Emel Kırımlı
@emelkrml
Sanayileşme için daha sonra büyük önem taşıyacak birçok yenilik gibi ispirtolu içki de önce orduda kullanılır. 17. yüzyıldan beri orduda hüküm süren yeni disiplinin gölge olayı gibidir önceleri. O zamana kadar nispeten özgürce davranan asker birey, 17. ve 18. yüzyıllarda matematiksel-rasyonel organize ordu makinesinin ufacık bir dişlisi haline gelir. Kendisine günlük ta-yınlar halinde verilen ispirtolu içki, işlevlerini sorunsuzca yerine getirmesini sağlayan bir tür fizyolojik-psikolojik makine yağı gibidir. Ordunun ispirtolu içki porsiyonları tam da uyuşturmak (sarhoş etmek değil) için gereken dozdadır ve askeri mekanik ordu makinesinin entegre bir uzvuna dönüştürür.
Daha sonraki sanayi disiplininin ön çalışmasıdır bu.
Kahve ayıklık kalitesinde nasıl yenilik yaratmışsa ispirtolu içki de sarhoşluk kalitesinde değişime yol açmıştır. Bu etkilerin kutupluluğuna bu içecekleri tüketen iki sınıfın kutupluluğu yansır. Kahve burjuva içeceğidir, ispirto içki proleter içkisi…
Kahve gibi tütün de uzun süre ataerkil toplumun bir simgesi olmuştur.
Eskiden kadınlar İngiliz kahvehanelerine nasıl sokulmuyorduysa sigara içmelerine de izin verilmez. Tütün içen kadın 17. yüzyıldan 19. yüzyıla dek karikatürlere konu olmuştur. 19. yüzyılda tütün içmek feminist hareket için yeni bir simgesel anlama kavuşur. George Sand ve Lola Montez gibi aydın kadınlar toplum içinde göstere göstere tütün içerler.
Emel Kırımlı
, bir kitap okuduPuan vermedi·125 syf.·
9 günde okudu
·Okunma: 29 Kasım 2025 01:51
·2025 40. kitabı
Sağlık ve hastalığın vücut sıvıları çerçevesinde değerlendirilmesi,
Avrupa'da 17., kısmen de 18. yüzyıllarda -aynı dönemde modern tibbın temelleri de atılmasına rağmen- popüler olan hümoral tıp kuramının (suyuk-çuluk) bir ifadesidir. Hümoral tıp kuramının kökeni Yunan ve Arap geleneğine dayanır, adını ise Latince sıvı ya da öz demek olan humor sözcüğünden alır. "Humor" sözcüğünün modern anlamının kökeni de budur. 18. yüzyılda bile "humor" kesinlikle yalnızca neşe değı, genel olarak mizaç demektir.
Hümoral tıp kuramına göre, bir insanın içinde bulunduğu ruh hali vücut sı-vilarının bir sonucudur. Klasik mizaç öğretisi bu noktada klasik tıpla kesişir, hatta örtüşür. Her ikisinin de temelinde "dörtlü şema" denen şema vardır.
Dörtlü şemaya göre, dört ayrı mizaca ve özelliğe tekabül eden dört vücut sıvısı vardır. Bu dört vücut sıvısı şunlardır: kan, safra, kara safra, balgam.
Mizaçlar: neşeli, öfkeli, melankolik, uyuşuk. Özellikler: sıcak ve nemli, sıcak ve kuru, soğuk ve kuru, soğuk ve nemli. Özetle bu her bir beden sıvısı, mizaç ve özellik için şu anlama gelir: Kanın özelliği sıcak ve nemli olmasıdır, neşeli mizacı yaratır. Safra sıcak ve kurudur, öfkeli mizacı yaratır. Kara safranın özelliği soğuk ve kuru olmasıdır ve melankolik bir mizaca neden olur.
Balgam soğuk ve nemli olma özelliğine sahiptir, bunun sonucu uyuşuk bir mizaçtır.