlı eserim 2022 yılının son aylarında Kitap Yurdu Doğrudan Yayıncılıktan (KDY) okuyucuyla buluşup, yayımlanan eserim 9 ayrı bölümden oluşmakta. Ve bu eser 454 sayfa hacimlidir.
Kitabın önsözünde şu ifadelere yer verdim:
“Allah-ü Teâlâ ve Tekaddes Hazretlerine sonsuz hamdu senalar, Resul-i Ekrem Efendimiz (s.a.v)’e salat ve selam olsun.
Eser incelendiğinde Orta Asya’dan başlayan bu kutlu yolun Balkanlar’a uzandığını, oradan da Viyana kapılarına kadar uzandığını görürüz. Orta Asya’dan başlayan bu koşunun hem maddi hem de manevi cephesini okuyucuya ilginç geleceğini umduğum bir üslup çerçevesinde dikkatinize sunmaya çalıştığım görülecektir. Tabii ki, bu uzun soluklu koşuyu bir solukta anlatmanın mümkün olmadığının idrakiyle ortaya karınca kararınca ne koyabilirsek buna da şükretmemiz gerekecektir. Hem nasıl şükretmeyelim ki, hele bilhassa tarihi süreç içerisinde Başbuğu Hakanlara ışık saçan Gönül Sultanlarının manevi tasarruf ve sohbet iklimi altında bu eseri kaleme almanın hazzını almak bile başlı başına bizim için büyük bir nimet olsa gerektir.. Bu nedenledir ki eserin hazırlanmasında yaklaşık 10 yıllık bir süre içerisinde büyük bir titizlikle defalarca gözden geçirip olgunlaştığına kanaat getirdiğim noktada 2022 yılın son ayı itibariyle vira bismillah deyip siz değerli okuyucularımın beğenisine sunmuş durumdayım. Oldu ya, şayet anlatılması gereken gözden kaçan hususlara değinmeyip ya da anlatımlarımızda sürçülisan babından hatalarımız olduysa da şimdiden okuyuculardan bizleri mazur görmelerini dilerim.
Her ne kadar Orta Asya’dan Nizam-ı âleme giden yolun tarihi akış çerçevesini tam
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
DEHB'e dair kapsamlı bir çalışma...Psikoloji /Psikiyatri
DEHB’nin nörobiyolojik temel bileşenleri:
• Dopamin salınım ritminin pulsatif düzensizliği.
• Prefrontal korteks–striatum iletişiminde fonksiyonel kopukluk.
• Ödül devrelerinde gecikmeye düşük tolerans (delay aversion).
• Zamanın bilişsel temsilinde (time perception) entropik bozulma.
• Duygusal regülasyonda limbik baskınlık.
Bu yapısal bozukluk, kişiyi “isteksiz” değil, disregüle hale getirir.
Zihin başlamak ister ama başlatma devreleri ateşlenmez;
devam etmek ister ama dopaminerjik tonus çöker;
bitirmek ister ama PFC stabilitesini koruyamaz.
Yani DEHB’li bireyler iradesiz ,karasız,vdengesiz değil nörotransmiterleri dengesiz.
Felsefi açıdan DEHB, insanın zamana hükmetme kapasitesinin kırılganlığını ortaya çıkarır.
Heidegger’in “zaman varoluştur” tezi burada nörobiyolojik karşılığını bulur:
Zamanı düzenleyemeyen zihin, kendi varoluşsal yönelimini de düzenleyemez.
İki Mekanizmanın Nörobiyolojik Kesişimi: Ortak Entropi Noktası
Dopamin bağımlılığı ve DEHB’nin kökenleri farklıdır,
ancak çıktıları aynı sinaptik bölgelerde yoğunlaşır:
• Dorsolateral PFC disfonksiyonu
• Striatal dopamin transmisyonunda dengesizlik
• Ödül-salience haritalamasında bozulma
• Dürtü–kontrol devrelerinin inhibisyonu
• Uzun vadeli hedeflere yönelik motivasyon kaybı
• Zamanı yapılandırma kapasitesinin çöküşü
Her iki durumda da zihin, davranışlarını “özgür seçim”le değil,
dopaminerjik akışın yarattığı eğilimler ile belirler.
"Bedbinlik cezası olarak nazarında pek fena bir memlekete düşer." 2. Söz'den.
Zaman zaman kuantum fiziği ile ilgili kitaplar okurum. "Hakikatin tâ kendisidir!" demek aşırılığına kapılmam. Hayır. Zîra, imân ederim, hakikat ancak el-Muhît olan Allah'ın elindedir. Rabbü'l-Âlemîn olarak her şeyi yaratan Odur. Evet. Her şey hakkındaki en doğru bilgiyi her şeyi yaratmak itibariyle her şeyi kuşatan Vahid-i Ehad söyleyebilir. Parçadan bütüne gidenlerin bilgisinin kıymetiyse ulaşabildikleri parçanın büyüklüğüne göredir. Ne kadar kuşatabildilerse o kadar!
Fakat şu kadarcık hakkını veririm: "Kuantum fiziği beşeriyetin gözünü bir parça açmıştır." Ne anlamda? Geçmiş yüzyılın materyalist fizik yaklaşımını aşmak bağlamında. Aynen. Materyalizmin eşya yaklaşımı sadece "gözleneni" esas alıyordu. "Gözlemciyi" bir detay gibi görüyordu. (Ve hiç hesaba katmıyordu.) Dolayısıyla hakikatin dairesi şahit olunandan ibaretti. Ancak kuantum fiziği bunu bir parça kırdı. Gözlemcinin de gözlemlediği şeyi etkilediği gibi bir yere götürdü bizi.
