Momo dan geriye kalan...
Bazı kitaplar vardır, okurken güzel vakit geçirirsiniz; bazı kitaplar ise bittiğinde sizi uzun süre bırakmaz. Momo benim için ikinci türden bir kitap oldu. İlk bakışta bir çocuk kitabı gibi görünse de satırlarının arasında insanın zamanı, hayatı ve kendisiyle olan ilişkisine dair çok derin düşünceler barındırıyor. Hikâye boyunca insanın en değerli hazinesinin ne olduğu sorusu farklı şekillerde karşımıza çıkıyor. Kitabı bitirdiğimde ise geriye sadece bir hikâye değil, uzun uzun düşünmek istediğim sorular kaldı.
Okurken en çok dikkatimi çeken şey, insanların zamanla değişmesiydi. Her şeyin daha hızlı, daha düzenli ve daha verimli olması gerektiğine inandıkça aslında hayatın en değerli taraflarından uzaklaşmaya başlamaları beni derinden etkiledi. Çünkü bu durum bana yalnızca kitabı değil, içinde yaşadığımız dünyayı da hatırlattı.
Bugün etrafımıza baktığımızda her şeyin hız üzerine kurulduğunu görüyoruz. Daha hızlı çalışmak, daha hızlı öğrenmek, daha hızlı tüketmek, daha hızlı yaşamak... Sanki durmak, düşünmek ya da sadece bir anın içinde kalmak gereksizmiş gibi. İnsanlar sürekli zamandan tasarruf etmeye çalışıyor ama nedense hiç kimsenin zamanı yok. Günlerimiz dolu geçiyor fakat çoğu zaman içimiz aynı doluluğu hissetmiyor.
Belki de bu yüzden Momo beni bu kadar etkiledi. Çünkü kitap boyunca hissettiğim şey yalnızca bir karakterin hikâyesi değildi; modern insanın hikâyesiydi. Sürekli meşgul olan, sürekli bir yerlere yetişmeye çalışan, fakat bütün bu koşuşturmanın içinde kendisinden yavaş yavaş uzaklaşan insanın hikâyesi...
Ben hayal kurmayı seven biriyim. Bir kitabın sayfalarında kaybolmayı, bir hikâyenin üzerine uzun uzun düşünmeyi, bazen de yalnızca zihnimde yeni dünyalar kurmayı seviyorum. Bu yüzden insanların hayal kurmayı küçümsemesine ya da gereksiz görmesine hep
“Zaman”ın bizim için ne kadar değerli olduğunu fantastik-kurgu olarak anlatan güzel bir çocuk edebiyatı romanı. 1973 yılında yayımlanmış olan eser, günümüzü gayet net ve gerçek şekilde yansıtıyor. “İnsanların artık kendine ve sevdiklerine ayıracak vakitleri kalmadığı zaman dünyanın sonu yaklaşıyor demektir. Çünkü zaman aslında insanın yüreğinde anlam kazanan bir kavramdır.” İşte kitabın temelinde anlatılmak istenen düşünce tam da bu oluyor. Çocuk romanı olarak düşünmeyin, yetişkin olarak mutlaka “Okuduklarım” listenize ekleyin :)
Her çiçeğin bir mevsimi, her kitabın bir zamanı vardır. Haziranın tadını yeni hikâyelerle çıkarın.
Momo, şehrin kıyısındaki eski bir amfitiyatroda yaşayan, hiçbir şeye sahip olmayan ancak "dinleme" sanatında eşsiz bir yeteneğe sahip olan küçük bir kızdır. Momo, insanları sadece dinleyerek onların kendi içlerindeki cevapları bulmalarına yardımcı olur. Onun varlığı, Dumanlı Adamlar’ın soğuk dünyasının tam zıttıdır. Momo, zamanın "sıkıştırılamayacağını", zamanın yaşanarak çoğalan bir şey olduğunu bilen tek kişidir.
Momo’nun en büyük özelliği iyi bir dinleyici olması. Sahi kaçımız karşımızdakinin anlattıklarını gerçekten dinliyoruz. Dinleyici olmak öyle kolay bir iş değil aslında.
Zaman herkes için kıymetlidir ya da öyle olması gerekir. Peki zamanımızı kıymetli olan işlere ayırabiliyor muyuz? Eşimize, dostumuza, annemize, babamıza, evlatlarımıza ayırdığımız vakti gerçekten değerlendirebiliyor muyuz veya kendimize vakit ayırabiliyor muyuz? Bu kitap zamanın ne kadar önemli olduğunu gösteriyor. Görünür de bir çocuk kitabı olarak görülse de aslında büyükler için dersler var. Kitapta duman(gri) adamlar var insanların zamanını sömüren fakat bunu öyle bir sinsilikle ince bir şekilde işliyorlar ki kimse tehlikenin farkında değil. Ta ki Momo’ya rastlayana kadar her şey yolunda gider…
Bizlerin hayatında zamanımızı çalan gri adamlar kimler? Ve bizlerin de uyanması için Momo’ya mı ihtiyaç var?
"Kimsenin kimseyi dinlemediği bir çağda; sabrın, hayalperestliğin kıymetini kaybettik. Zamanı tasarruf edelim derken, birbirimizle geçireceğimiz o en değerli vakitlerden tasarruf ettik. Şimdi belki de bunu sormanın tam sırası: Bizim zamanımızı çalan 'Duman Adamlar'ımız kim?
Bu hız çağında, belki de hepimizin bir Kassiopeia’ya ihtiyacı var...
Keyifli okumalar
MomoDüşünce
"Zaman yaşamın kendisidir. Ve yaşamın yeri yürektir."
Michael Ende, Momo kitabında modern dünyanın en büyük hastalığını tek cümleyle özetliyor. Bizler daha çok kazanmak, hep bir yerlere yetişmek ve "zamanı verimli kullanmak" adına aslında kendi hayatlarımızdan çalıyoruz. Koşturmaktan sevmeyi, durup bir çiçeğe bakmayı ve en önemlisi birbirimizi gerçekten "dinlemeyi" unuttuk.
Momo bize, zamanın saatlerle değil, ancak sevdiklerimizle paylaşıldığında değer kazanan bir hazine olduğunu hatırlatan naif bir başkaldırı. Hayatın hızından yorulan herkes için sessiz bir sığınak.