Akademi insanının sıkıcı biri olması gerekmez.
Feynman' ın çocukluğu deneycilik ve aklını işletmek üzerine başlıyor. Küçüklüğünde, atölyesinde radyolar tamir ediyor, yetişkinliğinde atom bombasını yapan ekipte eğlence olsun diye kasa kilidi açıyor ... Sonraki dönemlerinde, samba festivalinde davul çalıyor... Gece hayatında çekici kızlarla eğleniyor... Nöbel ödülü alıyor... Yani, alışılmışın dışında bir bilim insanı, doğru olduğuna inandığı sözü söylemekten (karşısındaki kişinin kim olduğuna bakmadan) korkmayan biri Feynman.
TR deki "herşeyi bilen ama birşey üretmeyen", ezberci düzenin "doğru öğretim yöntemi" olduğunu zanneden, bunun dışındakilerle kendi çapında alay eden akedemik topluluk ile kıyaslandığında daha gerçek bir hayatın örneği, Feynman.
...Kim bilir bizde de ezberci düzenin dayatması yüzünden ne kadar çok insan başarıdan mahrum kalmıştır. Feynman bu düzenin dışında kalmayı başarmış birisi.
...Boyacı ile yaşadığı sarı rengin nasıl üretildiği iddiası; birşeyi uygulayanların, o konuda söylediklerinin doğru olduğunu sanma fenomeni...
Havaya fırlatılan tabağın yalpalayarak hareket etmesinden, incelenecek bir fizik konusu bulması; fiziği eğlenmek için yapmaya karar vermesi...
Brezilya'daki ezbercilik düzenini, oradaki akedemik topluluğa karşı yüksek sesle eleştirirken, anlattıklarının TR' deki düzenle benzerliğini düşündürmesi; bu ezberci düzenin ABD tarafından bilindiği ve bundan memnun olunduğunu belirtmesi...
"Birçokları benim aptalca soru soran biri olduğuma inanır", derken, öğrenim hayatım boyunca, benzer durumu bir çok kez deneyimlemiş olduğumu hatırlatması...
Ve, çoğu durumda (bundan rahatsız olmuyor değil) başkalarının gözündeki görünüşüne (profesör unvanına sahip iken) aldırmadan hayatı eğlenceli hale getirmesi...
Bunlar kitabın başlangıçtan sonraki bölümlerinde geçenler; oraya gelinceye kadar basit
10/10
2026 28. kitabı
Temel Parçacıklar ve Fizik Yasaları, evrenin en temel yapı taşlarını ve bu yapı taşlarını yöneten fizik yasalarını anlatan oldukça yoğun bir eser. Richard Feynman kitap boyunca atom altı parçacıklardan başlayarak doğanın işleyişini, kuvvetleri, enerji ilişkilerini ve modern fiziğin temel mantığını açıklamaya çalışıyor. Ancak bunu sadece yüzeysel bilgiler vererek değil; fiziğin düşünme biçimini hissettirerek yapıyor.
Kitapta temel parçacıkların birbirleriyle olan etkileşimleri, doğadaki kuvvetlerin nasıl çalıştığı ve fizik yasalarının evreni nasıl şekillendirdiği üzerinde duruluyor. Özellikle kuantum fiziği ve parçacık fiziğine dair bölümler oldukça dikkat çekiciydi. Feynman, fiziği sadece formüller bütünü gibi değil; evrenin dilini çözmeye çalışan büyük bir düşünce sistemi gibi anlatıyor.
En etkileyici taraflardan biri ise, kitabın sürekli sorgulatan bir yapısının olması. “Madde nedir?”, “Doğa neden bu şekilde davranıyor?”, “Bir yasayı gerçekten anlamak ne demek?” gibi sorular üzerinden ilerliyor. Bu yüzden kitap yalnızca bilgi veren değil, düşünmeye zorlayan bir metin.
kitap kesinlikle çok güzeldi ama oldukça ağırdı.
