"Eğer bir şey yapabileceğini düşünürsen, aslında bu mümkün olmasa bile yapabildiğini görürsün. Eğer yapamayacağını düşünürsen, o zaman da çoğunlukla yapamazsın, çünkü yapmayı denemezsin bile."
Yüzeyde bir polisiye gibi görünse de, aslında çok daha derin ve acı bir meseleyi merkeze alıyor: çocuk istismarı. Bu nedenle kitabı okurken bir cinayetin çözülmesinden çok, bir toplumun bastırdığı karanlıkla yüzleşiyorsunuz. Bu, romanı klasik bir “katili bulalım” kurgusunun ötesine taşıyor. Ancak burada bir ikilem var: Bir yanda Ahmet Ümit’in alıştığımız akıcı dili, başarılı betimlemeleri, Başkomiser Nevzat’ın insani yönleriyle iç içe geçmiş soruşturma süreci var. Öte yanda, özellikle konunun ağırlığı düşünüldüğünde, yazarın meseleyi zaman zaman fazla romantize ettiği hissine kapılabiliyorsunuz. Özellikle katilin psikolojisini ve geçmişini aktarırken empati yaratma çabası, bazı okurlar için anlamlı bir derinlik katıyor olsa da, bazıları için konunun sertliğini gölgeleyen bir unsur olabilir. Kurgusal açıdan roman akıcı; kısa bölümler ve güçlü diyaloglarla merakı sürekli diri tutuyor. Fakat bazı bölümlerde olay örgüsü fazla tahmin edilebilir bir çizgiye kayıyor. Katilin kimliğine dair ipuçları, polisiye okurlarının kolayca sezeceği türden. Bu da, Ahmet Ümit’in önceki eserlerindeki sürpriz dozunu biraz düşürüyor. Buna rağmen romanın asıl gücü, toplumun görmezden geldiği gerçekleri okurun yüzüne çarpmasında yatıyor. “Kötülüğün kaynağı, iyiliğin eksikliğinde gizlidir” cümlesi, yalnızca karakterler için değil, bizler için de bir sorgulama. Çünkü kitap boyunca sorulan şu soru, kapanışta da zihinde kalıyor: Adalet, gerçekten bir mahkeme kararıyla mı sağlanır, yoksa toplumsal suskunluk kırılmadıkça hep eksik mi kalır?
Sonuç olarak Kırlangıç Çığlığı, belki Ahmet Ümit’in en sürükleyici polisiyesi değil; ama en toplumsal, en sarsıcı kitaplarından biri. Olayı yalnızca “katil kim” sorusuna indirgemiyor, aynı zamanda “biz neredeydik?” diye de sorduruyor. İşte bu yüzden okunmaya
Kırlangıç ÇığlığıAhmet Ümit · Yapı Kredi Yayınları · 201939,8bin okunma