Eylem İşkey
@eylemiskey
Bir kadın, iki şehir, üç erkek, “Tek Bacaklı Yolcu”…
Tek Bacaklı Yolcu siyasi, baskı, ayrımcılık ve insan ruhunun sınırları üzerine bir kitaptır. Kitap yazarın hayatından biyografik ögeler taşımaktadır.
Eser, Romanya’dan Almanya’ya taşınan Irene karakterinin içsel dünyasına ışık tutmaktadır. Totaliter bir rejim altında ezilen, fiziksel ve ruhsal olarak sürekli bir baskı altında yaşayan Irene’nin hayatta kalma mücadelesidir. Sadece fiziksel değil, aynı zamanda psikolojik bir yolculuk, büyük bir yalnızlık ve memleket özlemi yazarın kaleminde kuru bir dille anlatılmış. Kitap bana soğuk gri, üşümek, donukluk, bulanıklık, içsel kararma gibi kelimeleri çağrıştırdı. Eğer yazarın hissettirmek istediği duygular bu ise bu duyguları yoğun bir şekilde hissettiğimi belirtmeliyim.
“Tek başıma yola çıkmıştım, iki kişi olarak varmak istiyordum. Her şey tersine gelişti. İki kişi olarak yola çıkmıştım. Vardığımda tek başımaydım.”
Benoni’nin devam kitabı Rosa. Bu kitabı gönlünü güzel, çekingen tavırlı Rosa’ya kaptıran Parelius’un ağzından okuyacaksınız. Parelius, yolu Norveç’in liman kentlerinden birine düşen gezgin bir öğrencidir. Gönlünü Benoni ile evli olan Rosa’ya kaptırır. Rosa’yı içten içe sever. Peki aşkına karşılık bulabilecek midir? Okumadan bilinmez…
“Ayrıldığımız kimselerden büsbütün kopamayız. Günün her saatinde onlar hatırlatılır bize. Kiminde kuvvetlidir bu duygu, kiminde zayıf, fakat büsbütün kurtulan yoktur bu duygudan.”
Cebelavi Sokağı’nın Çocukları, Mısırlı Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Necib Mahfuz’un önemli eserlerinden biridir.
Kitap ilk olarak 1959 yılında yayınlanmışsa da dini görüşler nedeniyle Mısır’da ve birçok Arap ülkesinde yasaklanmıştır.
Eser için dinler tarihine dair alegorik bir anlatım sunduğu, karakterlerin semavi dinlerin peygamberlerine yönelik sembolizmler taşıdığı belirtilmektedir.
Cebelavi kendi adıyla anılan bir sokakta, yüksek duvarlarla çevrili cennet bahçesi gibi bir konakta oğullarıyla birlikte yaşamaktadır. Bir gün Cebelavi mülklerin yönetimini büyük oğlu İdris yerine küçük oğlu Edhem’e bırakır. Bu durum İdris’in babasına isyan etmesine ve konaktan kovulmasına neden olur. Yönetimi ele alan Edhem, konaktan kovulup konağın yakınlarına yerleşen İdris tarafından kandırılır. Edhem’in eşi Umayma’nın da kışkırtmasıyla Edhem Cebelavi’ye ihanet eder ve eşiyle birlikte konaktan kovulur. Bir gün Cebelavi tarafından bağışlanmayı umut eden Edhem konağın yakınlarında yaşamını sürdürür. Kitabın bundan sonraki bölümü Edhem’in çocuklarının ve torunlarının yaşayışı etrafında döner ve semavi dinlerin peygamberlerini sembolize eden bölümler oluşur.
Kitabın konusu size de çok tanıdık geldi mi? Sanki Cebelavi Allah, yaşadıkları konak cennet, babasına ilk isyan eden ve konaktan kovulan İdris Şeytan, yönetimi ele alan Edhem Hz. Adem, onu kışkırtıp Cebelavi’ye ihanet etmesine sebep olan karısı Umayma Hz. Havva gibi değil midir?
Dinler tarihine ilgisi olan ve dinler tarihi hakkında daha fazla bilgiye sahip olanların çok çok seveceğini düşündüğüm bir kitap, okumalısınız.
Bir Dinozorun Anıları, Mîna Urgan’ın hayatı ve zamanın izleri üzerine derinlemesine düşündüren bir yapıt.
Kitap, benim için derin bir nostalji, yaşamın geçici olduğunu hatırlatan zarif bir anlatıydı. Urgan’ın dili, bir dönemi ve insanı anlatırken, neşeli ve hüzünlü bir dengede ilerliyor. Bu kitap, hayata dair derin düşüncelerle birlikte, zamanın izlerini, insanın içsel yolculuğunu ve yılların nasıl akıp gittiğini keşfettiğim bir pencere oldu. Özellikle karakterin geçmişe bakışı ve bugüne dair sorgulamaları, insanın varoluşunu sorgulamasını sağlıyor. Urgan’ın yazım tarzı ise tam anlamıyla içten ve samimi, sanki bir dostla sohbet ediyormuşum gibi hissettirdi.
Kitap, yazarın 1942-1972 yılları arasındaki notlarını kapsıyor.
Yazar bu notlarıyla alakalı kitabın 69. sayfasında şu satırlara yer vermiştir;
“Bu notların güçlüğü -dürüst ve tam olmaları öngörüldüğünde- kişisel olmalarından kaynaklanıyor. İnsan, özellikle kişisel olandan uzaklaşmak istiyor; sanki artık daha sonra değişemeyeceğinden korkarcasına, kişisel olanı kağıda dökmekten korkuyor. Gerçekte ise insan bir kez yazdıktan sonra kendini rahat bıraktığı takdirde, her şey pek çok yoldan değişime uğramayı sürdürüyor. Ruhun yollarını gösteren şey, yeniden okumak. İnsan, çok ender olarak yeniden okuma gücüne sahipse eğer, özgür kalıyor. Ancak, kişisel notlar karşısındaki ürkeklik aşılabiliyor.”
İnsanın Taşrası’nda Elias Canetti, insanın yalnızlık ve toplumsal yabancılaşmasını derinlemesine keşfeder. Toplumun bireyi nasıl izole ettiğini ve kitlesel yapılar içinde bireysel varlığın nasıl yok olduğunu sorgular.