Dalga-tanecik araştırmalarıyla yazıyı uzatmayayım. Lakin kuantum fiziğiyle asgarî ilgilenenler dahi bilirler: Gözlemcinin yaratılışa etkisi üzerine acayip acayip iddialarda bulunmaktadır.
İşte, bir şekilde, bunun, Bediüzzaman Hazretlerinin "mânâ-i harfî" ve "mânâ-i ismî" kavramlaştırmalarına da bakabileceğini düşünüyorum arkadaşım. Çünkü, o, bir yerde Refet abiye bu ıstılahları tarif ederken diyor ki:
**"Sen âyineye baksan, eğer âyineyi şişe için bakarsan, şişeyi kasten görürsün. İçinde Re'fet'e tebeî, dolayısıyla nazar ilişir. Eğer maksat, mübarek simanıza bakmak için âyineye baktın; sevimli Re'fet'i kasten görürsün. (...) Âyine şişesi tebeî, dolayısıyla nazarın ilişir. İşte birinci surette âyine şişesi mânâ-yı ismîdir; Re'fet mânâ-yı harfî
"Rahmân-ı Rahîm olan Allah'ın, Furkan-ı Hakîmi Arş-ı Azîmden üzerine indirdiği zât olan Efendimiz Muhammed'e (a.s.m.) ümmetinin iyilikleri adedince milyon salât ve milyon selâm olsun. Risâletini İncil, Tevrat ve Zebûr'un müjdelediği; nübüvvetini doğduğundan hemen önce ve doğumu ânında meydana gelen hârikulâde hallerin, cinnî hâtiflerin, insanlardan evliyâ ve kâhinlerin haber verdiği; işaretiyle ayın ikiye bölündüğü Efendimiz Muhammed'e (a.s.m.) ümmetinin alıp verdiği nefesler sayısınca milyon salât ve milyon selâm olsun. Çağırmasıyla, ağaçların yanına geldiği, duasıyla yağmurun süratle yağdığı, bulutun sıcaktan korumak için başında gölge yaptığı, bir kilelik yiyeceğinden yüzlerce insanın doyduğu, parmakları arasından suyun üç defa Kevser gibi aktığı; Allah'ın kertenkeleyi, ceylanı, kuru hurma direğini, koyun paçasını, deveyi, dağı, taşı ve çakıl taşlarını onun için konuşturduğu; Mi'racın ve 'Göz ne şaştı, ne de başka bir şeye baktı.' (Necm, 53/17) âyetinin sahibi Efendimiz ve şefaatçimiz Muhammed'e, (a.s.m.) Kur'ân'ın ilk indiği andan itibâren kıyâmete kadar her okuyanın okuduğunda hava dalgalarının aynalarında Allah'ın izni ile temessül eden her kelimesindeki her harfi sayısınca salât ve selâm olsun. Bu salâvâtların her birisi hürmetine bizi bağışla, bize merhamet et, Ey İlâhımız! Âmin."
— Sözler, On Dokuzuncu Söz, On Üçüncü Reşha, Arabi dua metni tercümesi
güney kore forma numarası hilesi
ulan manyaklar resmen casusluk filmi çeviriyor dünya kupası hazırlıklarında. son heung-min bir maç 7 numarayla çıkıyor, öbür maç 19, bir dahaki 2 … scout'lar, video analistleri “bu kim lan, aynı adam mı yoksa ikizi mi” diye deliye dönüyor.
aslında mantıkları çok basit: “batılılar asyalı futbolcuları yüzünden ayırt edemiyor, o zaman numaraları da karıştıralım ki analizleri sıfırlansın” diyorlar. shin tae-yong'un meşhur açıklaması da efsane: “bizimkileri birbirinden zor ayırt ediyorlar, biz de yardımcı oluyoruz” tarzı bi şey.
2002'den beri gelenek haline gelmiş, 2018'de isveç'e karşı da yapmışlar aynısını. hazırlık maçlarında yasal, turnuvada kadro belli olunca numara sabitleniyor tabii. ama rakibin zihnini sikmek için baya etkili bi (mind games) sahtekarlık bence !!
türkçe karşılığı “`forma numarası trollü`” olabilir. koreliler bu konuda baya kurnaz çıktı, takdir etmek lazım. avrupalı hocalar sinirden kudururken koreliler kenardan gülüyor herhalde.
güney kore'nin dünya kupası hazırlıklarında yaptığı “forma numarası hilesi” (`jersey number trick`), bir taktik oyun/zihinsel savaş stratejisi.
ne yapıyorlar?
güney kore milli takımı, hazırlık maçlarında ve dünya kupası öncesi kamplarda oyuncuların forma numaralarını kasıtlı olarak değiştiriyor.
örneğin:
— bir hazırlık maçında son heung-min 14 numara giyerken,
— bir sonraki maçta 2 numara gibi farklı bir numara alabiliyor.
bu, rakiplerin video analistleri, scout'ları ve teknik ekiplerinin oyuncuları forma numaralarına göre etiketleyip analiz etmesini zorlaştırmak için yapılıyor. özellikle avrupalı veya batılı takımlar için asyalı oyuncuları yüzlerinden ayırt etmek zor olabileceği gerekçesiyle (koçların kendi açıklamalarına göre) bu yöntemi kullanıyorlar.
tarihçesi ve örnekler
- bu, 2002