özellikle fizik altyapısı olmayan biri için bazı bölümler gerçekten zorlayıcı olabilir. anlatılan konular ciddi dikkat istiyor. bazen bir sayfayı anlamak için dönüp tekrar okumak gerektiğini hissettim. çünkü kitap popüler bilim diliyle yazılmış olsa da içinde yoğun fiziksel düşünce barındırıyor.
ama ben bir fizik öğretmeni olarak kitabı gerçekten çok beğendim. Feynman’ın olaylara yaklaşım biçimi, fiziği anlatırken duyduğu hayranlık ve o bilimsel bakış açısı çok etkileyiciydi. sadece bilgi değil, fiziğin ruhunu da hissettiren bir kitap olmuş.
fiziği sevenler için çok değerli ama emek isteyen bir kitap. ağır ama kesinlikle güçlü bir okuma deneyimiydi.
Reklam
*işler o maddeye geldiğinde*
Yeryüzünü, insanın iç yüzünü anlamaya çalışmaya ve hayretimin artışına bayılıyorum. Sayfalar dolusu konuştuktan sonra "madde denen bir şey vardır ve tüm maddenin aynı olması ilginçtir" sadeliğinde koca bir hakikati konuşmaya da bayılıyorum. Feynmanın sy 71'de itiraf ettiği gibi "bir ara her şeyin bu kadar basit olduğunun düşünülmüş" olması komik geliyor.
Kuantuma sıkça vakit ayıran biri olarak, çok fazla yeni şey anlatmasa bile anlaması zor kısımlar içeriyordu. Nihayetinde dile dökmenin zor olduğu konular... Hakkını vermek gerek. Oldukça uzun zamanda ve algılarım açıkken ders niyetine okudum. İlgilisini saracaktır. Matematik ve fiziği sözel olarak tartışmanın ve anlamaya çalışmanın kıvranışı bile eğlenceli!
İş bazı nedenleri sorgulamaya gelince "bunlar fiziğin dışıdır" demek bana garip geliyor. Fizik zaten neden arayışı bilimi değil midir? Neden cisimler çeker, neden dünya döner? Neden bu böyledir? Neden varız?
115'te muazzam karmaşık bir soruyu şöyle geçiştiriyor "bu ilk moleküllerin öyle değil de böyle bir şekil almaları tesadüf sonucunda oldu." Allah affetsin bu tarz dayatmalar bana garip geliyor ve bence ilerlemeyi kapatıyor.
"Böyle garip garip sırlar var, çok ilginç işler dönüyor ve henüz derinlerini bilmiyoruz" da diyebilir mesela. Aslında bu kitapta da bunu bolca haykırdın ama işine gelen şekillerde öyle değil mi bay Feynman?
Feynman Potporisi
Fikr-i sabit biri olduğumdan dolayı olsa gerek çok başarılı bilim insanları hakkında bir şeyler okuduğumda aklım hep aynı yere takılıyor.
Bilim insanı, bilim ekosisteminden bağımsız olarak düşünülemez.
Mesela bir anısını şöyle anlatıyor. Feynman 24 yaşında ilk sunumumu yaptım; çok heyecanlanlıydım vs vs vs. Sonrasında Profesör. Pauli yanındaki Einstein'e döndü ve sunumunun hipotezinin yanlış olduğunu söyledi (en azından katılmadığını ve Einstein'den destek görmek için ona yöneldi, sordu) ve Einstein ise Prof. Pauli'ye katılmadı. Hani Einstein çok duyulmuştur da; Profesör Pauli'nin de Nobel Fizik ödüllü olduğunu belirtmek iyi olacaktır.
Manhattan projesine katılması da etrafındaki bilim ekosisteminden gelir. Robert R. Wilson bir gün gelir ve kendisini gizli bir toplantıya davet eder; hatta oldu bittiye getirir ve Feynman'ı projeye dahil eder. Bu noktadan sonra da Oppenheimer ile çalışacaktır. Hatta kitaba göre bir yerden sonra Feynman'ın kendisi ufak bir takımın lideri olmuştur. Ama buradaki çıkış noktası önemlidir. Akşam bir çay içelim rahatlığında Feynman dünyadaki o an en önemli fizik projesine dahil edilmiştir. Ahlaki değerleri tartışmayacağım; ahlaki değerin bulunmaması da en önemli etkenlerdendir bu kararımda. Sonrasında Feynman da göreceli olarak pişman gözükecektir.
