Edanur
@edanursahiinn
Bu kitap benim için “seviyorum” ya da “sevmiyorum” diye kolayca sınıflandıramadığım kitaplardan biri oldu.
Aslında kitapta beni en çok etkileyen şey, Melek’in başına gelenlerin bir "kader" gibi sunulmasıydı. Melek, bir insan olarak değil, üzerine kirli fantezilerin inşa edildiği boş bir levha gibi görülüyor. Onun idam sehpasına gidişi, aslında toplumun kendi günahlarını bir kadının boynuna asarak temizlenme çabası gibi hissettiriyor.
Özetle; Melek aslında asılmıyor; bir toplum, kendi içindeki insafı ve adaleti o darağacında sallandırıyor. Bitirdiğimde “beğendim mi?” sorusuna net bir cevap veremesem de, “etkilendim mi?” sorusuna kesinlikle evet derim.
“Kötü bir anıyı unutmanın en iyi yolu güzel bir tanesiyle değişmektir.”
Açıkçası bu kitabı okurken en çok hissettiğim şey huzursuzluktu. Daha başından itibaren her şeyin yolunda gitmeyeceğini anlıyorsun. George ve Lennie’nin o küçük çiftlik hayali bana bir yandan çok sıcak geldi ama bir yandan da “bu kadar güzel bir şey gerçek olabilir mi?” diye sürekli düşündüm. Çünkü daha ilk sayfalardan şunu hissettim: Bu hayal biraz fazla güzel… ve muhtemelen o kadar kolay gerçekleşmeyecek. Sanki umutla gerçeklik arasında sıkışmış bir hikâye okuyormuşum gibi hissettim.
Bir de şu var: Kitap sadece iki arkadaşın hikâyesi değil. Arka planda sürekli bir yalnızlık hissi var. Çiftlikteki diğer karakterlere baktıkça herkesin aslında bir şekilde yalnız olduğunu fark ediyorsunuz. Kitapta yalnızlık bence sadece bir tema değil, kitabın neredeyse görünmeyen ana karakteri gibiydi.
Ben okurken en çok şunu hissettim: Bu kitapta herkes bir şekilde “görülmek” istiyor ama kimse gerçekten görülmüyor. George ve Lennie’nin ilişkisi bu yüzden bu kadar özel geliyor, çünkü o dünyada birbirine gerçekten temas edebilen tek bağ neredeyse onlarınki. Ama ironik olan şu ki, o bağ bile tam anlamıyla eşit değil. George bir nevi yalnızlığını Lennie’ye bakarak bastırıyor, Lennie ise zaten kendi dünyasında yarı izole yaşıyor. Yani aslında onlar bile tamamen yalnızlıktan kurtulamıyor. Bu bana şunu düşündürdü: Yalnızlık her zaman tek başına olmak değil, anlaşılmamak ve bağ kuramamak…
Mutlaka şans verilmeli…
Hiç elimden düşürmek istemediğim bir kitap oldu, en azından 1 günlüğüne… Kitabı okurken beni en çok etkileyen şey, yaşanan onca acının abartılmadan, neredeyse sessiz bir şekilde anlatılması oldu. Bu sessizlik, anlatılan trajedileri daha da ağır hissettirdi. Yazarın dili oldukça sadeydi, bu da okur olarak duyguları kendim hissetmeme neden oldu; bana ne düşüneceğimi söylemedi, sadece olanları gösterdi. Bence kitabın etkileyiciliği de tam olarak buradan geliyor. Acı, bağırmadan anlatıldığı için daha kalıcı oluyor.
Romanın arka planında Çin’in yakın dönemde yaşadığı iç savaşına, toprak reformuna ve bu dönemin halk üzerindeki etkilerini, kırsal kesimdeki insanların acılarını, yoksulluğunu ve devlet politikalarının günlük hayata yansımalarına dair izler görmek mümkün olsa da, hikâye bana oldukça evrensel geldi. Çünkü anlatılan şey aslında herhangi bir coğrafyada yaşanabilecek bir insan hikâyesi. Yaşamak, bana bazen hayatta kalmanın bir başarı değil, bir zorunluluk olduğunu düşündürdü. Ve belki de insanın en büyük direnişi, tüm kayıplara rağmen yaşamaya devam etmesidir.
Roman boyunca beni en çok etkileyen nokta, “normal” kabul edilen hayatların aslında ne kadar tekdüze ve baskılayıcı olabileceğiydi. Akıl hastanesinde yaşayan karakterlerin, dışarıdaki insanlardan daha samimi ve özgür olmaları önemli bir noktaydı. Bu da bana, toplumun koyduğu sınırların çoğu zaman insanın kendisi olmasını engellediğini düşündürdü. Veronika’nın ölümü beklerken yaşamı fark etmesi ironik ama bir o kadar da dikkat çekiciydi. Zamanının sınırlı olduğunu düşündüğü anlarda hayata daha sıkı tutunması, bana insanların çoğu zaman yaşadıkları anın değerini fark etmediğini hatırlattı.
Bu kitabı okuyunca şunu anlıyorsunuz ki, yeryüzünde savaşın olduğu her yerde yaşamak ölmekten daha zor.
Kitabı bitirmeye yaklaştıkça duyduğum üzüntü daha da arttı. Bitmeyen, tükenmeyen bir acı var romanda. Her olaydan sonra daha kötüsü olamaz dedim ve oldu. Asıl acı diğer sayfadaymış meğer.
