Natsume Soseki’ nin sosyolojik ve psikolojik öğeler içeren harika bir romanı. Gönül Romanı İmparator Meiji döneminin toplumunu ve 19.yy Tokyo’sunu sosyolojik olarak ele almakta. Psikolojik olarak ise kültürlü bir insanın geçmişte yaşadıklarıyla, yaptığı tercihlerle nasıl dönüşüm yaşamasını ve bunu sonucunda insanlardan ve insanlıktan nefret etmesi anlatmakta. Kitaptaki hoca karakterinin yaşamını anlattığı bölüm psikolojik açıdan bir cümleyle özetlenebilir: “Yaşamak ve her gün acı çekmek ölümden daha büyük bir cezadır.”