Romanın ana karakteri Yakov Petroviç Goldyadkin, Petersburg'da yaşayan içine kapanık, özgüveni düşük bir devlet memurudur. Toplumda kabul görmek, saygı duyumak özellikle patronlarının gözünde önemli olmak ister. Bir gün her şeyin alt üst olduğu o gece yaşanır. Yolda kendisinin tıpatıp aynısı olan bir adamla karşılaşır; Öteki Goldyadkin.
İkinci Goldyadkin önce dostça yaklaşır ama zamanla onun yerini almaya, çevresinde ki insanınların güvenini ve sevgisini kazanmaya hatta Goldyadkin'n hayatını ele geçirmeye başlar. Bu durumda asıl Goldyadkin giderecek paranoyak, korkak ve aklını yitirmiş hale gelir. Romanın hiçbir yerinde öteki Goldyadkin'in var olup olmadığına emin olamıyoruz. Dostoyevski okuyucuyu bilinçdışının bulanık sınırlarında dolaştırmıştır.
Aslında Goldyadkin onun bastırdığı, kabul göremediği taraftır. Goldyadkin yıllarca uslu, saygılı, kimseye dokunmayan bir memur olarak yaşamış fakat içerisinde ki 'Beni kimse farketmiyor, benden daha düşük konumda ki insanlar bile terfi alıyor, görülmüyorum.' arzusu da hiç bitmemiştir. Ama öteki Goldyadkin kendisinin tam tersi rahatr konuşabilen, sosyal çevreye giren ve herkesin sevdiği bir karakterdir. Aslında en kötüsü Goldyadkin olmayı en çok beceren kişidir.
Bu tam olarak bende Jung'un 'Gölge Arketipi' ni hatırlattı. Hatta bazı eleştirmenlere göre de Jung'un gölge arketiği Öteki' yi anlamanında bir anahtarı. (Başka bir yazıda gölge arketipini yorumlayacağım.) Goldyadkin'in Öteki'si tam olarak Jung'un gölge figürüdür. Özgüvenli, sosyal; yani o Goldyadkin'in kendi bastırdığı arzuların bir bedende buluşmuş halidir. Kendini iyi insan olarak tanımlar fakat içindeki kıskanç ve öfkeli tarafı bastırır. Fakat bastırılan hiç bir şey ölmez, sadece gölgeye dönüşür ve zamanı gelince bir gün geri döner. Romanda ki o meşhur karşılaşma
ÖtekiFyodor Dostoyevski · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202530,4bin okunma