Tasavvuf psikolojisi, tekâmül prensiplerine dayalı bir insan ruhu modeli içerir. Ruhun yedi yönü ya da boyutu vardır: Madenî, nebatî, hayvanî, insanî, ruhî, sırrî ve sırların sırrı boyutlarında.
Bunlardan her biri yedi bilinç düzeyine sahiptir. Tasavvufta hedef, hepsinin denge ve uyum içinde çalışmasıdır.