Fatih Çay
@fcayy
37 okur puanı
Mart 2020 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
Bir Filozof, Bir İdeoloji: Spinoza Problemi Üzerineİnceleme
Kitaba Spinoza ve Nazizm’in nasıl bir araya getirilebileceği merakı üzerine başladım. Bu merak, okuma sürecinde beni yalnızca kurgunun kendisine değil, aynı zamanda Baruch Spinoza’nın düşünce dünyasına da yeniden yöneltti.
Özellikle yaklaşık on yıl önce okuma fırsatı bulduğum ve beni derinden etkileyerek felsefeye ilgi duymamı sağlayan Ethica’dan verilen örnekler, Spinoza’nın sistematik ve geometrik yöntemle kurduğu felsefi yapıyı daha anlaşılır kılarken, bu düşüncelerin hangi zihinsel ve tarihsel zeminde filizlendiğini sorgulamama neden oldu. Bununla birlikte, bu örneklerin yalnızca felsefeye aşina okurlar için değil, daha önce Spinoza okumamış ya da felsefeye özel bir ilgisi olmayan kişiler için de anlaşılabilir bir şekilde sunulmuş olması, eserin erişilebilirliğini artırıyor.
Bu noktada, Spinoza’nın içinde bulunduğu Yahudi cemaatiyle yaşadığı düşünsel çatışmalar dikkatimi çekti. Özellikle Tanrı ve kutsal metinlere yönelik alışılmışın dışındaki yorumları nedeniyle cemaat tarafından dışlanması, onun düşünsel bağımsızlığını şekillendiren önemli bir kırılma noktası olarak öne çıkıyor. Kitapta bu arka planın işlenmesi, Spinoza’nın Tanrı, doğa ve özgürlük kavramlarını neden bu kadar radikal bir biçimde yeniden tanımladığını daha iyi anlamamı sağladı.
Diğer yandan, kitapta karşılaştığım ve başlangıçta kurmaca olduğunu düşündüğüm Alfred Rosenberg figürü de oldukça çarpıcıydı. Ancak Rosenberg’in gerçekten de Nazi ideolojisinin önemli isimlerinden biri olduğunu görmek, metne farklı bir boyut kazandırdı. Özellikle Adolf Hitler ile olan ilişkisi bağlamında, Katolik Hristiyanlık ile Aryan ırk ideolojisi arasındaki gerilim nedeniyle zaman zaman geri planda tutulduğu, fakat buna rağmen ideolojik üretim ve çeşitli kritik görevler açısından etkin bir rol oynadığı