Balzac burjuvayı nefretiyle kudretli hale getirdi, Dostoyevski ise bunu Mesih benzeri sevgisiyle yaptı. Dickens da bir sanatçı olarak bu insanları ağır dünyasal yüklerinden kurtardı, mizahı sayesinde.
Romancı en son, en yüksek anlamıyla sadece ansiklopedik bir deha, evrensel bir sanatçı ve eserin genişliğiyle içindeki figürlerin zenginliği göz önünde bulundurulduğunda, bir evren yaratan, kendi kişileriyle, kendi yerçekimi kanunlarıyla kendine ait bir dünya kuran ve yanına da kendine ait yıldızlı bir gökyüzü koyan kişidir.
...özgürlük, insan doğasının öncelikli ve en güçlü isteğidir.
İnsanlığın yasasız olduğu zamanlarda isteği yasaların
olmadığı bir özgürlüktür. Görevin anlamını ve mantığın
değerini anlamayı öğrendikleri zaman kendi özgürlüklerinin gerçekleşmesinde bunlar tarafından yönlendirilmek ve sınırlanmak konusunda daha fazla eğilimli
olurlar.