Falanca yazarın falanca kitabından diye bir söz paylaşılıyor; merak edip açıp bakıyorum, kitapta öyle bir cümle yok. Bazen söz gerçekten yazara ait oluyor ama belirtilen kitaba değil, başka bir eserine ait çıkıyor. Örneğin biri, Kafka’nın Dönüşüm’ünden diyerek bir alıntı paylaşıyor; araştırınca sözün başka bir kitabından olduğu ortaya çıkıyor. Daha kötüsü, bazen ne yazara ne de herhangi bir kitaba ait oluyor; tamamen anonim bir söz.
Sosyal medyadaki kitap sayfalarının büyük bir kısmı Google’da dolaşan doğrulanmamış alıntıları gelişi güzel alıp ünlü yazarlara atfediyor. Amaç da çoğu zaman bilgi paylaşmak değil, etkileşim ve takipçi kazanmak. Sonra bu yanlış bilgiler hızla yayılıyor.
Burada da benzer bir durumla sık sık karşılaşıyorum. Birileri rastgele bir kitap seçip, o kitaptanmış gibi uydurma bir alıntı paylaşıyor. Kitabı okumamış kişiler de bunu sorgulamadan kopyalayıp paylaşıyor; hatta okuduğu kitaplar listesine o kitabı ekleyerek, gerçekten okumuş izlenimi veriyor. Ardından başka biri de aynı paylaşımı kopyalıyor. Böylece kitapta hiç geçmeyen bir cümle, sanki yıllardır o eserde yer alıyormuş gibi dolaşıma giriyor.
Bu bilgi kirliliğinden gerçekten bıktım. Bir alıntıyı paylaşmadan önce birkaç dakikanızı ayırıp kaynağını doğrulamak bu kadar zor olmamalı. Hem yazara hem esere hem de okura saygının gereği, doğru bilgiyi paylaşmaktır.