Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün “Güzel şeyler olacak,” diyerek başlattığı açılımın adı önce “Kürt Açılımı” olarak tarif edildi. Ardından “Demokrasi Açılımı” ve son olarak “Milli Birlik Projesi” oldu. Açılım koordinatörü olarak tayin edilen İçişleri Bakanı Beşir Atalay ellerinde halihazırda bir proje olmadığını, süreç içinde atılacak adımları belirleyeceklerini söyledi. Kapalı kapılar ardında Polis Akademisi’nde hükümete yakın gazeteciler ile açılım toplantısı yapıldı. Toplantı sonrası Hasan Cemal ve Cengiz Çandar hükümetin Abdullah Öcalan ile görüştüğünü yazılarında ilan ettiler.
Nihayetinde açılım 19 Ekim 2009 tarihinde bir yol kazasına uğradı. Başbakan’ın yurtdışındaki Kürtlere Türkiye’ye dönme çağrısı yapmasının ardından Abdullah Öcalan’ın talebiyle bir grup PKK’lı Habur’dan Türkiye’ye giriş yaptı. Habur’da kurulan çadır mahkemesinde, gelen PKK’lılar pişman olmadıklarını söylemelerine rağmen Pişmanlık Yasası uygulanarak serbest bırakıldılar. Binlerce DTP’li sınırdan geçen PKK’lıları gösterilerle karşıladı. Görüntüler hükümete karşı tepkileri artırdı. Açılım da yavaş yavaş kapandı.