-Bu konuşma, Genaral Millan Astray'ın Salamanca Üniversitesi'nde yaptığı bir konuşma üzerineydi. İspanyol İç Savaşı başladığı sırada Unamuno, üniversitenin rektörüydü. General'in gözde sloganı "Viva la muerte" (Yaşasın Ölüm) idi. Konuşma sırasında salonun arka taraflarından biri bu sloganı haykırdı. General konuşmasını bitirdiğinde Unamuno kalkıp şöyle dedi:
"Az önce anlamsız ve nekrofil bir slogan işittim: 'Yaşasın Ölüm!' Hayatını başkalarında anlaşılmaz bir öfkeye yol açan paradoksları anlamlandırmakla geçirmiş olan ben, yetkili bir uzman olarak, bu uygunsuz paradoksun bende nefret uyandırdığını size söylemeliyim. General Millan Astray sakat bir insandır. Bunu en ufak bir küçümseme duygusuna kapılmadan söylüyorum. O bir savaş hastasıdır. Cervantes de öyleydi. Ne yazık ki İspanya'da artık pek çok sakat var. Tanrı bize yardım etmezse sayıları daha da artacak. General Millan Astray'ın bu kitle psikolojisi örüntüsünü dayattığını düşünmek bana acı veriyor. Cervantes'in ruh yüceliğinden yoksun olan sakat bir insanın çevresinde sakatlanmaya yol açtıkça uğursuz bir rahatlık duyması kaçınılmazdır."
Konuşmanın burasında Millan Astray, daha fazla dayanamayarak "Abajo la inteligencia!" (Kahrolsun entelijensiya) diye bağırdı. Salondaki Falanjistler generali desteklemek için hep bir ağızdan bağırdılar: "Yaşasın Ölüm!"
Fakat Unamuno konuşmaya devam etti: "Burası aklın tapınağıdır. Ve ben bu tapınağın en yüksek rahibiyim. Bu tapınağın kutsallığını bozanlar sizlersiniz. Siz kazanacaksınız çünkü yeterinden fazla güce sahipsiniz. Fakat ikna edemeyeceksiniz. Çünkü ikna etmeniz için insanları inandırmanız gerekir. Ve inandırmak için sizde eksik olan şey şudur: mücadelede, akıl ve haklılık. Size İspanya'yı düşünün demeyi gereksiz buluyorum. Söyleyeceklerim bundan ibarettir."-