Buraya kadar yazdıklarım şu inançtan kaynaklıdır. Başarılı insanların ya da belli aşamaları geçmiş insanların çalışma disiplinlerinde, ya da eforlarında çok fark yok. Asıl büyük adımı atmaya yol açan farklılıklar genelde ekonomik imkanlar, etrafındaki insanların tavsiyeleri ve şans faktörü oluyor. Örneğin, çok başarılı bilim insanlarının erken kariyerlerinde kendi ekonomik durumlarının çok iyi olmadığı zamanlar vardır; ama laboratuvarlarının bütçelerine dair böyle şeyler pek okumayız.
Cevabı
Öğrenmeyi Öğrenmek1000Kitap
Altay Cem Meriç’nin Öğrenmeyi Öğrenmek adlı eseri, bilgiye ulaşmanın saniyeler sürdüğü ancak bu bilgiyi kalıcı bir beceriye dönüştürmenin giderek zorlaştığı günümüzde stratejik bir rehber niteliği taşıyor. Kitabın temel tezi, öğrenme eyleminin doğuştan gelen bir zekâ parıltısından ziyade, üzerinde çalışılarak geliştirilebilecek bir metodoloji olduğu üzerine kurulu. Yazar, geleneksel eğitim sisteminin bize sunduğu pasif ezber yöntemlerini eleştirirken, bireyi kendi öğrenme sürecinin aktif bir yöneticisi olmaya davet ediyor.
Eserin en güçlü yanlarından biri, bilimsel temelli bilişsel teknikleri gündelik hayatın içine başarıyla entegre etmesidir. Feynman Tekniği’nden aralıklı tekrar yöntemine, aktif hatırlamadan zihin haritalarına kadar pek çok yaklaşım, karmaşık teorik anlatımlardan arındırılarak oldukça yalın bir dille aktarılıyor. Cemre, bilginin sadece zihne depolanmasını değil, bu bilginin mevcut nöral ağlarla nasıl ilişkilendirilmesi gerektiğini ve unutma eğrisine karşı nasıl direnç gösterileceğini somut örneklerle açıklıyor.
Değerlendirme noktasında kitabın sadece teknik bir kılavuz olmadığını, aynı zamanda bir zihniyet dönüşümü hedeflediğini söylemek mümkündür. Yazar; uyku düzeninden stres yönetimine, odaklanma becerisinden motivasyonun biyokimyasına kadar geniş bir yelpazede öğrenmeyi etkileyen yan unsurları da ele alarak bütünsel bir bakış açısı sunuyor. Her ne kadar bu konuda ileri düzey araştırmalar yapmış okurlar için bazı bölümler giriş seviyesinde kalsa da kitap, öğrenme hızını artırmak ve zihinsel kapasitesini verimli kullanmak isteyen her yaştan okur için son derece akıcı, samimi ve uygulanabilir bir yol haritası çiziyor. Sonuç olarak Altay Cem Meriç, "ne" öğreneceğimizle ilgilenen dünyaya, asıl farkı yaratacak olan "nasıl" öğreneceğimiz cevabını veriyor.
Eser üç başlıktan oluşmaktadır. Her bir başlık aslında yazarın bir üniversitede yapmış olduğu konuşmaları içermektedir. Birinci başlıkta bilimin belirsizliginden ikinci başlıkta değerlerin belirsizliginden üçüncü başlıkta ise gayri bilimsel çağ eleştirilerini dile getirmiş. Eser içerisinde bir bilim adamının, bilimin mutlak otorite sayılmasına veya bilimin kesin sonuçlar verdiğine dair düşünceleri elestirdigini göreceksiniz. Bir kaç meselede güzel örnekler vererek bunu sağlasa da Richard Feynman'ın bir bilim adamı olarak tarafsızlığını çokta koruyamadigini göreceksiniz ( ki zaten eser içerisinde bilim adamının tarafsız olduğuna dair eleştirileride var ). Eser içerisinde bolca Amerika propagandası yapmıştır. Rusya'yı ise çokça kötülemiştir. Bahsettigi konular çok geniş bir yelpazeye sahip olmasına rağmen biraz sığ ve basit içeriğe sahip eser.
Reklam
Reklam