“Bayram” şiirinden (sayfa 54) konuşmak istiyorum.
Kargalar, sakın anneme söylemeyin!
Bugün toplar atılırken evden kaçıp
Harbiye Nezaretine gideceğim.
Söylemezseniz size macun alırım,
Simit alırım, horoz şekeri alırım
Sizi kayık salıncağına bindiririm kargalar,
Bütün zıpzıplarımı size veririm.
Kargalar ne olur anneme söylemeyin.
Bu şiiri anlamak için o zamana gitmemiz gerek. Orhan Veli 1912 yılında doğmuştur. 1919 yılındaysa Kurtuluş Savaşı başlamış ve 1923 yılında tamamen sonlanmıştır. Orhan Veli Kurtuluş Savaşı bittiğinde sadece on bir yaşında küçük bir çocuktu. ‘…Bugün toplar atılırken evden kaçıp/ Harbiye Nezaretine gideceğim…’ buradaki Harbiye Nezareti de bizim için çok önemli. Çünkü Harbiye Nezareti hapishane değil tam tersine savaş işlerine bakmakla görevi bakanlıktı. Şimdiki Milli Savunma Bakanlığı diyebiliriz. Kısacası yazar küçükken o top atışlarını duyunca işgal altında olduğunu düşünüp o küçük yaşta gidip orada savaşmak istemiş. Annesinin o yaşta savaşa gitmesine çok üzüleceğini bildiği içinse güvenilmeyecek kişilerden (kargalardan) savaşa gittiğini ona söylememelerini istiyor. Ama başlık neden ‘Bayram’ diye düşünüyor olabilirsiniz. Çünkü o top atışları orayı işgal ettikleri için değil Ramazan bayramı olduğu için atılmış. Bu yüzden ‘Bayram’ diye başlık koyduğunu düşünüyorum. Ve onlara sevdiği şeyleri verirse korktuğu şeylerin başına gelmeyeceğini düşünmüş. (horoz şekeri, macun, zıpzıp ve simitle tahminen yazarın en sevdiği şeyler bunlardı.) Gerçekten de küçüklüğümüze insek kötü bir olayı yaşamamak için sevdiği şeylerden feragat etmeyi düşünmemiş bir çocuk bulabilir miyiz? GaripOrhan Veli KanıkMelih Cevdet AndayOktay Rifat