Evet, çok parlak biri değildi. Fakat bir şeylerin yanlış gittiğini biliyordu. İnsanlar açlıktan ölürken yiyeceklerin dökülmesine ve çürümeye terk edilmesine bir türlü akıl erdiremezdi.
Mal sahibi, işçilerin kasabaya gidip manavdan alışveriş yapamayacak kadar yorgun olduğunu bildiğinden bir kutu fasulye konservesine üç sent fazla fiyat koyuyor.
Evde durmadan bir şeylerle mücadele ederdik, çoğunlukla da açlıkla. Peder patronla kavga halindeydi. Bense okulda kavga ederdim. Fakat her seferinde kaybettik. Bu hep böyle olduğundan giderek kaybetmenin kader olduğu fikri kafamıza yerleşmişti.
Hayal gücünün en yaralayıcı etkinliği, gerçeklikte yaratılan ve birey tarafından bilinmeyen sinsi ve kapsamlı çarpıtmalarla ilgilidir. İdeal öz, yaratıcı gücün yalın bir edimiyle tamamlanamaz; bir kere yaratıldıktan sonra kesintisiz ilgi ister. Çünkü ideal özün güncelleştirilmesi için birey, gerçekliği yanlış yorumlama ve çarpıtma doğrultusuda sürekli bir çaba ortaya koymak zorundadır.